Máskeýge nápaqa tabý úshin attanyp, quldyqta bolǵan  shymkenttik  Jánibek Qanybek ómiriniń eki jarym jylyn «tozaqta» ótkizgen, dep habarlaıdy Nur.kz portaly.

Azapty kúnderin  aıtyp bergen jas jigit bılikten arasha suraıdy. Aıtýynsha, ózi quldyqta bolǵan Máskeýdegi dúkende áli talaı qazaq baýyrlary bir túıir nanǵa zar bolyp, eline qaıta almaı júr.

Ońtústik Qazaqstan oblysy, Ordabasy aýdanynda týyp-ósken Jánibek Qanybek  18 jasynda ózdiginen kún kórip, ata-anasyna salmaq túsirmeýdi oılaıdy. Sodan bir tanysynyń aıtýymen Máskeýdegi Golánova aýdanyndaǵy dúkenderdiń birine jalaqysy 95 myń teńgelik jumysqa shaqyrtý alady. Keńes bergen tanysy onda óziniń ápkesi jumys istep jatqanyn jáne jaqsy tabys tabýǵa bolatynyn aıtady.

Máskeýge attanbas buryn Jánibek ápkesi ekeýi jumys berýshimen Shymkentte jolyǵyp, mán-jaıdy anyqtap alady. Sodan jas jigit 2013 jyldyń sáýir aıynda jolǵa shyǵady. Máskeýge kelgen boıda ony azyq-túlik dúkeniniń ıeleriniń biri Rashıd degen er kisi kútip alady. Alǵashynda jumysqa belsene kirisken onyń jaǵdaıy jaqsy bolǵan. Tamaǵy da ýaqytyly berilgen.

Dúken ıeleri de, basqa da qyzmetkerler oń qabaq tanytypty. Júk tasýshy bolyp jumys istep júrgen ol alda ne kútip turǵanynan beıhabar edi. Bir qyzyǵy, Qazaqstannan barǵan jigitten bara sala dúken ıeleri qujaty men uıaly telefonyn alyp qoıǵan. Alǵashqy jalaqysyn alarda jumys berýshi «ázirge jalaqyń jınala bersin, úıińe jınap, qomaqty etip jibermeısiń be?» degen sózimen kelisip, únsiz júrgen.

Ýaqyt óte ol ózge qyzmetkerlerdiń dúken ıesiniń kabınetinen jylap shyqqanyn kóredi. Bir aı ótken soń tamaǵy ózgerip, ózge qyzmetkerler sekildi kógergen nan jep júredi.

«Dúken ıesi Rashıd kún saıyn túngi ýaqytta shyǵyp ketip, qap-qap etip kógergen nan alyp keledi. Sosyn ony týrap, bizge botqa etip beredi. Menimen birge on shaqty jumysshy boldy. Onyń ekeýi ózbekstandyq qyzdar, qalǵanynyń bári qazaqstandyqtar. Nege ekenin bilmeımin, menimen birge jumys istep júrgen jigitterdi dúken ıeleri qasyndaǵy qolshoqparlarymen soqqyǵa jyǵyp jatatyn», - dep áńgimesin bastaǵan jigit arada bir jarym aı ýaqyt ótken soń bir shıkiliktiń baryn baıqaıdy. Elge qaıtaqysy keledi.

Biraq, qaıtý túgili qojaıyny dúkennen syrtqa shyǵarmaıdy. Tipti úıindegilermen tildesýge múmkindik joq. Bir kúni dúken ıesiniń kishkentaı qyzdaryn oınatýǵa (avtor: ol kezde bala kútýshi syrqattanyp qalǵan) aýlaǵa alyp shyǵady. Sodan aýlada júrgen bir qyrǵyz ultynyń azamatyna ótinish aıtyp, Shymkentte kóńil jarastyryp júrgen qyzyna jaǵdaıyn jetkizip, qaıta almaı júrgenin, tek úıindegilerinen bul nómirge habarlaspaýyn, dúken ıesiniń telefonyna qońyraý shalýyn habarlama etip jazyp jiberedi.

