Toqsanynshy jyldardyń sońy, jańa ǵasyrdyń basynda qazaqtyń aıtys ónerinde aıbyndy jas aqyndar jarq etip kórindi. Solardyń aldyńǵy leginde torǵaılyq Aıbek Qalıevtiń turǵanyn kúlli qazaq jaqsy biledi. Iá, Tobyl-Torǵaı topyraǵy talaı talanttardy týdyrdy. Aıtysta Nurjan men Nurhan, Qonysbaı men Ásıanyń ózindik qoltańbasy bar desek, dúldúlderdiń dara jolyna Aıbek te tústi. Qoǵamdaǵy qordalanǵan máselelerdi aldaspan uıqastaryna sala biletin aqyndy kúlli Alash halqy qurmetteıdi. Óner dodasynda qamshy saldyrmaı kele jatqan topjarǵannan qazirgi aıtys jónindegi pikirin, tolǵandyryp júrgen máselelerin ortaǵa salýyn suradyq.
— Álimsaqtan belgili, qazaqtyń ult bolyp qurylýyndaǵy negizgi tetik – sóz óneri. Mádenı muramyzdyń, onyń ishinde aıtystyń orny bólek. Tobyl-Torǵaı óńirindegi aqyndyq mektepti qaıta jańǵyrtý úshin de Elordadan Arqalyqqa qonys aýdardyńyz. Dittegen maqsat-múdde qalaı oryndalyp keledi?
— Allaǵa shúkir, ózim kózdegen maqsattarym men oılaǵannan da artyǵymen oryndaldy desem bolady. Alǵashynda osy óńirdegi aıtysqa talaby bar jastardyń ónerin shyńdasam degen maqsat Arqalyq pedagogıkalyq ınstıtýtynyń ónerli stýdentteriniń boıyndaǵy daryndy ushtaýǵa ulasty. Qazirgi tańda alty jyldyq tarıhy bar, aıtys, jyr-terme, poezıa, teatr, ǵylym, pikirsaıys, jaıdarman, mýzyka, jýrnalısıka, kórkemsóz sıaqty salalardan turatyn M.Dýlatuly atyndaǵy ádebı-mádenı birlestik jumys istep keledi. Arqalyq jasóspirimder teatrynyń beldi akteri, Mesenattar klýbynyń «Shabyt» syılyǵynyń ıegeri Nurlan Baıshın jetekshilik etetin «Rýhanıat» stýdent-jastar teatry óziniń bes jyldyq mereıtoıyn atap ótpek. Al, aıtysqa kelsek, Azamat Máljanbaı, Toba Ótepbaev, Ekpin Sovethan sıaqty shákirtterim respýblıka deńgeıinde óner kórsetip júrse, Batyrlan Saǵyntaev, Raýan Terek, Qaırolla Hafızder oblysta báıgeniń aldyn bermeı júr. Eń basty jańalyq – birlestik quramyndaǵy ǵylymı úıirmeniń bes-alty stýdentimen «Torǵaı aqyndarynyń antologıasy» atty kóptomdyq jınaqtyń úsh tomyn shyǵardyq. Sol stýdentterdiń arasynan Batyrlan Saǵyntaevty erekshe ataý kerek. Ózge oqý oryndarynda ǵylym doktory bas bolyp, kandıdattary qos bolyp mundaı jumyspen tutas ǵylymı-zertteý ınstıtýttary aınalysyp otyrǵanyn eskersek, bizdiń birlestik úshin bul úlken jetistik. Bul úsh tomǵa buryn shyǵarmalary jarıalanǵany bar, jarıalanbaǵany bar qyryqqa jýyq aqynnyń óleńderi jınaqtaldy. Munda tek Qaınekeı Jarmaǵanbetovke deıingi aqyndardy toptastyrdyq. Osy jerde aıta ketetin usynys, ózge oblystarda sol óńirden shyqqan aqyn-jazýshylardyń shyǵarmalaryn serıaly túrde shyǵarý dástúri bar. Mysal úshin, «Ertis-Altaı», «Syrdarıa», «Atyraý aqyn-jazýshylary» serıasy degendeı. Oblys ákimshiliginiń «qulaǵyna altyn syrǵa» dep aıtyp jatqanym ǵoı. Ǵumar Ahmechın aǵamyz bastaǵan bir top oblys zıalylary osy máseleni kóterip kele jatqanyna biraz boldy, biraq, burynǵy basshylar qulaq asa qoımady. Áıtken kúnde, «Tobyl-Torǵaı» serıasyn jınaqtasaq, kemi 200-300 tomdyq eńbek bolar edi. Qazirgi daǵdarys qıyndyq týdyratyny ras, alaıda, ekonomıkalyq daǵdarystan góri rýhanı daǵdarys áldeqaıda qaýipti.
