Qazaq ǵylymy aýyr qazaǵa ushyrady. Fılologıa ǵylymdarynyń doktory, profesor, memleket jáne qoǵam qaıratkeri Kóbeı Husaıyn 74 jasqa qaraǵan shaǵynda uzaqqa sozylǵan naýqastan dúnıe saldy, dep habarlaıdy Qamshy.kz aqparat agenttigi. 

Otbasyna, týǵan-týystaryna, áriptesterine qaıǵyryp kóńil aıtamyz. Jatqan jeri jaıly, topyraǵy torqa bolsyn!

1 sáýirde saǵat 10:00-de ǵalymnyń Almatydaǵy úıinde (Chaıkovskıı 131, Shevchenko kóshesiniń qıylysy) qaraly mıtıń ótedi.

13.00-de «Altyn adam» meıramhanasynda (Shashkın 5a, Popov kóshesiniń qıylysy) qonaqasy beriledi.

K.Sh.Husaıyn 1945 jyly 27 naýryzda kórnekti mádenıet qaıratkeri, dramatýrg-jazýshy Shahmet Husaıyn men Halyq ártisi Bıken Rımovanyń otbasynda dúnıege keldi. Qazaq memlekettik ýnıversıtetin bitirgen soń, 1968 jyldan bastap Kóbeı Shahmetuly Til bilimi ınstıtýtynda jumys istedi: 1968-1971 jyldary aspırantýrada oqydy, 1971-1978 jyldary kishi, keıin aǵa ǵylymı qyzmetker, 1978-1982 jyldar aralyǵynda ǵalym-hatshy, 1982-1992 jyldary jetekshi ǵylymı qyzmetker, 1992-1995 jyldary dırektordyń ǵylym jónindegi orynbasary jáne 1995-2009 jyldary aralyǵynda QR BǴM Til bilimi ınstıtýtynyń dırektory laýazymdaryn atqardy. K.Sh.Husaıyn ómiriniń sońǵy kezine deıin Instıtýttyń bas ǵylymı qyzmetkeri bolyp jemisti eńbek etti.

K.Sh.Husaıyn dırektorlyq etken jyldar qazaq ǵylymynyń qıyn da jaýapty kezeńimen tuspa-tus keldi. Bul burynǵy keńes túrkitaný ǵylymy men qazaq til biliminiń iri derbes ulttyq qazaq tiltanymy men otandyq lıngvısıkanyń ortalyǵyna aınalǵan sáti edi. Osy jyldary K.Sh.Husaıynnyń jetekshiligimen qazaq ǵalymdarynyń álemdik túrkitaný ǵylymynyń jaýharlary qataryna qosylǵan klasıkalyq eńbekteri jaryq kórdi, atap aıtsaq: «Qazaq tiliniń túsindirme sózdigi» (1999 j.), úlken «Qazaqsha-oryssha sózdik (2001 j.), «Qazaq gramatıkasy» (2003 j.), «Qazaq tiliniń orfografıalyq sózdigi» (2000 j.), «Qazaq tiliniń orfoepıalyq sózdigi» (2003 j.), «Oryssha-qazaqsha sózdik» (2005 j.) jáne 15 tomdyq «Qazaq ádebı tiliniń sózdigi (2006-2011 jj.).  

K.Sh.Husaıynnyń ǵylymı eńbekteri ishinen qazaq tiliniń leksıkologıa, fonetıka, fonosemantıka, leksıkografıa salalarynyń teorıalyq máselelerine, termınologıa, memlekettik tildiń qoldanylýy men qazaq til biliminiń tarıhyna arnalǵan «V.V. Radlov ı kazahskıı ıazyk» (1981 j.),  «Zvýkoızobrazıtelnostnomınasıı v kazahskom ıazyke» (1988 j.), «Problemy fonosemantıcheskoı derıvasıı» (1998 j.), «Dybysbeıneleýishtik teorıasynyń negizderi» (2009 j.), «Qazaq-aǵylshyn frazeologıalyq sózdigi» (2010 j.), «Qazaqsha-aǵylshynsha lıngvomádenı leksıka sózdigi» (2011 j.), «Dybys-zvýk, maǵyna-znachenıe, sóz-slovo» (2016 j.) atty kitaptary halyqaralyq tanymaldyqqa ıe boldy.

