Qazaqstandaǵy konstıtýsıalyq reforma memlekettilikti nyǵaıtý men saıası júıeni jańǵyrtýdyń mańyzdy kezeńi bolýy múmkin. Mundaı pikirdi saıasattaný ǵylymdarynyń doktory, Kavkaz Halyqaralyq ýnıversıtetiniń (Grýzıa) profesory Vahtang Maısaıa aıtty.
Onyń aıtýynsha, Qazaqstan búginde saıası damý men ulttyq mártebeni nyǵaıtýdyń jańa kezeńine kóshýde.
— Syrttan kelgen adam retinde, sonymen birge Qazaqstannyń dosy jáne Ortalyq Azıadaǵy óńirlik qaýipsizdik máseleleri jónindegi maman retinde elimiz saıası damýdyń jańa kezeńine ótip jatqanyn atap ótkim keledi. Qazaqstan óńirlik qaýipsizdiktiń kóshbasshysy jáne mańyzdy ári batyl reformalar júrgizetin memleket retinde óziniń ulttyq mártebesin nyǵaıtýda, - dep atap ótti Vahtang Maısaıa.
Sarapshy konstıtýsıalyq ózgerister demokratıalyq saıası júıeniń qalyptasýyna jáne jańa saıası ınstıtýttardyń damýyna aıtarlyqtaı áser etetinin atap ótti.
— Meniń oıymsha, Qazaqstannyń konstıtýsıalyq egemendigin nyǵaıtý jónindegi bastama memleketter ósip kele jatqan geosaıası týrbýlenttilik jaǵdaıynda ulttyq quqyqtyq tetikterdiń rólin kúsheıtýge umtylǵan sońǵy jyldardaǵy jahandyq úrdisti kórsetedi. Halyqaralyq quqyq turǵysynan, eger ol ulttyq zańnama men halyqaralyq mindettemeler arasyndaǵy tepe-teńdikti saqtasa, bul óte qısyndy qadam, - deıdi profesor.
Onyń pikirinshe, Ortalyq Azıanyń iri memleketi retinde Qazaqstan úshin mundaı ózgerister ınstıtýsıonaldyq turaqtylyqty nyǵaıtýǵa jáne damýdyń ózindik quqyqtyq modelin neǵurlym naqty qalyptastyrýǵa yqpal etýi múmkin.
Maısaıa sonymen qatar eldiń Negizgi Zańynda áleýmettik normalardy bekitýdiń mańyzdylyǵyn atap ótti. Atap aıtqanda, bul májbúrli nekege tyıym salý jáne áıelderdiń quqyqtaryn qorǵaýdy kúsheıtý týraly.
- Konstıtýsıa deńgeıinde áleýmettik normalardy bekitý óte mańyzdy. Májbúrli nekege tyıym salý nemese áıelderdiń quqyqtaryn qorǵaý sıaqty máseleler Negizgi Zańda bekitilgen kezde, memleket qoǵamdy modernızasıalaý jáne adam quqyqtaryn nyǵaıtý úshin strategıalyq tańdaý jasaıdy, dedi ol.
Sarapshynyń pikirinshe, mundaı normalar memlekettiń halyqaralyq ımıjine de oń áser etedi.
— Bul eldiń mádenı dástúrlerdi qurmetteýdi Zamanaýı quqyqtyq jáne gýmanıtarlyq standarttarmen úılestirýge daıyn ekendigin kórsetedi, - dep tolyqtyrdy saıasattanýshy.
Saraptamalyq ortada Konstıtýsıany jańartý bastamasyn qabyldaý týraly aıta otyryp, Vahtang Maısaıa mundaı reformalar ádette saıası modernızasıa obektıvi arqyly qarastyrylatynyn atap ótti.
- Eger proses qoǵamdyq talqylaýmen, ashyq rásimdermen jáne azamattardyń naqty qatysýymen júrse, bul saıası júıeni jańartýǵa jáne adamı kapıtaldy damytýǵa mańyzdy qadam bolýy múmkin, - dep atap ótti ol.
Profesordyń aıtýynsha, búginde tehnologıalyq damý men ınovasıalarǵa belsendi baǵdarlanǵan Qazaqstan úshin konstıtýsıalyq arhıtektýrany jańartý eldiń ınstıtýsıonaldyq jáne ekonomıkalyq jańarýynyń keń baǵytynyń bir bóligi bola alady.
