Almatyda «Qazaqstan halqy» ınteraktıvti ǵylymı tarıhı karta» jobasynyń tusaýkeseri jáne dóńgelek ústel ótti. Jobany uıymdastyrýshy - Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstrligine Ǵylym komıtetine qarasty Sh.Ýálıhanov atyndaǵy Tarıh jáne etnologıa ınstıtýty jáne Geografıa ınstıtýty men Aqparattyq jáne esepteý tehnologıasy ınstıtýty.
Joba 2017 jyly sáýirde ótken QHA-nyń HHV sesıasynda bekitilgen Elbasynyń tapsyrmasy negizinde qolǵa alynyp otyr. Memleket basshysy «Bilim jáne ǵylym mınıstrligine Qazaqstan halyqtar assambleıasymen birige otyryp ǵylymı negizde ınteraktıvti kartany daıyndaýdy jáne kelesi jyly naýryz aıynyń birinde, ıaǵnı alǵys aıtý kúninde tusaýyn kesýdi» tapsyrǵan bolatyn.
Jobanyń basty ıdeıasy – Qoǵamdyq sananyń jańarýyna, ulttyń rýhanı jańǵyrýyna baǵyttalǵan Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar:rýhanı jańǵyrý» maqalasy nyń negizgi qaǵıdalaryn eskerý maqsatynda. «Qazaqstan halqy» ınteraktıvti tarıhı kartasyn jasaý arqyly qazaq jerindegi ulttar men halyqtardyń jańa jıyntyǵyn tarıhı proseste kórsetý.
Dóńgelek ústel barysynda úsh ınstıtýttyń birigip jasaǵan jobasy usynylyp, qyzý pikir-talasqa tústi. Aqparat jáne esepteý tehnologıasy ınstıtýty bas dırektorynyń ǵylymı jumystar jónindegi orynbasary – Mıras Maǵzomnyń usynǵan prezentasıasy kópshiliktiń syn-pikirine ilikti. Mıras Maǵzomnyń usynǵan slaıdy «Qazaqstan halqy» ınteraktıvti tarıhı kartasyn durys aqparattarmen tolyqtyrmaǵandyǵy jáne biryńǵaı tarıhı derekterdi naqty faktimen dáleldeý kerektigi eskerildi. Bul tusta ǵalymdar men qatysýshylar eki tarapqa bólindi.
Astanadan arnaıy kelgen Qazaqstan halqy assambleıasynyń ǵylymı saraptama keńesiniń múshesi, Gýmılev atyndaǵy EUÝ-niń tarıh ǵylymdarynyń doktory Natalá Kalashnıkova óz usynysy men eskertýin jasady.
- Usynylǵan slaıd tek tarıhı datalarmen tolyqtyrylǵan. Túrtip alar mańyzdy oılar joq. Slaıdty Elbasyǵa usynbastan buryn biraz jumys jasalyný kerek. Úsh mınýttyń ishinde adamdy eleń etkizetin dúnıelerdi kórsetýge bolady. Tipti kartanyń ózin alap qarańyzshy. Qazaqstanda qansha ult ókilderi ómir súredi. Osy kartaǵa túgeldeı ult ókilderin kórsetýimiz kerek. «Qazaqstan halqy» ınteraktıvti kartasy degende ár ulttyń tarıhy syr shertip turýy kerek deıdi,- Natalá Kalashnıkova.
Osy rette uıymdastyrýshylar qatysýshylardyń aıtylǵan usynystary men eskertýlirin túrtip alyp, aldaǵy ýaqytta jobany tolyqtyratynyn aıtty. Sondaı-aq, jobamen bir ǵana adam jumys jasamaı QR Prezıdenti arhıvi, Memleket tarıh ınstıtýty, QHA-nyń ǵylymı-saraptama toby jáne t.b. ortalyqtarmen jumylyp jumys jasaýǵa ýáde berdi.
- Jalpy jobanyń maqsaty – ınteraktıvti túrde qazaq halqy kóp ultty ókildermen tatý-tátti ómir súrip jatqandyǵyn kórsetý. Ejelgi tarıhtan búgingi kúnge deıingi kórinisti usyný. Bul jobanyń aıasynda «Qazaqstan halqy» ınteraktıvti tarıhı kartasy kitabynyń tusaýy kesildi. Sonymen qatar, ekspert-ǵalymdarmen tyǵyz jumys jasadyq. «Kósh júre túzeledi»,-degendeı eskertýlerdiń bárin hattamaǵa engizip aldaǵy ýaqytta jumystar jasalynady. Endi apta saıyn jınalyp, bir júıege keltiremiz. Jalpy ǵylymı jobamen jumys aǵymdaǵy jyldyń 31-shi jeltoqsanynda aıaqtalýy kerek. Biraq, biz kelesi jyly eki aı boıy tolyq nusqasyn bekitkenge deıin tynbaı eńbek etemiz. 2018 jyly naýryz aıynda Elbasynyń aldynda «Qazaqstan halqy» ınteraktıvti tarıhı kartasyn saqadaı saı etip usynatyn bolamyz,-dedi Sh.Ýálıhanov atyndaǵy tarıh jáne etnologıa ınstıtýtynyń dırektory Zıabek Qabyldınov.
«Qazaqstan halqy» ınteraktıvti tarıhı karta Qazaqstan etnostaryn Halyq bolyp birigýge shaqyrady. Táýelsizdik kezeńindegi barlyq etnos ókilderiniń turaqtylyǵyn saqtaýǵa, tolerantty qoǵamnyń damýyna negiz bolyp otyr.
Aıta keteıik, «Qazaqstan halqy» ınteraktıvti tarıhı kartasy 5 bloktan turatyn bolady.
- Uly dala tarıhy;
- Qazaqstan halqynyń qalyptasý tarıhynan;
- Ótkenge taǵzym- bolashaqqa taǵylym;
- N.Nazarbaevtyń «Qazaqstan –bolashaǵy birtutas ult»;
- Alǵys aıtý kúni.
Atalǵan sharanyń ótýine sondaı-aq, Memleket basshysynyń 100 naqty qadam Ult jospary da sebepker bolyp otyr. Atalǵan qujattyń 87-qadamynda Elbasy Qazaq tarıhyn jańǵyrtýdy, ony zertteýdi damytýdy tapsyrǵan bolatyn.