— Rýhanı daǵdarys jaıynda aıtyp qaldyńyz. Jahandaný úderisindegi qazirgi qazaq qoǵamy úshin ulttyq bolmysty qalaısha saqtap qala alamyz?
— Qazir bizde ulttyq bolmystyń ýyzy uıyp turǵan meken – tek qazaqy aýyldar. Sondyqtan materıaldyq jaǵynan ǵana emes, rýhanı jaǵynan da aýyldardyń jaǵdaıyn kóterý qajet. Ýrbandalýǵa qajetti mólsherde tosqaýyl qoıyp, bilimdi jastardyń aýylǵa barýyna jaǵdaı týǵyzýymyz kerek. Aýyldyń jolyn túzep, aýyz sý tartyp berýmen is bitpeıdi. Jumys oryndarynyń ashylýyn, turmystyq deńgeıin kóterýdi qamtamasyz etý de bar. Jastarǵa arnalǵan, zamanǵa saı turǵyn úıler salynsa tipti jaqsy. Men qazaq aýyldarynyń kúırep bara jatqanyna alańdaımyn. Bir ǵana mysal, ózim týyp-ósken Torǵaı aımaǵynda turǵyndar sany kúrt tómendep ketti. Ulttyń uıasy da, ýyzy da – aýyl, sondyqtan aýyldy saqtasaq, ulttyq bolmysymyzdy da saqtaımyz. Máselen, Túrkıada burynǵy qalyptasqan dástúri men turmys-tirshiligine ıek artyp, 18-19 ǵasyrda qalaı ómir súrse, áli kúnge solaı ómir súrip jatqan shaǵyn qystaqtardy túrik úkimeti sol qalpynda murajaı sıaqty saqtap otyr. Kelgen týrıserdi aparyp kórsetedi. Sondaı-aq, myna kórshiles Reseıde staroverler degen bar, olar da órkenıetińe pysqyrmaı, ejelgi dástúrimen ómir súrip jatyr. Qazaq aýyldaryn sondaı deńgeıde ustaý kerek demeımin, óıtkeni qazaq aýyldary basqa memlekettegideı ulttyq dástúr, turmys-tirshiliginen jappaı ajyrap qalǵan joq. Biz jahandanýdy óz ulttyq bolmysymyzǵa yńǵaılaýymyz qajet.
— Ulttyń uıytqysy – aýyl, osynaý týǵan tútindi damytý úshin ne jetpeı jatyr? «Dıplommen — aýylǵa!», «Aýylǵa kel, jas maman!» degen úndeý jastar arasynda qoldaý tappaı jatqan sıaqty ma, qalaı? Sońǵy jyldardyń mysalyna salyp kórińizshi.
— Jastar aýylǵa nege barmaıdy? Aýylda ómir súrý qıyn, jastarǵa jaǵdaı jasalmaǵan. Aýylǵa barsa, daıyn turǵan baspana joq. Keı aýyldarda muǵalim men dárigerden basqa mamandarǵa jumys joq. Men ózimizdiń Arqalyqtan bitirgen jas mamandardyń jaǵdaıyn jaqsy bilemin. Aýylǵa barady, baspana joq, mektep dırektorynyń nemese orynbasarynyń, bolmasa muǵalimderdiń biriniń úıinde turady. Qazir zaman burynǵydaı emes, óz týysyńnyń úıine barsań da 1-2 kúnnen keıin qysyla bastaısyń. Al, turǵan úıińniń ıeleriniń qas-qabaǵyna qarap kún keshý kimge ońaı? Alǵashqy barǵanda beriletin toqsan myń teńge járdemaqy (podemnyı) nege jetedi? Satyp alaıyn dese, úı joq, bolǵannyń ózinde ótken ǵasyrdan beri jóndeý kórmegen eski úı. Osyndaı jaǵdaıda jas mamanǵa aýylǵa bar deýge siz ben bizdiń moraldyq quqyǵymyz bar ma? Turǵyn úıin bersin, jaqsy jalaqysy bar jumyspen qamtysyn, aýyldaǵy mádenı oshaqtardy qalpyna keltirsin, mine, sonda ǵana jastar aýylǵa barady. Áıtpese jalań patrıotızmge boı uryp, komsomol-jastar brıgadasyn quryp, qoı baǵyp kete beretin jastar joq qazir.