Qyzy mán-jaıdy jigittiń týystaryna jetkizip, olar habarlamany durys túsinbegendikten álgi qyrǵyz azamatynyń telefonyna qaıta-qaıta qońyraý shalady. Sol kúni keshki ýaqytta qyrǵyz azamaty dúkenge jigitti izdep kelip, Jánbektiń úıine habarlama jibergenin qojaıyny bilip qoıyp, alǵash ret soqqynyń astyna alady. Keıin qojaıyny jigitke úıindegilermen sóılestiripti.

«Maǵan telefonnyń daýysyn shyǵaryp qoıyp úıdegilerge «jaǵdaıym jaqsy, habarlamany qyzyma qaıter eken degen oımen baldarmen ázildep otyryp jibergenmin» dep májbúrlep aıtqyzdy. İshimnen qynjylyp, jylaǵym kep turdy. Alaıda aıtqandaryn istemesem, taǵy da uryp-soǵady. Onyń ózinde úıdegilermen qysqa-nusqa sóılestirdi» dep azapty kúnin eske aldy shymkenttik turǵyn.

Munan soń dúken ıeleri jigitke ózderinshe jaza berip, kún saıyn uryp-soǵatyn bolǵan. Tynyǵatyn ýaqytyn da qysqartyp tastapty.

«Dúken ıesi Rashıd pen onyń jary Janar bizge jumystan sharshadyńdar dep túngi ýaqytta kúshtep araq ishkizetin. Men alǵashynda qarsylyq tanytyp, talaı soqqynyń astynda qaldym. Namysyma tıetin sózder aıtatyn. Ómirimde alǵash ret araqty sol jerde tatyp kórdim» degen Jánibek Qanybek qojaıyndarynyń  oǵash áreketi munymen toqtamaǵanyn aıtty.

Eń soraqysy, onsyz da ólermen kún keship, jóndi tamaqqa zar bolyp, odan qala berse, soqqynyń astyna jyǵylyp júrgen er balalardy sondaǵy qyzdarmen jynystyq qatynasqa kúshtep túsirgen.

«Maǵan bir ózbek qyzymen tósektes bolasyń dedi. «Meniń de ápkem bar, qyz balasy, men mundaıǵa barmaımyn» degenim sol,  qojaıynnyń adamdary tóbeleı tústi. Álgi qyzdy  da soqqy jyqty. Qansha qarsylyq tanytqanymmen, aqyry meni ol qyzben kúshtep ıntımdik qatynasqa túsirdi. Olar bizge kúná jasatyp qoıǵandaryna máz» dep sózin jalǵady quldyqta bolǵan jigit.

"Tiri turǵanymda elime qalaı da bolsa oralaıyn" degen Jánibek ol jerden qashpaqshy bolady. Biraq, eki saǵattan soń qojaıynnyń adamdary ony taýyp alyp, dúkenge qaıta ákeledi.

Jigitti dýbınkamen soqqylap, elektroshokermen ábden qınaıdy.

Eki aptadaı jer tólede jatqan jigit kógergen nanǵa da zar bolǵan.

Ekinshi ret qashý týraly oıyn ol laqap esimi «Sary qyz» degen boıjetkenmen birge júzege asyrmaq bolady. Ol qyz da shymkenttik. Kasadaǵy aqshany jymqyrǵan boıjetken ekeýi ol amalyn taýyp dúkennen qashyp ketip, poıyzǵa otyrǵany sol qojaıyndary taǵy taýyp alyp, týra vokzalda kók ala qoıdaı etip sabap tastaıdy. Ekeýin jertólede ustaıdy.

