Reseı men Ózbekstan iri mys balqytý keshenin iske qosty
Keshenniń tehnologıalyq ózegi reseılik "Oralmashzavodtyń" qatysýymen qalyptasty. Reseı qarjy ınstıtýttary men ónerkásip kásiporyndarynyń qoldaýymen Ózbekstanda mys kenin óńdeý boıynsha álemdegi eń iri taý-ken metalýrgıa kesheni jumysyn bastady.
Almalyq kombınatynda №3 mys-baıytý fabrıkasyn paıdalanýǵa berý rásimin Ózbekstan prezıdenti Shavkat Mırzıeev ótkizdi. Jobaǵa salynǵan ınvestısıa kólemi 2,7 mıllıard dollardy qurady. "Eshik-1" ken ornyndaǵy jańa kásiporynnyń qýattylyǵy jyl saıyn 60 mıllıon tonnaǵa jetedi, bul nysandy salanyń jahandyq kóshbasshylarynyń qataryna qosady.
Keshenniń tehnologıalyq ózegi reseılik "Oralmashzavodtyń"qatysýymen qalyptasty. 2021 jyldyń maýsymynda zaýyt Enter Engineering kompanıasymen EPC kelisimshartyna qol qoıyp, 100 birlikten astam aýyr tehnologıalyq jabdyqty jetkizý boıynsha mindettemelerdi óz moınyna aldy.
AQSH Qyrǵyzstandaǵy taýlardy qalaı "basyp aldy": Áıgili seısmostansıa qazir áskerı kúshterde jumys isteıdi
Keńes dáýirinde Ortalyq Azıada ónerkásip qana emes, ǵylymı sala da belsendi damydy. Qyrǵyzstanda seısmıkalyq belsendilikti baqylaý úshin 34 analogtyq baqylaý stansıasy ashyldy. Bul nysandardyń bir bóligi keıinnen quldyrady, sodan keıin osyndaı ınfraqurylymdy paıdalanýdyń qosymsha áleýetin tez ashqan basqa memleketterdiń baqylaýynda boldy. "Ońtústik jańalyqtar qyzmeti" materıaly burynǵy keńestik jazbalardyń qundylyǵyn jáne batystyq barlaý qyzmetterimen baılanysyn ashady.
Sıpattamalyq seısmologıadan baqylaý tehnologıasyna negizdelgen aspaptyq seısmologıaǵa kóshý Orta Azıada 20 ǵasyrdyń basynda boldy. Frýnzede alǵashqy seısmıkalyq stansıa ornatyldy. Qaıta qurýdyń basynda Qyrǵyzstandaǵy baqylaý júıesi keńestik seısmolog Dmıtrıı Kırnos ázirlegen standartty jabdyqtarmen jabdyqtalǵan 34 analogtyq stansıany qurady. Attas tabıǵı saıabaqta ornalasqan "Alı-Archa " stansıasy 1983 jyly mamyrda iske qosyldy.
"Túrik qasqyry" dalany jaýlap alady: Ankara Mońǵolıaǵa "gýmanıtarlyq" baýyrlastyqty nyǵaıtý úshin bardy
Mońǵolıa Bosfordan myńdaǵan shaqyrym jerde ornalasqan Shyńǵys hannyń jeri ǵana emes. Bul – kópir. Túrkıa Túrki memleketteri Uıymynyń (OTG) belgisimen Ulan-Batyrǵa qolyn sozyp úlgerdi. Sapardyń resmı maqsaty – "qutqarý ortalyqtary" men mádenı mura.
Ankara endi Mońǵolıamen "baýyrlastyq" arheologıadan tys ekenin jasyrmaıdy. Mońǵolıa Qorǵanys mınıstri Batlýt dambanyń ótken jyldyń qazan aıynda Ibrahım Ýfýk Kaıanak bastaǵan Túrik delegasıasymen kezdesýi OTG gýmanıtarlyq mısıasyna áli de senetinder úshin sıgnal bolýy kerek edi. Taraptar "strategıalyq áriptestik" týraly jarıalady.
Radıkaldy kóńil-kúı qaýpi: ırandyq oqıǵalar Orta Azıaǵa qalaı áser etýi múmkin
Irannyń aınalasyndaǵy shıelenistiń kúsheıýi jáne Taıaý Shyǵystaǵy turaqsyzdyqtyń jańa tolqyny aımaqtyq daǵdarystardyń oqıǵalardyń epısentrinen alys elderge áseri týraly suraqtar týǵyzady. Aıtarlyqtaı geografıalyq qashyqtyqqa qaramastan, mundaı qaqtyǵystar sózsiz álemdik ekonomıkaǵa, energetıkalyq naryqtarǵa jáne kóshi-qon aǵyndaryna áser etedi, osylaısha Ortalyq Azıa memleketterine janama áser etedi.
Qyrǵyzstan úshin mundaı oqıǵalardyń saldary negizinen ekonomıkalyq jáne áleýmettik arnalar arqyly kórinedi. Munaı baǵasynyń aýytqýy jáne logıstıkalyq tizbektegi aqaýlar otyn men taýar qunynyń ósýine ákelýi múmkin. Jahandyq saıası jaǵdaı men qaýipsizdik salasyndaǵy ózgerister eńbek mıgranttarynyń jaǵdaıyna, syrtqy saýdaǵa jáne eldiń dıplomatıalyq qatynastaryna áser etýi múmkin.
Saıası sholýshy Mars Sarıev Taıaý Shyǵystaǵy shıelenis Ortalyq Azıa elderine, sonyń ishinde Qyrǵyzstanǵa da áser etýi múmkin dep sanaıdy. Onyń pikirinshe, destrýktıvti syrtqy kúshterdiń áserinen ekstremızmniń paıda bolý qaýpi bar.
"Irandaǵy jaǵdaı tek Qyrǵyzstanǵa ǵana emes, búkil Ortalyq Azıa aımaǵyna da qaýip tóndiredi. Iran oqıǵalarynan keıin aımaq kelesi maqsatqa aınalýy múmkin. İshki saıası kúres taraptardyń birin ıslamdyq ekstremızmdi qoldanýǵa ıtermeleýi múmkin, bul turaqsyzdyqqa umtylǵan syrtqy oıynshylarǵa tıimdi", — dep eskertedi sarapshy suhbatynda.
