«Qamshy» portaly ujymy «8 naýryz Halyqaralyq áıelder merekesimen» barsha analardy, aıaýly arýlardy quttyqtaıdy. Otbasylarymyzdyń uıytqysy, kóńilderimizdiń gúli, dastarhanymyzdyń berekesi bolyp otyrǵan barsha názik jandylarǵa áıel baqytyn tileı otyryp, «Qamshy» portaly Merekege oraı asyl jandarǵa, qyz-kelinshekterge arnalǵan tanymal óleńder toptamasyn oqyrman nazaryna usynady.
Tólegen Aıbergenov – «ANA»
Armanyńdy aqtarmyn ba júregimde terbesem?
Aıǵa sińili, qaryndassyń qasıetti Jerge sen.
Men ózińdi teńdesi joq qudiret dep túsinem,
Sendik qýat myń ese artyq Jerdiń tartý kúshinen.
Sulý álem, álem sulý sen jaratqan adammen,
Kók jolynyń qarsylyǵyn qaǵyp tastap baram men.
Sendik qýat bolar, bálkim, basyn ıdi kók maǵan,
Árkez senen týǵanymdy esime alsam, toqtaman.
Al umytsam, umyt bolyp qalarymdy bilemin,
Umyt qalmaý úshin meniń sharq urady júregim.
Shat júrip-aq qas qaqqansha bolamyn men shermende,
Jetim emes keı ananyń jetimdigin kórgende,
Kóz aldymda jas dóńgelep býlyǵam da yzadan,
Maǵan tipti sóz kelmeıtin uıattardan qyzaram.
Bul dúnıege onsyz-daǵy ketken joq pa kóp eseń,
O, analar, keı pasyqty jaratasyń nege sen?!
Tasbaýyrlar dúnıege kelsin de, tez ketsin de,
Álde ózgeler ondaılardan jıirkensin deısiń be?
Qaı keýdeni jylytady lapyldaǵan otpenen,
Óz keýdesin jylytýǵa qudireti jetpegen.
Anań saǵan kerek bolsa, balańa da sen kerek,
Kezekpenen aýysatyn ǵumyr ǵoı bul dóńgelek.
Ana kerek, o, adamdar, ana kerek adamǵa,
Anasyzdar ań sıaqty kún keship júr ǵalamda.
Pikirimdi unatpaǵan taptyq ta der danany,
Danalyqtyń qajeti joq syılaý úshin anany!
***
Muqaǵalı Maqataev – «Sheshe, sen baqyttysyń»
Sheshe,
Sen baqyttysyń!
Jylamaǵyń.
Jaı túsip jatqanda da qulamadyń.
Táńirińnen men edim ǵoı suraǵanyń,
Sondyqtan jylamaǵyń, jylamaǵyń!
Barmyn ǵoı,
Tirimin ǵoı,
Qasyńdamyn.
Ólmeımin, men ózińdeı asyldanmyn!
Taýsylyp, óz-ózińnen shashylmaǵyń,
Baıyrǵy berekeńdi qashyrmaǵyń!
Men seniń qanyqpyn ǵoı kóz jasyńa,
Ózim kepil tot basyp tozbasyma.
Eki jyr jazsam saǵan birin arnap,
«Sheshe» dep jazdym ylǵı sóz basyna.
(Táńirim keshe kórsin kesirimdi.)
Aspanǵa jazam seniń esimińdi!!!
Sheshe!
Sen baqyttysyń, terbete ber,
Quba taldaı ıilgen besigimdi...
***
Jumeken Nájimedenov – «Ana»
Besikte – Ana,
besikte – bóbek:
Biri terbeledi, biri terbetedi.
Bal-bóbek byldyr, ósip te keledi,
Anaǵa jalǵyz, sol jetedi.
Ana, Ana, qaıran, ana!
Terbeıdi Ana álemdegi kúlkini,
Nur sebedi analardyń kirpigi
ólige de oıaýǵa,
Ana daıyn bireý úshin jylaýǵa,
bireý úshin aıaýǵa.
Terbeıdi Ana qýanyshty, baqytty,
terbeıdi Ana – tebirenedi jany shyn.
Terbeıdi Ana ýaqytty;
Barlyq álem – bir-aq besik Ana úshin.
Terbeıdi Ana bóbegin,
Sol arqyly terbetedi óz elin,
Qumyn, taýyn, ózenin.
Terbeıdi Ana kóleńkeni, shýaqty –
Planetanyń alaqany sıaqty...
***
Qadyr Myrza Áli – «Ana»
Bári de, Ana,
Bir ózińnen bastaldy.
