Qazaqstanda turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵyn jańǵyrtýǵa qatysty aýqymdy joba bastaldy. Aldaǵy tórt jylda memleket jylý, sý jáne elektr jelilerin jańartyp, jańa qýat kózderin iske qosýdy josparlap otyr. EKSJ Ulttyq jobasy aıasynda bul jumystarǵa jalpy eseppen 13 trıllıon teńgeden astam ınvestısıa bólinbek.

Álbette, bul aýqymdy jobany iske asyrý úshin qomaqty ınvestısıa qajet. Sondyqtan da qazir kóptegen qazaqstandyqtardy «komýnaldyq qyzmet tarıfteri ósip ketpeı me?» degen suraq alańdatyp otyr. Degenmen, memleket bul máseleni ashyp aıtty: komýnaldyq tólemder quny negizsiz ári kúrt óspeıdi. Al ınfraqurylymdy jańǵyrtý baǵdarlamasy mindetti túrde áleýmettik qoldaý sharalarymen qatar júrgiziledi. 

Turǵyn úı kómegi qashan taǵaıyndalady?

Az qamtylǵan azamattardyń otbasylyq búdjetine túsetin salmaqty azaıtý úshin memleket tarapynan turǵyn úı kómegi qarastyrylǵan. 

Turǵyn úı kómegi – bul tabysy az azamattarǵa ákimdik atynan beriletin ýaqytsha tólem. Bul kómekke tabysy tómen otbasylar men azamattar, sonyń ishinde zeınetkerler, kópbalaly otbasylar, jumyssyzdar jáne ózge de sanattaǵy turǵyndar úmitker bola alady. Kómek alýdyń basty sharty: úıge jáne komýnaldyq qyzmetterge jumsalatyn shyǵynnyń sol óńirde belgilengen shekti deńgeıden (porog) asyp ketýi tıis.

Máselen, tabysy belgilengen shekten tómen otbasylardyń turǵyn úı men komýnaldyq qyzmetterge ketetin shyǵyndary jalpy tabysynyń ruqsat etilgen úlesinen (máslıhattar belgileıtin 5%-dan 10%-ǵa deıingi mólsher) asyp ketse, olar az qamtylǵan otbasy bolyp esepteledi.

Mysaly, Astanada bir otbasynda tórt adam turady delik. Elordada bul kómekti alý úshin belgilengen shekti deńgeı – 10%. Otbasynyń aılyq jalpy tabysy – 320 000 teńge. Al qysqy jylytý maýsymynda úıdiń komýnaldyq qyzmeti men kútip-ustaý shyǵyndary aıyna 50 000 teńgege jetedi.

320 000 teńgeniń 10%-y = 32 000 teńge. 

İs júzinde bul otbasynyń komýnaldyq tólemi belgilengen lımıtten 18 000 teńgege artyq bolyp shyqty. Demek, otbasy dál osy soma kóleminde memleketten ótemaqy (kompensasıa) alýǵa úmitker bola alady.

Turǵyn úı kómegin qalaı rásimdeýge bolady? 

Turǵyn úı kómegi tólenip qoıǵan túbirtekter (shottar) negizinde taǵaıyndalady. Túsiniktirek aıtsaq, siz ótinishti ótken aıdyń (nemese toqsannyń) shyǵyndary úshin beresiz.

Ótinish berýdiń eki joly bar:

1. Onlaın formatta – eGov.kz portaly arqyly;

2. Oflaın formatta – Halyqqa qyzmet kórsetý ortalyǵyna (HQKO) ózińiz baryp tapsyra alasyz.

Endi bıyl 12 shildeden bastap elektrondy ótinish berý odan ári ońaı bola túsedi. QR Ónerkásip jáne qurylys mınıstrligi 2026 jylǵy 30 naýryzda Turǵyn úı kómegin kórsetý erejelerine ózgerister engizý týraly buıryq shyǵardy. Bul jańashyldyqtyń basty paıdasy – endi onlaın ótinish bergen kezde qajetti málimetterdiń basym bóligi memlekettik aqparattyq júıelerden avtomatty túrde júkteledi. Demek, kómek alýshyǵa burynǵydaı kóp qujat pen túrli anyqtamalardy jınap, ýaqyt ketirýdiń qajeti bolmaıdy.

Rásimdeý úshin myna qujattar qajet:

· Jeke kýálik (tek HQKO-ǵa baryp tapsyrǵanda ǵana kórsetiledi);

· Ótken toqsandaǵy (3 aıdaǵy) tabys týraly qujattar;

· Komýnaldyq qyzmetter, úıdi kútip-ustaý, baılanys qyzmeti jáne baspanany jaldaý aqysy týraly túbirtekter (kvıtansıalar);

· Banktik esepshot nómiri (IBAN).

· Eger ótinishti onlaın berseńiz, elektrondyq sıfrlyq qoltańba (ESQ) qajet.

Turǵyn úı kómegi 3 aıǵa taǵaıyndalady. Bul merzim ótkennen keıin ótinishti qaıta berip, tabystar men shyǵyndardy taǵy bir márte rastaý kerek. 

Eskerý kerek mańyzdy jaıt: Turǵyn úı kómegi tek bir turǵyn úıge ǵana beriledi jáne komýnaldyq qyzmetterdiń belgilengen normadan tys (artyq) tutynylǵan kólemin ótemeıdi. 

Turmysy tómen azamattarǵa beriletin turǵyn úı kómegi qandaı shyǵyndardy jabady?

·       komýnaldyq qyzmetter: sý, jaryq, jylý, gaz;

·       turǵyn úıdi jáne úı mańyndaǵy aýmaqty kútip-ustaý;

·       kúrdeli jóndeý;

·       baılanys qyzmetteri (mysaly, telefon úshin abonenttik tólem);

·       memlekettik turǵyn úı qorynan alynǵan turǵyn úı úshin jaldaý aqysy. 

Qysqasy, eger otbasylyq búdjetińizdiń qomaqty bóligi komýnaldyq qyzmet shyǵyndaryn tóleýge ketip jatsa, onda turǵyn úı kómegin alýǵa quqyǵyńyz bar-joǵyn tekserip kórgen jón.