— Osydan baryp qazaqtanýǵa qaıta kelemiz. Sizdiń oıyńyzsha, batystyq sanaǵa qarsy turý úshin ne isteý qajet?
— Oǵan qarsy turý úshin Qazaqstannyń árbir turǵyny tek qana qazaq tilinde sóıleýi qajet, ókinishke oraı bul tek jalań ýtopıa ǵana bolyp tur. Tildiń máselesin kóterip júrgen kisilerdiń ózderi de jalyqty-aý deımin. Óıtkeni, aıtqanyńdy qulaǵyna qystyryp jatqan jan joq. Ótken joly mektepterde qazaq tili men ádebıeti, Qazaqstan tarıhynan basqa sabaqtardyń barlyǵy orys, aǵylshyn tilinde júrgiziledi degen máselege qatysty áleýmettik jeli shýlap ketip edi. Qazir jer máselesi birinshi orynǵa shyqty da, til báseńsip qaldy. Ne isteý kerektigin naqty aıta almaımyn. Biletinim – mektepti aǵylshyn tiline kóshirý, jerdi satý nemese jalǵa berý qazaqqa, Qazaqstannyń táýelsizdigine qaýip tóndiretin áreket.
— Halyqtyń muńyn kóterýi tıis sheneýnikterdiń aýzyna aqyndar qaýymynyń sóz salyp júrgen kezderi el esinde… Qazirgi kóterilip júrgen máseleler halyq qalaýlylarynyń qulaǵyna qanshalyqty jetip jatyr? Jalpy, óner adamdarynyń bıliktiń isine aralasýyn qalaı qabyldaısyz?
— Depýtattardyń aýzyna nege aqyndar sóz salyp berýi kerek? Halyqtyń atynan saılandy ma, ózi saılanǵan aımaqtyń jaı-japsaryn, turmys-tirshiligin, halyqtyń jaǵdaıyn ol depýtat bes saýsaǵyndaı bilýge mindetti. Depýtattyń jumysyn nege aqyndar atqarady? Daǵdarys jan-jaqtan qysyp jatqan qıyn shaqta kúnine 120 myń teńgelik bes juldyzdy qonaq úıde jata bermeı, eldi aralasyn, jaı-kúıimen tanyssyn, sheshilmeı jatqan túıtkildi máselelerdi bıik minberden kótersin. Saǵan bir mysal aıtaıyn, bıylǵy ótken saılaýda úgit-nasıhat jumystarymen Torǵaı óńirinde boldym, ondaǵy halyq ótken shaqyrylymda Qostanaı oblysynan májilis depýtaty bolǵan kisilerdiń aty-jónin de bilmeıdi. Bıylǵy saılanǵandardy da biletinine kúmánim bar. Sebebi, jalpaq tilmen japsarlasaq, ol depýtattar Torǵaıdy óńi túgil, túsinde kórmegen. Al aımaqty kórmegen-bilmegen adam, ondaǵy halyqtyń muń-muqtajyn qalaı kóteredi. Qazirgi depýtattar da qýlanyp alǵan, osyndaı talap qoısań, «meni sen saılaǵan joqsyń, men partıalyq tizimmen óttim» dep kergıdi. Al, sonda onyń partıasyna saılaýda daýys bergen kim eken? Bıylǵy saılaýda Arqalyq qalalyq máslıhatyna kandıdatýramdy usyndym, qoldaýshylarym da kóp boldy. Biraq, qala ákimshiligi túrli aıla-sharǵylarǵa baryp, kandıdatýramdy qaıtyp alýǵa májbúrledi. Jan-jaqtan qońyraý shalǵyzyp, ózim syılaıtyn kisilerdi de ortaǵa saldy. Oǵan bolmaǵasyn, ózim qatty qurmetteıtin bir kisilerdi qyzmetinen ketiremiz degenge deıin bardy. Men oǵan kesirimdi tıgizbes úshin amalsyz, keri sheginýge májbúr boldym. Sondaǵysy, depýtattardyń tizimi aldyn-ala jasalyp, bekitilip qoıady eken, eger sol tizimdegi úmitkerler ótpeı qalsa, ákim joǵarydan taıaq jeıdi-mys. Óziniń qaraqan basynyń qamyn halyq qalaýynan joǵary qoıǵan ákimnen ne úmit, ne qaıyr? Jańaǵy tizimde bekitilgen kisiler saılaýda ózine balama úmitkerlerdi ózderi tańdap, tipti jarnasyna deıin ózi tólep beretinin búginde búkil halyq biledi. Al mundaı spektákl ne úshin qajet? Óner adamdary bılikke aralaspaıdy, kerisinshe, halyq pen bıliktiń arasynda altyn kópir bolýǵa tyrysady. Shynaıy óner adamyna bıliktiń túkke keregi joq, saıasatqa tek halyq úshin ǵana aralasýǵa májbúr bolady. Menińshe, óner adamdary, zıaly qaýym ókilderi bıliktiń basqa salasynda emes, Parlamentte otyrǵany durys.
