2018 jyly qandaı salalarǵa ınvestısıa salýǵa bolady? Táýekel etý tetikteri qandaı bolmaq? Bıtkoın men krıptovalúta tóńiregindegi suranys 2017 jyldyń basty jańalyǵy bolǵany sózsiz. Bıtkoındardyń quny 2018 jyly qansha bolmaq degen saýal árkimniń kókeıinde júrgeni anyq. Endeshe bıtkoındarǵa qarjy quıý qanshalyqty qaýipsiz?.. Bul týraly Qamshy.kz aqparat agenttigi QazAqparatqa siltep jazady.
Krıptovalúta
«bitcoinforecast» saıty 2018 jyldyń sáýir aıynda olardyń quny 33 275 dollarǵa jetetinin jazady. Qazirgi ýaqytta onyń eseptik quny - 11 880 dollar. «Eger biz kórsetkishterdi osylaı jalǵastyra beretin bolsaq, 2018 jyldyń sońynda jáne 2019, 2020 jyldary onyń quny $70 000, $270 000 jáne $800 000 dollarǵa jetetinin kóremiz. Bul - adam nanǵysyz sharyqtaǵan baǵalar. Budan qarjy aktıvin emes, shar úrlegendeı jeldi kóremiz. Árıne, baǵalar bıtkoındardyń taralýynan ósip otyr, alaıda men bıtkoın kýrstarynyń sharyqtaı bererine senimdi emespin. Bul jerde psıhologıalyq faktordyń rólin joqqa shyǵarýǵa bolmaıdy. Máselen, cointelegraph saıtynyń saýalnamasyna súıensek, hodlerler bıtkoınnyń baǵamy 196 000 dollarǵa jetkende satýdy josparlaǵandaryn aıtqan», - dep eskertedi Reseı men TMD elderi úshin «eToro» ınvestorlar áleýmettik jelisiniń sarapshysy Mıhaıl Mashenko.
Altyn
Qazaqstandaǵy altynnyń barlyq qory qazirgi ýaqytta 7 643 trln dollarǵa baǵalanyp otyr (altynnyń úshtik ýnsıasyn 1 256 dollar baǵamy boıynsha eseptegende). Aıta keteıik, álemdegi altyn qorynyń 35 paıyzy (2, 600 trln dollar) qazirgi ýaqytta naryqta satylýda.
Teńgedegi depozıtter
Krıptovalúta tóńiregindegi boljamdar kúdik uıalatyp, qaýip týdyrsa, ulttyq valútamyzdyń jaǵdaıy áldeqaıda senimdirek. Qazaqstan qarjygerler qaýymdastyǵy qarjy naryǵynyń kásibı qatysýshylary arasynda saýalnama júrgizgen bolatyn. Jeltoqsan aıyndaǵy saýalnamaǵa 14 sarapshy qatysty. Olardyń pikirinshe, 2018 jyly munaıdyń ortasha baǵasy barreline 65,1 dollar bolady dep kútilýde. Sarapshylar qoǵamdastyǵynyń baǵalaýynsha, 2018 jyldyń sońyna qaraı Reseı rýbli dollarǵa shaqqanda 59,1 rúbl deńgeıin eńsermek. 2017 jyldyń qorytyndysyna sáıkes, rúbldiń teńgege shaqqandaǵy baǵasy rýbline 5,7 teńge deńgeıinde oryn alatyn sekildi. Al 2018 jyldyń sońyna qaraı Qazaqstan qor bırjasyndaǵy (KASE) rúbl baǵasy taǵy da 10 tıynǵa qymbattap, 5,8 teńgege jetýi múmkin. 2018 jyldyń sońyna qaraı baǵa 1 AQSH dollaryna 339,9 teńge deńgeıin quraýy múmkin. Keler jyly QR Ulttyq banki ınflásıany 5-7% deńgeıinde shektemek. Bul rette, sarapshylar 2018 jyldyń qorytyndysynda ınflásıa deńgeıi 6,2%-dy quraýy múmkin degen boljamdy alǵa tartýda. Bazalyq mólsherlemege kelgende sarapshylardyń boljamy qaq jaryldy. Olardyń pikirinshe, bazalyq mólsherleme 10% nemese 10,25% aralyǵynda bolmaq. Keler jylǵa arnalǵan bazalyq mólsherleme boıynsha naqty sheshim 2018 jyldyń 15 qańtarynda jarıalanady. 2018 jyldyń sońyna qaraı bazalyq mólsherleme 9%-ǵa jaqyndaıdy.
Bırja
Jańa jyldan bastap, bırjada deldaldar valúta sata alady. Sonymen qatar, KASE Qor bırjasy bırjaǵa oıynshylardy kóbirek tartýdy josparlap otyr. Aıta keterligi, 2017 jyldyń 1 maýsymynan bastap, KASE jańa ereje engizgen bolatyn. Ereje kapıtaly qomaqty emes kompanıalardyń da bırja qoryna qatysýyna múmkindik bermek. «Qazirgi ýaqytta biz qarjy naryǵyndaǵy qatysýshylardyń sanyn arttyrý boıynsha jumystar júrgizip jatyrmyz. Qazir bırjaǵa aıyrbas operasıalaryna lısenzıasy bar ekinshi deńgeıli bankter ǵana kire alady. Ulttyq baknpen birlese otyryp, qatysýshylar sanyn arttyrýdy sonyń ishinde, kásibı deldaldardy tartý máselesin qarastyryp otyrmyz. Deldaldar klıentteriniń suranysyn óteý úshin valútalardy sata alady. Bizdińshe, bul topqa jeke tulǵalar, jeke kásipkerler de kire alady»,- dedi KASE-niń basqarma tóraǵasy Alına Aldabergen.
Startaptar
Óz kásibińdi bastaý nemese ózgeniń startap jobasyna qarjy quıý árıne, aıtarlyqtaı táýekelge barýdy talap etedi. Alaıda, keıbir startap jobalar nátıjeli bolyp, keıin iri kompanıalarǵa satylyp jatady. «Investısıanyń róli zor, degenmen bir isti bastaýǵa aıtarlyqtaı iri somanyń da qajeti joq. Keıde 25 myńnan 100 myń dollarǵa deıingi ınvestısıa da jetkilikti bolady. Álbette, kez kelgen bastamada erekshe ınfraqurylym tabyla bermeıdi, eń mańyzdysy - jobanyń júzege asatynyna senim kerek», - deıdi sala sarapshylary.
