Iá, Reseı men Qytaı syndy eki alpaýyttyń ortasynda ulanǵaıyr dalany 25 jyl táýelsiz Qazaqstan etip ustap turǵan Elbasy aqylsyz emes. Ol tarydaı shashylǵan qazaqtyń basyn Atajurtqa jıdy, shekarany bekemdedi, kópshilik jurttyń  qarynyn toq, kóılegin kók qyldy. «Bolashaq» baǵdarlamasymen túlekter ushyrdy,  ıadrolyq qarýdan bas tartty, Saryarqanyń tórine Astana saldy... Qalaı bolsa da óz memleketiniń shańyraǵyn shaıqaltpaı 25 jyldan beri basqaryp keledi.

Qara orman qazaq ta aqylsyz emes edi... Álmısaqtan memlekettik ıdeologıasy qalyptasqan, hanyn syılaǵan, Alladan qorqatyn, «arýaqtan attamaıtyn» ult bolatyn. Sol minezimen «Qudaıdyń jerdegi kóleńkesin», óz Prezıdenti Nursultan Nazarbaevty «Ult kóshbasshysy», «Elbasy» dep tóbesine kóterdi. Bıliktiń aınalasynan shyǵyp jatqan mıllıarderlermen qatar, kún sanyp ósip jatqan mıllıardtaǵan syrtqy qaryzǵa da kóz jumyp otyr... Iaǵnı, Nursultan bastaǵan «Nurly zamanda» ómir súrip jatqandaryna shúkirlik etti.

Qarap tursań, bári keremet! El de, Elbasy da bir-birine saı. «Qazaqtyń baqytty turmysy jaıynda»  memlekettik BAQ neshe túrli san sıfrlarmen saǵat saıyn súıinshilep otyr. Oǵan da shúkir!

Biraq, sońǵy kezderi nege ár óńirde halyq tolqýy bolyp, bılikke narazylyq bildirýde? «Danyshpan blogerler» aıtsyn, «saıqal» saıasatkerler aıtsyn – bul tek «jer máselesi» desek qatelesemiz. «Jer kodeksi» 2003 jyly qabyldanǵan. Sheteldikterge 10 jylǵa jalǵa berý normasy sol kezde qosylǵan. Al, halyq nege 13 jyldan keıin «jerdi» jeleý etip otyr?

Kózi qaraqty jurt kórse kerek. Eger memleketti alyp báıterek desek qazaqtyń sol báıteregin  túp tamyrynan dińniń ushar basyna deıin jemqorlyq qurty jaılady. Iaǵnı, kúnder óte «sol qurttardyń» memlekettiń ózin satyp jiberetinine myna jurt ımandaı senip barady...

Bir qyzyǵy Elbasynyń alysty oılaıtyn kóregen saıasatyn «kórmeı otyrǵan» jurt pen urpaǵynyń bolashaq qazynasyn oılaǵan eldiń arasyn kim jarastyrady? «Amerıka arandatyp» otyrǵan «tobyrdy» tyńdap zańdy ózgertse «patshanyń» qandaı qasıeti qalady? Al qara orman halyqty tyńdamaı óz bilgenin istese «patshanyń» qandaı qadiri qalady? Mundaı suraqtardyń jaýabyn bılik pen halyqtyń ortasyna «altyn kópir» bolýǵa tıis depýtattar emes, ǵalamtor jaǵalaǵan «vırtýaldy álemniń batyrlary» aıtatyn boldy. Osydan-aq qazaq jurtynyń qazirgi jaıyn bile berińiz.

Elbasyny jaqtap sóıleseń «ýahabıst», halyqty jaqtap sóıleseń «arandatýshy» bolasyń! Basqa tańdaýyń joq.

Qazaq áýe bastan «aqsaqalyn» tyńdaıtyn edi... Elge de, Elbasyǵa da batyl aıtatyn kim qaldy? Sherhan Murtazanyń densaýlyǵy jar bermeıdi, Maǵaýın - shetelde, Myrzataı Joldasbek - «ásirebılikshil», Muhtar Shahanov - «ásireultshyl», Qabdesh - «opozısıa», Amantaı qajy... Jo, joq! Alty Alashty aýyzyna qaratatyn aqsaqal qalmapty, álde qaldyrmapty...

Jigit aǵasy she? Aıdos Sarymdy tyńdasań «nasıst», Bekbolat Tileýhandy tyńdasań «ýahabıst», Ǵalym Boqashty tyńdasań «sopy», Dos Kóshimdi tyńdasań «Amerıkashyl», Ámirjan Qosanovty tyńdasań «oppozısáshyl» bolasyń...

Bizdiń qoǵamnyń sıqy – osy.

Áıteýir eń basty baılyǵymyz – táýelsiz Qazaqstan ekenin esti qazaq biledi. Endeshe dál qazirgi jaǵdaıdy tynyshtandyrý úshin qaıtpek kerek? Jol – úsheý.

1. «Jerdi jeleý» etip tolqyǵan halyq «Amerıkalyq arandatýshylardyń» kesirinen «Qazaq kóktemin» jasap, táýelsizdigin qoldan beredi. 
2. «Jer kodeksine» túsinistikpen qarap, barlyq jaýapkershilikti Elbasyna artady. Erteń shekaradan attaǵan árbir qytaı men jer ıelengish orys úshin sol kisi jaýap beredi. Eger mundaı jaǵdaı bola qalsa, erteń táýelsizikti qorǵaý búgingiden de qıyndaı túsedi.
3. Elbasy halyqtyń shynaıy ókilderin jınap (meıli ol opozısıa, meıli ultshyl, meıli arandatýshy...), arnaıy keńes ótkizip,  «Jer kodeksine» tıisti ózgerister engizedi nemese núkte qoıady.

Al, ári qaraı baıandy táýelsizdik úshin ne isteýimiz kerek? Ony da oılaǵanymyz jón. Jetiskennen jer satatyn bılik, asyp-tasqannan «arandaıtyn» halyq joq shyǵar. Qazaq kóbeıý úshin, ekonomıka órkendeý úshin erteńgi urpaq zıan shekpeıtindeı ne isteı alamyz? Sony aqyldasaıyq. Qudaıǵa shúkir, baılyq bar, jer bar, munaı bar... Bári bar qazaqta. 25 jyl aırandaı uıyp otyrǵan jurtta «ynsap» pen «qanaǵat» ta barshylyq.

Aıtpaqshy, «jer máselesi» qozǵalǵannan beri ony sheshý joldary emes, kim «arandatýshy» degen saýal jıi qoıylyp, soǵan jaýap qarastyrylyp jatyr. Ol da durys shyǵar. Ártúrli arandatýlar bolyp jatqany da jasyryn emes. Biraq eldiń arasyn alataıdaı búldirip, «anaý arandatýshy, mynaý búlikshil» degendi qoıý kerek. Ondaı qısynǵa salsaq, «Amerıkadan aqsha alyp jatyr» dep jurtty aıyptaǵan «Eýrazıa» telearnasy, táýelsizdikti búldirýshi dep halyqty qaralaǵan «ásirebılikshil» blogerler, bolǵan oqıǵany jetkizip otyrǵan aqparat kózderi... bári-bári «arandatýshy» bolyp shyǵady. Shyn máninde naǵyz arandatýshy kim? Ony tıisti organdar anyqtaı jatar.Árkim óz jumysyn jasaǵany, sol sheńberde qyzmet etkeni abzal.

Haziret Abdilda