TAMA BERSE, TAMSHY DA TAS TESEDİ
— Tól ónerimiz – aıtys qyrǵyz ben qytaı elderinde damyp keledi. Ol jaqtaǵy qandastarymyzdyń ulttyq ónerdi ulyqtaýy jóninde ne aıtasyz?
— Byltyrǵy jyly aıtys óneri IýNESKO-nyń sheshimimen qazaq, qyrǵyz halyqtarynyń materıaldyq emes, mádenı murasy retinde tirkeýge alyndy. Qyrǵyz elindegi birneshe aıtysqa baryp, qatystym. Qyrǵyz ultynyń aıtysqa degen súıispenshiligi óte jaqsy. Memleket tarapynan da kóp qoldaý berilip keledi. Bizdiń Júrsin aǵamyz sıaqty Sadyq Shernıaz degen azamat aıtys kóshin súırep júr. Tipti, olarda «Aıtysfılm» atty kınostýdıa bar. Sońǵy jyldary olardyń aıtysy sýyrypsalmalyq jaǵynan jaqsy damý kóshinde. Belgili bir merekege arnalyp aıtys ótetin bolsa, dodaǵa qatysatyn aqyndar qatań irikteýden ótedi. Aıtys bolardan bir-eki kún buryn 40-50 aqyn qazylar alqasynyń aldynda jerebe sýyrady. Munan soń álgi aqyndar eki kún boıy sóz jarystyrady. Oza shaýyp, iriktelip alynǵan 10 aqyndy ǵana kórermenderdiń aldyna alyp shyǵady. Bizge osy jaǵynan úlgi alý kerek sıaqty. Qytaıdaǵy qandastarymyzdyń aıtys óneri de jandanyp kele jatyr. Onyń dáleli – elge kelip, aıtysyp júrgen Sháken, Jámıǵa, Naǵyman, Qanat, Quzarbek sıaqty aqyndardyń óneri. Maǵan Qytaıdaǵy qandas aqyndardyń til qunarlylyǵy, kórkemdik boıaýynyń qalyńdyǵy unaıdy. Jalpy alǵanda, olardyń bizden úıreneri de, úıreteri de kóp. Sondyqtan da Qazaqstanda ótetin aıtystarǵa qyrǵyz aqyndaryn da, Qytaı, Monǵolıa, Ózbekstandaǵy qandastardy jıi shaqyryp, tájirıbe almasyp turýymyz qajet.
— Báıterektiń basynda mergen otyr
Ár sózińdi ildirip qaraýylǵa, — dedi Júrsin Erman. Ulyq ónerge basa nazar aýdaryp otyrǵan «birinshi partıa» tórge de, tórelerge de týra qaraıtyn, ashshy shyndyqty búkpesiz jetkizip júrgen Qalıevtiń shabytyn tejep júr me?
— Olaı dep aıta almas edim. Ana jyldardaǵy bir aıtystyń aldynda «Nur-Otan» partıasy tóraǵasynyń sol kezdegi birinshi orynbasary Baýyrjan Baıbek aqyndarǵa: «Qoǵamdaǵy kúrdeli máselelerdi aıtyńdar, jumys istemeı jatqan sheneýinikterdi Mınıstrden bastap synańdar, bizdiń partıa sondaı kemshiliktermen jumys isteýi kerek. Biraq, syn – shyn bolsyn», – degeni bar edi. Tipti, aqyndar kótergen máselelerdi tyńdasyn dep Parlament májilisindegi «Nur-Otan» fraksıasynyń depýtattaryn da ákep otyrǵyzyp qoıǵan bolatyn. Bılik basynda óz kóleńkesinen qorqatyn keıbir sheneýinikter bar, aıtysta shyndyqty aıtqyzbaı, qıyp-kesip, efırden julym-julymyn shyǵaryp berip júrgen solar. Al, tigisin jatqyzyp aıta bilgen aqynnyń aýzyna eshkim qaqpaq qoıyp júrgen joq.