Sen dep jazdym alǵash óleń-dastandy.
Qýandym ba,
Óziń bar dep qýandym.
Jyladym ba,
Óziń joq dep jas tamdy.
Bári de, Ana,
Bir ózińnen bastaldy.
Janaryńnan kórdim alǵash aspandy.
Erkelesem, bir ózińe erkelep,
Jasqandym ba,
Tek ózińnen jasqandym.
Alǵashqy dám, ol da sendik sút edi,
Aq sút bergen qashan da úmit kútedi.
Otanymnyń ózi senen bastalyp.
Jaýlaryma jetken jerden bitedi.
***
Tumanbaı Moldaǵalıev – Áıel - seniń aqylshyń
Seniki me, meniki me sonaý gúl,
Arman úshin júrmiz jazyp alaý jyr.
Jat bireýge baqyt bolyp týatyn,
Áıelderdi erkeletken jón-aý bir.
Áıeldi ylǵı erkeletken er ońar,
Áıeldersiz tirligimiz ne bolar?
«Qoı» deıtuǵyn qojań eger bolmasa,
Erkek baıǵus azyp-tozyp joǵalar.
Áıel – seniń aspazyń da kútýshiń,
Áıel barda bıiksiń de bútinsiń.
Áıel barda jalynsyń – sen, otsyń – sen,
Áıel joqta byqsyǵan sen tútinsiń.
Áıel – seniń aqylshyń da, aıbaryń,
Ol barynda estimeısiń qaıǵy ánin.
Áıel – seniń kúzetshiń de, saqshyń da,
Áıel – seniń merekeń de, meıramyń.
Áıel seni, sen áıeldi súıgensiń,
Sen áıelden, áıel senen syı kórsin.
Óz eliniń uly bolam degen jurt,
Áıelderge qul bolýdy úırensin.
Áıel, áıel – arman áni, jol áni,
Dúnıeniń keshki qońyr samaly,
Áıel seni qul qyp almaı aldymen,
Qudaı qulyp kótermeıdi joǵary.
Syıla áıeldi, joǵarydan ber oryn,
Kóter onyń mereıi men bedelin.
Óz qyzyńdy syılaǵanyń ol seniń,
Óz anańdy máńgi qurmettegeniń.
***
Juban Moldaǵalıev. Men qazaq qyzdaryna qaıran qalam!
Men qazaq qyzdaryna qaıran qalam
Men qazaq qyzdaryna qaıran qalam,
Janary jany jazdaı jaırańdaǵan.
Qyz ósse-eldiń kórki-degen sózdi,
Qapysyz qalaı aıtqan qaıran babam.
Namysyn bermeý úshin jatqa qoldan,
Arýlar az boldy ma atqa qonǵan.
Kóńilde qalǵan syz bar ótken kúnnen,
Ómirde qalǵan iz bar Aqtabannan.
Jasyrmaı aıtar bolsam jan syrymdy,
Taǵdyryń qaraýylǵa qansha ilindi.
Erliktiń qos qanaty dep bilem men,
Aıaýly Álıa men Mánshúgimdi.
Súımegen seni azamat, azamat pa?
Kóńiliń tárizdi appaq taza maqta.
Bárin aıt, birin aıtta laıyqsyń,
Qazaqtyń qyzy degen ǵajap atqa.
***
Muhtar Shahanov – Áıelder
Ne tolqytsa sonyń muńyn tartasyń...
Aýrýhana aýlasynda sytyrlatyp kartasyn
Janarynda ázil oınap jarasty
Maǵan bir qyz bal ashty:
- Naýqastan ba erinińiz kezergen,
Jazylasyz,
Nalymańyz beker siz.
Áıtse de áıel qaýymyna ejelden
Nemquraıdy qaramaıdy ekensiz.
Súıýdi Siz erlik dep te aıtasyz,
Onsyz aqyn bolarsyz ba oı órgen.
Degenmen Siz abaılańyz, baıqańyz,
Baǵyńyz da, soryńyz da áıelden.
- Bárekelde,
Órken jaısyn talabyń,
Sáýegeıi sen bop júrme qalanyń.
Bul betińmen ńygandardy júmyssyz
Qaldyrarsyń, qaraǵym, -
Dedim kúlip. Biraq qyzdyń baısaldy
Ázil sózi maǵan biraz oı saldy.
Dúnıege qan tamyrdaı taraıtyn
Jer betinde áıel jaıly ertek kóp.
Áıelderge nemquraıdy qaraıtyn,
Erkekti men sanamaımyn erkek dep.
