Japonıanyń Toıama prefektýrasynyń ańyzy
Toıama prefektýrasynyń Kasýdzýka degen taýly ólkesinde óte baı kisi bolypty. Altyn men kúmisten turatyn dúnıe-múlkinde esep joq, dańqy alystaǵy elderge deıin taraǵan dáýletti eken. Ondaǵan záýlim saraılaryn appaq darbazalarmen qorshap, al úı artyndaǵy taý ishine jer qoımasyn qazdyryp, asyl dúnıelerdi sonda tasyp, jasyrady eken. Kasýdzýkalyq baı sonymen qatar ushy qıyryna kóz jetpes egistik alqaptaryn ustapty. Qurǵaqshylyqta da baıdyń egini jaıqalyp shyǵyp, qambasy astyqqa tolypty.
Baıdyń jalǵyz qyzy bar eken. Altyn shyqtan jaratylǵandaı sulý eken. Shashyna aq túskende kórgen jalǵyzy bolǵandyqtan baı qyzyn erekshe mápelep ósiripti. Aýyl adamdary qyzdyń sulýlyǵyn altyn tústi shyqqa teńep, «Ol dúnıege kelgende altyn tamshylarynan jınalǵan sýǵa shomyldyrǵan-aý, sirá» dep, tamsanypty. «Bul qyzdy alǵan adamda arman bar ma eken?» desipti. Qysqasy, kasýdzýkalyq sulýdy jurt ańyz ǵyp júrgende, baıdyń qyzyn Kýngıamadaǵy (Nıýdzen qalasy) Bandoý degen baıdyń balasyna uzatatyn bolypty. Baı qyzynyń uzatý toıyn buryn-sońdy bolmaǵandaı etip, aıryqsha saltanatty etip jasamaq bolady. Toı ótetin jerge jeti saraı saldyryp, seksen saba sake ákelinedi.
Baı aýyl-aımaqtan jurtty jınap, jeti kún jeti tún toılapty. Aýyldastary «Myrza, altyn ydystardaǵy myna astyń ózi altynnan jasalǵan joq pa?» dep, tamsanystaryn jasyrmapty.
Baı «Úrkerdiń qyzyndaı úlpildetip ósirgen jalǵyzym. Uzatqanda jer bastyryp júrgizgenim bolmas» dep, jurtty odan saıyn tańdandyrý úshin qyzynyń júretin jolyna erekshe birdeńe tóseýdi oılaıdy. Sóıtip, baı qyzyn mochıdiń (kúrishten jasalatyn kúlshe) ústimen uzatpaq bolady. Ol qyzmetshilerine aınadaı jyltyraǵan mochı ázirleýdi buıyrady. Aspazshylar jeti kún jeti tún kúlshe ıleýmen bolady. Jeti táýlik ótkende baı men onyń Bandoý qudasynyń úıine deıin sozylǵan segiz shaqyrymdyq kúlsheden jasalǵan jol daıyn bolady. Byltyr qurǵaqshylyq bolǵandyqtan el asqa jarymaı otyr edi. Tek baıdyń egistigi ǵana mol ónim bergendikten dańqy úshin kúlsheden jol tóseýden aıanbapty. Bir túnde tóselgen appaq joldy kórgen aýyl aqsaqaldary «apyraı, ne bolar eken?» dep jaǵalaryn ustapty.
Aınadaı jol kóktemniń kún sáýlesimen jyltyraı shaǵylysqanda úlde men búldege oranǵan baı qyzy saraıdan shyqty. Appaq bop jyltyrap jatqan alǵashqy kúlsheni aıaǵymen basa bergeni sol eken, o toba, domalaq nan aqqýǵa aınalyp áýege kóterildi. Ekinshi qadam, úshinshi qadam... Qalyńdyqtyń aıaǵynyń astynan aqqýlar birinen keıin biri ushyp jatyr, ushyp jatyr. Jurt tań-tamasha. Aspanǵa kóterilgen bir top aqqý baıdyń úı-jaıynyń ústinen bir aınaldy da alysqa uzap, kózden ǵaıyp boldy. Baıdyń bar baqyt berekesi aqqý kıemen osylaısha ushyp ketti.
Kúz keldi. El egin jınaýǵa kirisedi. Al qyzyn uzatqan baıdyń egistigine bir túıir dán shyqpaıdy. Kelesi jyly da egistik ónim bermeıdi. Odan keıingi jyly da.. Sóıtip, burynǵy altyn dándi alqap taqyr shólge aınalypty. Berekesi ketken baıdyń dúnıe-múlki birte – birte azaıyp, aqyrynda sińiri shyqqan kedeı bolady. Onyń qyzyn alǵan Bandoý baıdyń áýleti de kóp uzamaı taqyr kedeıge aınalypty deıdi.
Japon tilinen aýdarǵan: Sharafat Jylqybaeva