— Aıbektiń aıtqan áıgili «datyn» telearnalar qıyp tastasa da, áleýmettik jelilerden kórdik. Buny «dat» dep qabyldaǵan durys pa?
— Bul 2004 jyly «Jekpe-jek» aıtysta aıtyldy. Ol kezde «Jekpe-jek» aıtys tikeleı efırden beriletin. Qazaq qoǵamyndaǵy kúıip turǵan máselelerdi osy tikeleı efırdi paıdalanyp, aıtyp qalǵym keldi, onyń ústine Elbasynyń týǵan inisi Bolat Nazarbaev ta sol aıtysta kórermender arasynda otyrǵan-tyn. «Jer týraly zańnyń» qabyldanǵaly jatqany bar, «Aýyl jyldary» dep atalǵan naýqanǵa bólingen mol qarajattyń «ustaǵannyń qolynda, tistegenniń aýzynda» ketip jatqan kezi bolatyn. Men qazaqtyń dástúri boıynsha jer, aýyl, til men din máselesin dat retinde aıttym. Bul máseleler áli de kún tártibinen túsken joq. Qazirgi aıtysty saralasaq, birinshi bolyp aıtqandyǵymnan shyǵar el esinde qalǵany, áıtpese, onyń «kókesindeı» dattardy aqyndar aıtys saıyn aıtyp júr.
— Talqyǵa kóp túsken keshegi «Aıtys-shoýdy» árkim ár jaqqa tartty. Keıbireýler aıtysty mazaq qylyp, ony ólimsiretti dese, ekinshisi jańa zamannyń jańasha talaby dep túıdi. Osy jónindegi pikirińizdi bilsek?
— Kez-kelgen jańalyqtyń áýelde tosyn kórinetini bar. Meniń oıymsha, shoý-aıtystan ulttyq tragedıa jasaýdyń qajeti joq. Degenmen, muny aıtys emes, aıtystyń formasynda jasalǵan oıyn-saýyq dep qana qabyldaımyn. Árkim bazarǵa óz keregin alýǵa ǵana barady, sol sıaqty telearnalarda berilip jatqan túrli baǵdarlamalardan árkim ózine qajetin ǵana kóredi ǵoı. Shoý-aıtys ta kórermenin taýyp, zaman kóshine ilesse ilesti, ilese almasa, qala beredi. Maǵan ,máselen, Roza Álqojanyń, Erkin Nurjanovtyń, Shaharızat Seıdahmetovtiń aıtystary unady. Daýdyń bári Qanat Áljapparovqa qatysty shyǵyp jatyr ǵoı, byltyrǵy shoý-aıtysta da solaı bolǵan. Men muny uıymdastyrýshylardyń qateligi dep esepteımin. Byltyrǵy shýdan keıin kórermenderdiń pikirin eskerip, bıyl Qanatty shyǵarmaı-aq qoıý kerek edi.
— «Aıtys – paıdanyń ońaı kózi. Bir-eki saǵat otyryp, bálen mıllıon teńge utyp alasyń. Al aqyndar aıtqan másele sol mańaıda qalyp qoıady» deıtinderge ne deısiz?
— Bul – aıtysty óner emes, kásip dep esepteıtinderdiń sózi ǵoı. Máselen jyl saıyn «Qazaqstan barysy» ótedi, palýandar 5 mınýt kúresip júz myń dollar alady, báıgeniń aldynda kelgen shabandoz 20-30 mınýt shaýyp, temir tulpar oljalaıdy, al endi sol jerde eldik, ulttyq másele sheshilip jatyr ma? Kúres, báıge, aıtys degen qazaqtyń jany emes pe, qazaq odan paıda kózdemeıdi. Muhammedjan Tazabekovtiń «Qudaıdyń berip jatqan nesibesin qudaıdan kúder úzgen kóre almaıdy» degen maǵynada bir sózi bar. Aqyndar aıtystan alsa, eńbegimen alyp jatyr, bireýden urlap, tartyp alyp jatqan joq. Bizde aıtysta júrgen aqyndardyń qaı-qaısysyn alsań da, óz januıasy ǵana emes, bir áýletti súırep júr. Máselen, aqyndardyń nesibesin kóre almaı álgindegideı aıtqan adam toı jasasa, qýanyshyna ortaqtasyp, fonogrammen 5 mınýt aýzyn jybyrlatqan estrada juldyzyna 5 myń dollaryn qınalmaı sanap berip, tipti, eń jaıly qonaq úıge ornalastyryp, ushaqqa bıletin satyp áperedi. Onyń qasynda aqyndar eldik, ulttyq máselelerdi kóterip, bılik tarapynan oryndalmaı jatsa da aıtyp júr ǵoı. Tamshy da tama berse tas tesedi, búgin bolmasa, erteń oryndalar, kúder úzbeıik.
