بۇرىندارى بيۋدجەت جوباسىن قوعامدىق كەڭەس مۇشەلەرى مەن «نۇر وتان» پارتياسى فراكسياسىنىڭ دەپۋتاتتارى قاراعان بولاتىن.
الماتىدا ءماسليحاتتىڭ كەزەكتەن تىس سەسسياسىندا قالانىڭ 2019 جىلعى بيۋدجەتى بەكىتىلدى، ونىڭ جالپى كولەمى 525،2 ملرد. تەڭگە. بيۋدجەت «نولدەن» جاسالدى جانە مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋى مەن «الماتى-2020» قالالىق باعدارلماسىن جۇزەگە اسىرۋعا قاتىستى قايتا قۇرىلدى. قالادا كەلەر جىلدان باستاپ بيۋدجەتتىك باعدارلامالار مەن درايۆەر - جوبالاردىڭ ورىندالۋ بارىسىن كورسەتەتىن اقپارتتىق مونيتورينگتىك جۇيە جۇمىس ىستەيتىن بولادى.
قازىرگى كەزدە قالانىڭ بارلىق الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەرى بويىنشا وڭ ديناميكا قالىپتاسقان. ون اي ىشىندە ەكونوميكا 3،2 %-عا ءوستى. ءوندىرىس ءونىمىن شىعارۋ 2،8%-عا، قۇرىلىس كولەمى 4،7%-عا، تۇرعىن ءۇي 21%-عا، ينۆەستيسيا 17،8%-عا ارتتى. قالا بيۋدجەتىنە وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 13،7%-عا كوپ سالىق جينالدى مەملەكەتتىك قولداۋ بارىسىندا 30 مىڭ جۇمىس ورنى قۇرىلدى. كوپ جىلدان بەرى العاش رەت جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى تومەندەپ، 5،2%-دى قۇرادى.
«الەمدە جاھاندىق وزگەرىستەر بولىپ جاتىر، تەحنولوگيا جەدەل وزگەرۋدە. تەك مەگاپوليستەر عانا يننوۆاسيا مەن تەحنولوگيانىڭ وشاعىنا اينالىپ، ينۆەستيسيانى تارتۋدا. ەلباسى ايتقانداي، ينۆەستيسيا، يننوۆاسيا، كرەاتيۆتى جاندار ءۇشىن جاھاندىق باسەكە جۇرۋدە. ءبىز الماتىنى باسەكەگە قابىلەتتى، ەكونوميكالىق جاعىنان تۇراقتى، جايلى قالاعا اينالدىرۋعا ءتيىسپىز. ول ءۇشىن قالادا جىل سايىنعى ەكونوميكالىق ءوسىم ورتاشا 5% بولۋى، ادام باسىنا شاققاندا ءجوو 15 جىل ىشىندە 1،5، ال 30 جىلدا 3 ەسە ارتۋى ءتيىس. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا «HATCH» حالىقارالىق كەڭەسشىلەرىمەن بىرگە الماتىنىڭ 2050 جىلعا دەيىنگى شەبەرلىك جوسپارى جاسالىپ، كەلەر جىلى دايىن بولادى»، - دەدى باۋىرجان بايبەك.
الماتى اكىمى باستى باعىت ەكونوميكا قۇرىلىمىن جۇيەلى وزگەرتۋ ەكەنىن ايتتى. ساراپتاما بارىسى IT-تەحنولوگيا مەن ەلەكتروندى كوممەرسيا بار جەردە ساۋدا مەن قارجى سەكتورىنىڭ سىعىمدالۋىن كورسەتۋدە. بۇل - الماتى ەكونوميكاسىنىڭ 42%-ى. سوندىقتان مەگاپوليستە جوعارى ينتەللەكتۋالدى سەكتور مەن تۋريزمگە جۇمىسشى كۇشى تارتىلاتىن بولادى.
«مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا «الماتى باسجوسپار» دامۋ ينستيتۋتى قۇرىلدى، ول شەبەرلىك - جوسپارىن ورىنداۋمەن اينالىساتىن بولادى. قالا بۇدان بىلاي ستيحيالى تۇردە دامىمايدى. «ادامدار ينفراقۇرىلىمعا» ءپرينسيپى بويىنشا بولاشاقتا قۇرىلىس سالۋ، ونىڭ ورتالىقتاندىرۋ پرينسيپىنە نەگىزدەلۋى، جايلى ينفراقۇرىلىم، قوعامدىق كەڭىستىك، مينۋتىنا 20 قادامدىق دەمالىس، وقۋ جانە جۇمىس ورىندارى قامتاماسىز ەتىلەدى. قالا باسقارمالارىندا سيفرلى تەحنولوگيا كەڭىنەن قولدانىلادى. ءقازىردىڭ وزىندە وقيعالى ورتالىقتىڭ تۇعىرناماسى جاسالدى، وعان 20 قالالىق جۇيە قوسىلادى. سونىمەن بىرگە big data قۇرىلدى. ناقتىلى ۋاقىت بويىنشا كولىك جانە جاياۋ جۇرگىنشى اعىنىنا، قوعامدىق كولىكتىڭ، بالا باقشالار مەن مەكتەپتەردىڭ، قالا بيۋدجەتىنىڭ جۇكتەمەسىنە، قالانى دامىتۋدىڭ 1200-دەن استام ينديكاتورىنا مونيتورينگ جۇرگىزىلەدى»، - دەدى مەگاپوليس باسشىسى.