Qaı kezde de sulýlyqtyń joly - muz.
Áıel bizdiń ázız baılyq qorymyz.
Áıel bizdiń taǵdyrymyz,
Taǵdyrymyz bolǵan soń
Belgili ǵoı, baǵymyz ne sorymyz.
Has sulýlyq álsizderdiń qyzǵanyshyn mazdatqan,
Al qyzǵanysh kúrdy dep kim aıta alady az qaqpan.
Bir áıelge bola keıde el menen el jaýlasyp,
Jer jastanǵan bozdaqtar.
Oǵan kýá anaý tóbe tompıǵan
Anaý shyndar qulaqtary qalqıǵan.
San urpaqqa tulǵa bolǵan aqyndar
Bir áıeldiń namysy úshin jan qıǵan.
Maǵynasyz jyltyraqty saqtamaıdy el eske.
Jalyn bolyp jylý bolmaý,
Áıel bolyp sulý bolmaý
Tabıǵatty aldaýmen teń emes pe?
Gúlzar áıel qaýymyna sulýlyqsyz baq qaıda,
Shyn sulýlyq tereńdikte jatpaı ma?
Qaıyrlatqan kemesin talaı erdiń
Saıaz kólǵe shashylmaǵaı shuǵylań.
Tereńdigi joq áıeldiń
Qorqý kerek syrtqy sulýlyǵynan.
Áıel - erkek namysynyń qorǵany.
Naǵyz sulý áıel tabý -
Búkil erkek ataýlynyń armany. -
Naǵyz sulý áıel úshin qajet kezde jan qıý,
Bul - jigittik kodekstiń jazylmaǵan tarmaǵy.
Biraq, biraq talaılardyń baqyty alys, sorynan,
Bul kez kelgen bóriktiniń kele bermes qolynan.
Erlik semse azamattyq semedi.
Úlken erlik úlken kúshke keledi.
Maǵan ǵashyq bir áıel bar.
Ol áıel
Mende sondaı kúsh baryna senedi!
Júrsin Erman – Áıel
Qaı jerde, meıli, qaı elde,
Álemniń máni - áıelde.
Myqtymyn deseń oıyńdy,
Áıelge baryp dálelde.
Áıelsiz aıtpan ándi men,
Áıelmen dámdi áńgimem.
Súıkimdi bolsań shynymen,
Áıeliń súısin aldymen.
Áıelge málim kóp syryń,
Súrinseń - áıel dep súrin.
Halyqqa syıly bolmaısyń,
Áıelge bolsań jeksuryn.
Áıelsiz qondy baq qashan,
Áıel dep tústik otqa san.
Álemniń tilin tappaısyń,
Áıeldiń tilin tappasań!
Ananyń soryp emshegin,
Basylǵan talaı kelsegiń.
Bádik bop ómir keshesiń,
Bermese áıel jenshenin.
Bolmasyn áıel nazaly,
Bolmasyn áıel jazaly.
Keýdesin qaqqan talaıdyń,
Áıelden bolǵan ajaly!
Áıelden ystyq ot bar ma?
Áıel dep tústik kókparǵa.
Qarǵaǵyń kelse bireýdi,
Áıeliń ólsin dep qarǵa.
Áıelmen qunyń ólshener,
Qudaıdan keıin sol - sheber.
Baqytty sen de bolmaısyń,
Áıeliń sorly bolsa eger.
Syryńdy soǵan ashasyń,
Shólińdi sodan basasyń.
Adamnyń kúni - Áıelmen,
Áıelder máńgi jasasyn!
***
İńkárbek Qajymuqan – Qyz sulýlar
Ásemdikpen sán bergen dúnıege,
Qyzdar shirkin qyzǵaldaq kóktemdegi.
Bári sulý qyzdardyń! Syry nede?
Maqpal shashty aımalasyn kóktem jeli!
Qyz kórgende týady jyrym nege?
Bir jelikti basalmaı ókpemdegi.
Sulý desem qalaısha munyń deme?
Bul sezimdi barlyq jigit ótkergendi...
Júrekterge kóp qupıa jınadyńdar.
Ózi ashsyndep bizderdi qınadyńdar.
Sondyqtanda jalyndy jyrlarym bar,
Nurlanyńdar, qyz shirkinder, nurlanyńdar!
Meıli qalsyn qupıa bir syryń bar.
Sol syryńdy uǵynýǵa yntyǵym bar.
Dúnıeniń nury qyzdar, QYZ SULÝLAR,
Qulpyryńdar, qyz shirkinder, QULPYRYŃDAR!