— Aqyn bolǵan soń, toı-tomalaqtarda kóp júresiz. Qazirgi baı-manaptarymyz tanymal aqyndardy asaba retinde nemese betasharǵa shaqyryp jatady. Munan soń aqynǵa degen jurttyń kózqarasy ózgermeı me degen saýal týady.
— Aıtysta atymyz shyǵa qoımaǵan, bir ǵana aılyq jalaqyǵa qarap otyrǵan kezimde asabalyq jasadym. Endi qazir «óz qolym óz aýzyma jetken kezde» bul kásipti toqtattym. Al yrymdap, kelinimniń betin ashyp ber degen aǵaıynnyń betin qaıtarmaımyn. Baı dep, kedeı dep bóle jaryp jatqanym joq. Qazaq kelininiń betin kim kóringenge emes, elge belgili aqyn-jyraýlarǵa ashqyzǵan. Sondyqtan halyq qalap, qurmettep shaqyryp tursa, jurttyń aqynǵa degen kózqarasy ózgermeýge tıisti.
— Aıeke, aıtystaryńyzdy jınaqtap, kitap shyǵarý oıda bar shyǵar?
— Árıne, oıda júrgen sharýa bul. Biraq, ózim zerttep júrgen Torǵaı aqyndyq mektebiniń shyǵarmalary jaryqqa shyqpaǵan kóptegen ókilder bar. Óz-ózime bergen sertim boıynsha sol kisilerdiń shyǵarmalaryn jarıalap alǵansha, ózimniń aıtystarym kúte turady.
— Alty atanǵa júk bolarlyq jetistigińiz bar. Ár aıtysta arqalap shyǵatyn biz biletin eń joǵarǵy ataq halyqtyń bergen «Alashtyń Aıbegi» bolar. Kelisesiz be?
— Bul sózdi estigende qatty qysylamyn. Alashtyń Álıhany, Alashtyń Ahmeti, Alashtyń Mirjaqyby dese, jarasady. Al, sol kisiler istep ketken eńbektiń bir túıirin de jasamaǵan maǵan bul ataq qotyr taılaqqa altyn zerli jabý japqanmen birdeı. Maǵan aqyn degen attyń ózi jetip jatyr, sonyń ózin laıyqty alyp júrsek, zor abyroı.
— Siz – ustazsyz. Ǵylymmen de shuǵyldanasyz. Kúıbeń tirlikte pedagogtyq qyzmetke, jastardyń tárbıesine ýaqyt tabý da ońaı emes. Kóz aldyńyzda talantty býyn ósip keledi. Siz túletken keshegi stýdentterińiz ózderiniń salasynda jemisti qyzmet atqaryp júr. Jastarǵa tárbıe berýde qoldanatyn ózindik ádistemeńiz bar ma?
— Men ýnıversıtette Erbol Tileshev, Dıhan Qamzabekuly, İlıas Qurmanǵalıev, Jazbek Eshtanaev sıaqty ustazdardan tálim aldym. Ol kezde bul býynnyń qylshyldap turǵan kezi edi. Táýelsizdikke endi qol jetkizgen shaq bolatyn, sol kisilerden ultjandylyq qasıet sińdi. Akademık Rymǵalı Nurǵalıdyń tárbıesin kórdim, Aqseleý Seıdimbekov, Qoıshyǵara Salǵara, Myrzataı Serǵalıev sıaqty kisilermen, qala berdi, Amanjol Áltaı, Janat Áskerbekqyzy, Balǵynbek, Dáýletkereı, Jibek, Serikzat sıaqty aǵa-ápke, qurdastarymmen birge qyzmet istedim. Men eshqandaı ádisteme oılap tapqan joqpyn, sol kisilerden alǵan tárbıemdi shákirtterime berýge tyrystym.
Oı-otaýda suhbattasqan Qasqyrbaı QOISHYMANOV
Suhbat kostanaytany.kz saıtynan alyndy