2019 جىلدىڭ بەكىتىلگەن بيۋدجەتى ءوزىنىڭ الەۋمەتتىك باعىتىن ساقتايدى. الەۋمەتتىك سالاعا بيۋدجەتتىڭ 40%-ى جۇمسالادى. مىسالى، تاعى 8 مەكتەپتىڭ سەيسميكالىق قۋاتى كۇشەيتىلەدى، ءۇش جاڭا مەكتەپ سالىنادى. جەدەل جاردەمنىڭ 38 كارەتاسى، مەديسينالىق قوندىرعىلاردىڭ 800-دەن استام بىرلىگى ساتىپ الىنادى. الەۋمەتتىك جاعدايى تومەن جاندارعا كومەك رەتىندە 6 ملرد. تەڭگە بولىنەدى، بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 16%-عا كوپ. زەينەتكەرلەردى بەلسەندى ومىرگە تارتۋ 2 ەسە ارتادى. «سپورتتىق الماتى، «سپورت مەنىڭ اۋلامدا» باعدارلامالارى ودان ءارى جالعاسىپ، 400 مىڭنان استام قالالىقتاردى قامتيدى.
ءوز كەزەگىندە قوعامدىق كولىك پەن ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ قالا الەۋەتىنىڭ باستى باعىتتارىنا اينالادى. قالا باسشىسى ءوزىنىڭ سوزىندە تۇرعىندارعا قولجەتىمدى كولىك ارقىلى ساپالى قىزمەت كورسەتۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ساپالى قىزمەت كورسەتىپ، كولىكتەرىن جاڭالاعان تاسىمالداۋشىلار عانا سۋبسيديا الاتىن بولادى. جالپى قالادا 3 جىل ىشىندە 1100-دەن استام جاڭا اۆتوبۋستار ساتىپ الىندى. مەترونىڭ ەكى بەكەتىنىڭ قۇرىلىسى جۇرۋدە، سەگىز جاڭا سوستاۆ الىنۋدا، بۇل قوزعالىس ينتەرۆالىن تومەندەتىپ، كۇن سايىنعى جولاۋشى اعىنىن 86 مىڭ ادامعا دەيىن جەتكىزەدى.
2019 جىلى بەس ىقشام اۋدانداردا 22،6 كم جول سالىنادى، 170 كم جول ورتاشا جوندەلەدى. كىشى كولىك اينالىمى اياسىندا ءۇش جولايرىعىنىڭ قۇرىلىسى جالعاسادى.
قالا كەڭىستىگىنىڭ قولايلىعىن قامتاماسىز ەتۋ بارىسىندا ەكى جىل ىشىندە تاريحي ورتالىقتىڭ 60%-ى جاڭاردى. 2019 جىلى «قالا ادامدار ءۇشىن» ءپرينسيپى بويىنشا جاياۋ جۇرگىنشى ايماقتارىن اباتتاندىرۋ جوسپارلانۋدا، ونىڭ ىشىندە جىبەك جولى، بايسەيىتوۆا، تولە بي كوشەلەرى بار. جەتى اۋداننىڭ ءارقايسىسىندا كەڭەيتىلگەن تروتۋارلارى بار ءبىر كوشەدەن جوندەلەتىن بولادى، ولارعا زاماناۋي كوشە جيھازدارى قويىلادى، بەس پارك پەن سكۆەرگە كۇردەلى، توعىز پارك پەن سكۆەرگە اعىمداعى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى.
كەلەر جىلى الماتىلىق اۋلالاردا اۋقىمدى جوندەۋ جۇمىستارى قولعا الىنادى. قازىرگى كەزدە ءاربىر ءۇشىنشى اۋلا جاڭاردى، ولاردىڭ تەڭ جارتىسى ورتالىقتان تىس جەرلەردە. ەگەر بيىل 575 اۋلا اباتتاندىرىلسا، 2019 جىلى تاعى 600 اۋلا جاڭارادى.
ءمجا اياسىندا كوشە جارىقتارى تولىق مودەرنيزاسيالانادى. ءقازىردىڭ وزىندە جارىق كوزدەرىنىڭ 30%-ى ديودتى شامدارعا اۋىستىرىلعان. جاڭا كوشەلەر عانا ەمەس، تروتۋارلار دا جارىق بولۋدا. 2019 جىلدان باستاپ دەكوراتيۆتى-گۇلدى جانە ۆەرتيكالدى جاسىلداندىرۋ ىسكە اسادى، 12 مىڭنان استام اعاشتار مەن بۇتاقتار وتىرعىزىلادى.
سەل ءقاۋپىنىڭ الدىن الۋ ءۇشىن مورەندى كولدەردىڭ مونيتورينگ ستانسياسى سيفرلى جۇيەسىنىڭ العاشقى كەزەگىن ەنگىزۋ باستالادى.