Keıin álgi boıjetken óziniń josparyn quryp, dúkendegi taýarlardy búldirip, tabysty azaıtqan soń ony bir túnde qojaıyndary elge qaıtarady. Aıtpaqshy, jas jigit boıjetkenmen birge ekinshi ret qashyp keterde qaladaǵy meshitterdiń birine kirip, Allaǵa qulshylyq jasamaqshy bolypty. Alaıda ondaǵylar bulardyń túrin kórip, «kóshedegi qańǵybassyńdar» dep kirgizbeı qoıypty. Al quzyrly organdaǵylar bul jerdiń turǵyny emessińder dep, aryzdaryn qabyldamaı qoıǵan.

Bir qyzyǵy, dúken qojaıyndary jumysshylaryna úıindegilerimen aıyna bir ret qana sóılestirip otyrǵan. Jánibektiń anasy qatty syrqattanyp, ápkesi jylap-syqtap otbasy qarjydan qysylyp jatqanyn aıtqanda dúkendegiler jigittiń týǵan baýyryn qarsy qoıypty. «Meni gıpnozdady ma, bilmeımin» degen Jánibek ápkesimen urysyp qala beretin bolǵan. Biraq keıinnen qojaıynyna aıtyp, úıindegi jaǵdaıdy túsindirip, jalaqysyn surapty. Olar jany ashyǵansyp «300 myń teńge salyp jiberdik» dep aıtyp, shyn máninde úıindegiler 100 myń teńge ǵana alypty.

Azapty kúnder munymen toqtamaǵan. Sebepsizden-sebepsiz taıaqtyń astynda qalatyn ol qojaıynyna jaqpaı qalsa, soqqynyń kókesin kórgen.

«Uly sózde uıat joq» degen bar ǵoı. Qojanymyz Rashıdtiń jubaıy Janarǵa jaqpaı qalsaq, adamdaryna bizdi kúshtep otyrǵyzyp, eki aıaǵymyzdy ashyp qoıyp, jynys múshemizden qatty tebetin. Sodan keıin aptalap kishi dáretke shyǵýdyń ózi muń bolyp júrdi» dep kózderi muń shaldy shymkenttik turǵynnyń.

Jánibektiń aıtýynsha, talaı qazaqstandyqty kúshtep quldyqta ustap otyrǵandar tek Rashıd pen Janar ǵana emes eken.

«Dúken ıesi Janar Jansulý, Sholpan esimdi eki sińlisimen birge Máskeýde birneshe dúken ashqan. Barlyǵynda jumysshylardy quldyqta ustaıdy. Uryp-soǵady. Oılaǵandary - jalaqysyn bermeý. Al polısıa qyzmetkerleri tekserý júrgizgende, bizdi jasyryn bólmege qamap qoıatyn. Janardyń sińlisi Jansulý men jumys istegen dúkenge óz qyzmetkerlerimen kelip, túni boıy araq ishkizip, saýyq quratyn. Meniń bilýimshe, Janardyń Gúljan esimdi týǵan qyzy Shymkentte turady. Biraq ony men bul jaqtan taba almadym. Al meni jibergen tanysym ondaǵy jaǵdaıdan múldem habarsyz eken»,-dedi azap kórgen jigit.

Odan ózge Jánibek adam shoshytarlyq áreketke baryp júrgen dúken ıeleriniń qazaqstandyqtardy jumysqa shaqyrý ádisterimen de bólisti.

«Olar araǵa adam salyp, «bári keremet, jaqsy jalaqysy bar» dep aldap shaqyryp otyrady. Men Máskeýde júrgende dúken qojaıyny ápkemmen Shymkentte jolyǵyp, meniń jaǵdaıymnyń keremettigin aıtqan. Keıin meni Qazaqstanǵa bir apta demalysqa jiberetinin, ol úshin taǵy bir jigit qajet ekenin jetkizgen. Ápkem meniń azapty ómirim týraly qaıdan bilsin? Bir týysymdy jiberedi. Men de «Sary qyz» sekildi qansha taıaq jesem de, dúkendegi qymbat taýarlardy búldirip, araq-sharap turatyn sórelerdi qulatyp alyp júrgenmin. Sol úshin de  olar menen qutylǵysy kelgen ǵoı» degen Jánibek Qanybek týysyn kórgende birden «qaıt» dep aıtyp úlgergen.

