«HHİ ǵasyrda álemniń tabıǵı resýrstarǵa degen muqtajdyǵy jalǵasýda. Olar bolashaqta jahandyq ekonomıkany jáne elimizdiń ekonomıkasyn damytý barysynda erekshe mańyzǵa ıe bolady. Biraq shıkizat ındýstrıalaryn uıymdastyrý isin, tabıǵı resýrstardy basqarýǵa qatysty ustanymdardy synı turǵydan qaıta pysyqtaý kerek»
QR Prezıdenti N.Nazarbaevtyń «Tórtinshi ónerkásiptik revolúsıa jaǵdaıyndaǵy damýdyń jańa múmkindikteri» atty Joldaýynan
BQO kásipkerler palatasy óńirlik keńesiniń janyndaǵy energetıka jáne kólik komıtetiniń birinshi otyrysynda «QazTrnasGazAımaq» AQ-nyń taýarlyq gazdy bólshek saýdada ótkizý jónindegi kelisimshartyndaǵy 8.1. jáne 8.2. pýnktteri talqyǵa salyndy.
– Kásipkerler tarapynan ár aı saıyn belgili gaz kólemine aldyn ala 100% tólemaqy tóleý qarastyrylǵan pýnktter boıynsha shaǵymdar túsýde. Eger de paıdalanylǵan gaz belgilengen kólemge jetpeı qalsa nemese asyp ketse, onda aıyppul salynady. Bul, árıne, durys emes. Kelisimshartta ár aıdyń 20-syna deıin túzetý engizýge bolatyny kórsetilgen. Biraq óndiristegiler aı saıyn qansha gaz jaǵylatynyn naqty aıta almaıdy. Sondyqtan belgilengen gaz kóleminiń aldyn ala aqysyn tólep satyp alsaq ta, aıyppul tóleı beremiz be? – dedi atalmysh komıtettiń tóraǵasyTurarbek Tilemisov.
«Oral saýda-ónerkásip kompanıasy» JSHS-nyń basshysy Valerıı Krylovtyń pikirinshe, óńirdiń kúrt qubylmaly aýa raıy jaǵdaıynda kelesi aıda paıdalanylatyn gaz kólemin dál aıtý qıyn. Bul jaǵdaıda tutynýshy ózi belgilengen gaz kóleminiń qunynyń 10%-y shamasynda aıyppul tóleıdi nemese jyl mezgiline qaraı gaz shyǵyndaǵany úshin 1,2-1,5 koefısıentti qoldana otyryp, gaz aqysyn tóleıdi. «Gaz bizge qymbatqa shyǵady. Sonyń nátıjesinde shyǵyndardyń barlyǵy ónimniń ózindik qunynyń qymbattaýyna soqtyrady. Budan tutynýshy zardap shegedi», –dedi V. Krylov.
«QazTransGazAımaq» AQ – bul salada monopolıs, kásipkerlik sýbektileri onymen kelisimshart jasaýdan bas tarta almaıdy. Munyń ózi saıyp kelgende, óndiris oshaǵynyń jumysyn toqtatýmen teń.
– Kelisimsharttaǵy 8.1. jáne 8.2. pýnktteri 2011 jyly engizildi. Eger kásipker onyń sharttarymen kelispese, Azamattyq kodeks boıynsha kelispeýshilik hattamasymen kelsin, qarastyramyz. Mundaı jaǵdaıda kelisimshart kelispeýshilik hattamasymen birge jasalady, – dedi «QazTransGazAımaq» AQ BQÓF-nyń zańgerlik bóliminiń bastyǵy Nurlygúl Qoıshybaeva.
Atalmysh fılıal dırektorynyń birinshi orynbasary Nurjan Joldasbekovtyń aıtýynsha, BQO-da gaz tapshylyǵy joq, sondyqtan aıyppul salý tártibi áli qoldanylmaǵan. Gaz jetispeýshiligi kóbine elimizdiń ońtústik oblystarynda kezdesedi. Olar gazdy Ózbekstannan jáne ózge respýblıkalardan alady. Buryndary qys mezgilinde ózge elden kógildir otyn jetkizýde túıtkilder bolǵany ras.
«Batys Qazaqstan oblysynda naryqty gazben qamtamasyz ete alamyz. Aıyppul salý jónindegi áńgime qısynsyz. Elimizdiń barlyq oblystary úshin birdeı kelisimshart jasalady. Qazir bul másele QR Joǵarǵy sotynda qaralýda. Eger qandaı da bolsyn ózgerister bolatyn bolsa, biz qarsy emespiz», – dedi N. Joldasbekov.
Gazǵa baılanysty túıtkilder Aqtóbe oblysynda da bolypty.
– «Komýnaldyq-turmystyq kásiporyndar kelisimsharttyń 8.1 jáne 8.2. pýnktterimen kelispese, onda kelispeýshilik hattamasymen «QazTransGazAımaq» AQ-ǵa kelsin. Onda bul hattama qaralmasa, Azamattyq kodeks talaptaryna sáıkes Aqtóbe hrom qosyndylary zaýyty syqyldy sotqa júgine alady. Sot úrdisi barysynda «QazTransGazAımaq» AQ bul pýnktterdi qaıta qarastyrý úshin beıbit kelisim jasaýǵa usynys jasady. Zaýyt úshin 100% aldyn ala tólemdi alyp tastady, biraq ol kelisimshartta saqtalyp qaldy jáne ondaı tólemdi aldyn ala suramaıtyn bolyp kelistik. Gazdy artyq-kem paıdalanǵan úshin aıyppul salynbaıdy. Kelispeýshilik hattamasyn jiberińizder dep keńes aıtamyz. «QazTransGazAımaq» ony qaramaıtyn bolsa, sotqa júginińizder», – dedi QR UEM tabıǵı monopolıalardy retteý, básekelestikti jáne tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý komıtetiniń BQO boıynsha departamenti basshysynyń orynbasary Álibek Quljanov.
Kásipkerler bastaǵan isti sońyna jetkizýge nıetti. Energetıka jáne kólik jónindegi komıtettiń birinshi otyrysynda budan basqa logıstıka jáne jolaýshylar tasymaly máseleleri qaraldy. Aýtoparkty jańǵyrtý, sýbsıdıalaý jáne normatıvtik qujattardyń oryndalýy jaıynda kelesi otyrysta egjeı-tegjeıli qaralady. Qajetti bolǵan jaǵdaıda atalmysh komıtet túıtkildi máselelerdi «Atameken» Ulttyq kásipkerler palatasy deńgeıinde kótermek.