 A.Baıtursynuly atyndaǵy Til bilimi ınstıtýty janyndaǵy Ǵylymı keńes pen doktorlyq dısertasıalar qorǵaý jónindegi Dısertasıalyq keńestik tóraǵasy, Qazaqstan Respýblıkasy Úkimeti janyndaǵy Memlekettik termınologıa komısıasy tóraǵasynyń orynbasary, Halyqaralyq «Qazaq tili» qoǵamynyń basqarma múshesi, «QR UǴA Habarshysy» jýrnaly redaksıa alqasynyń múshesi, «Tiltanym» jýrnalynyń jaýapty redaktory, Joǵary atestattaý  komısıasy Tóralqasynyń múshesi retinde K.Sh.Husaıyn  qazaq tilin zertteý jumystaryn uıymdastyrýǵa, til bilimi mamandaryn daıarlaýǵa, qazaq tili bilimi men memlekettik tildi damytýǵa orasan zor úles qosty.

K.Sh.Husaıyn  Máskeý, Lenıngrad, Cheboksary, Qazaq (Reseı), Bishkek (qyrǵyzstan), Kopengagen (Danıa), Ankara, Ystambul, Izmır (Túrkıa), Maıns, Frankfýrt-na-Maıne (Germanıa), Ýtreht, Tılbýrg (Golandıa), Praga (Chehıa) jáne Beıjiń, Úrimshi (Qytaı) qalalarynda halyqaralyq ǵylymı konferensıalarda qazaq, orys jáne aǵylshyn tilderinde baıandamalar jasady.

Qazaqstan ǵylymyna eńbegi sińgen qaıratker, respýblıkamyzdyń jetekshi ǵalymdarynyń biri, kórnekti túrkitanýshy ári qazaq tili biliminiń mamany, qazaq lınvıstıkasynyń ǵylymı ortalyǵy – A.Baıtursynuly atyndaǵy Til bilimi ınstıtýtyn 15 jylǵa jýyq basqarǵan Kóbeı Shahmetuly Husaıynnyń beınesi esimizde artynda qundy ǵylymı eńbekter men ana tiline jáne otanǵa qyzmet kórsetýdiń jarqyn úlgisi bolyp máńgi saqtalmaq.

Husaıyn Kóbeı Shahmetuly 1945 jyly 27 naýryzda Almaty qalasynda týǵan. 1968 jyly QazMÝ fılologıa fakúltetiniń roman-german bólimin bitirgen. 1968-1971 jyldary QR ǴA-nyń Til bilimi ınstıtýtynyń aspırantýrasynda oqyǵan. 1971 jyldan osy kezge deıin A.Baıtursynuly atyndaǵy Til bilimi ınstıtýtynda – kishi, aǵa, jetekshi ǵylymı qyzmetker, Instıtýttyń ǵalym hatshysy, dırektordyń orynbasary, Instıtýttyń dırektory.

2009 jyldan – Leksıkologıa bóliminiń bas ǵylymı qyzmetkeri. A.Baıtursynuly atyndaǵy Til bilimi ınstıtýty janyndaǵy 10.02.02 – qazaq tili jáne 10.02.06 – túrki tilderi mamandyqtary boıynsha fılologıa ǵylymdarynyń doktory ǵylymı dárejesin alý úshin dısertasıa qorǵaıtyn D. 53.38.01 dısertasıalyq keńestiń múshesi, tóraǵasy (1998-2009 jj.) boldy

«Issledovanıe fonetıkı ı leksıkı kazahskogo ıazyka v trýdah V.V.Radlova» taqyrybynda kandıdattyq (1971 j.), «Zvýkoızobrazıtelnostnomınasıı v kazahskom ıazyke» (1988 j.) degen taqyrypta doktorlyq dısertasıa qorǵady. Negizgi aınalysatyn problemalary: - túrkitaný; - tarıhı fonetıka; - fonosemantıka; - leksıkografıa; - jalpy til bilimi; - salystyrmaly-salǵastyrmaly leksıkologıa.

Basty eńbekteri: «Oryssha-qazaqsha sózdik» (1978 j., T.İ; 1981 j., T.İİ), «V.V.Radlov ı kazahskıı ıazyk» (1981 j.), «Zvýkoızobrazıtelnostv kazahskom ıazyke» (1988 j.), «Dybysbeıneleýishtik teorıasynyń negizderi» (2009 j.), «Kazahsko-anglııskıı slovar-spravochnık dlá shırokogo krýga chıtateleı». – Almaty, 2010 jáne t.b.