Bir apta ótken soń 2015  jyldyń qyrkúıek aıynda jazdyq shortı men fýtbolka, aıaǵynda súıretpe kıgen Jánibekti qojaıyndary qujaty men qolyna 5000 rúbl berip, vokzalǵa aparyp tastaıdy. Abyroı bolǵanda, onyń týysy birbetkeıliginiń arqasynda qojaıyndaryna jaqpaı, elge oralǵan.

Azaptan arylǵan shymkenttik jigit úsh aıdaı ózine kele almaı júrgen. Túnde shoshynyp oıanyp, ózin týra bir jertólede jatqandaı sezinipti. Tipti dalaǵa shyǵýǵa qorqyp júrgen onyń bar oıy Máskeýdegi qojaıyndary kelip, ózin alyp ketedi dep úreılengen. Tek 3 shaıdan soń ápkesi Aıgúlge basynan keshken azaptaryn jetkizgen ol psıhologtyń kómegine júginip, el qataryna qosylypty.

Máskeýge ketkende salmaǵy 90 keliden astam bolǵan jigit Shymkentke 58 keli bolyp oralǵan. Ony kórgen ápkesi Aıgúl baýyrynyń jaǵdaıyn bylaısha eske aldy.

«Deni sap-saý, tyǵynshyqtaı inimniń túrin kórip, júregim qatty aýyryp ketti. Qanshama ýaqyt kórmegen ony men qushaqtaı sala kóz jasyma erik berdim. Ózińiz oılanyp qarańyzshy, bul degen naǵyz sumdyq qoı... Qany qazaq adamdar óz baýyrlaryna osyndaı zombylyq kórsetken. Allaǵa shúkir, meniń baýyrym qasymda. Biraq, men barymdy satsam da olardyń jazalaryn alýyn qalaımyn. Sebebi áli qansha qazaq balasy men qaqarkóz qyzy azapty kúnderin bastan keship, kúnderin óttize almaı júr. Qanshama qazaq qyzy sol jaqta qyzdyǵynan aıyrylyp, abort jasatyp, jeńil júriske salynǵan», - dep kózine jas aldy Jánibektiń ápkesi.

Jánibek elge oralǵan soń arada ýaqyt ótip, ápkesimen Máskeýdegi dúkenge barypty. Tek dúkendi kúzetkender «qojaıyn joq» dep ishke kirgizbeı qoıǵan. Jas jigit eline aman-esen oralǵanyna qýanǵany sonshalyq, alǵashynda ápkesinen esh jerge shaǵymdanbaýyn ótinip, jabýly qazandy jabýly kúıinde qaldyrýyn ótinipti.

Ýaqyt ótip, óz-ózine kelgen jigit endi bıliktegilerden arasha suraıdy. Etken eńbeginiń aqysyn alýdy emes, ózi sıaqty quldyqta júrgen otandastarynyń elge oralýyn tileıdi. Osy maqsatpen ol barsha qazaqstandyqtarǵa vıdeoúndeýin joldady. 21 jastaǵy jigittiń basynan ótkizgen azapty kúnderin kópshilikke jarıa etýine «Máskeýde 8 aı boıy quldyqta bolǵan qazaq qyzynyń azapty kúnderi» jaıly maqala túrtki bolypty.

Quldyqta bolǵan ol qyzdy jigittiń  sol kezdegi qojaıyny Janardyń sińlisi Jansulý kúshtep ustaǵan. Erekshe aıta keterligi, Jánibek Qanybektiń sózinshe, aldap jumysqa shaqyryp, zorlyq-zombylyq kórsetetin dúken ıeleri  shymkenttikter eken. Qazirgi tańda Reseı azamaty. Kezinde úlken bir aty shýly ispen Qazaqstannan qashyp ketip, aty-jónderin ózgertip tastaǵan. Qorlyq kórgen jigit  maqaladan soń bılik basyndaǵylar bul jaǵdaıǵa beı-jaı qaramaıdy degen senimde.