Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasyna sáıkes, sýynyń erekshe qyzǵylt reńkimen tanymal Kóbeıtuz kóli erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaq mártebesine ıe bolady. Osy maqsatta «Buırataý» memlekettik ulttyq tabıǵı parkiniń aýmaǵy keńeıtilip, onyń quramyna Kóbeıtuz kóliniń akvatorıasy engiziledi. Bul kóldiń biregeı ekojúıesin tıimdi qorǵaýǵa múmkindik beredi.
Elordadan 160 shaqyrym qashyqtyqta ornalasqan Kóbeıtuz – elimizdegi eń kórikti ári erekshe tabıǵı nysandardyń biri. Jyl saıyn munda myńdaǵan týrıs keledi. Kelýshiler sanynyń artýy tıisti ınfraqurylymdy damytýdy talap etedi. Osyǵan baılanysty kólge erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaq mártebesin berý jumystarymen qatar, Aqmola oblysynyń ákimdigi jaǵalaý aýmaǵyn abattandyrýǵa kirisedi. Munda baqylaý alańy men avtoturaq salynyp, turǵyndar men qonaqtarǵa tabıǵı qubylysty qaýipsiz tamashalap, sýretke túsirýge jaǵdaı jasalady. Bul rette kóldiń názik ekojúıesine zıan keltirmeý basty nazarda bolady.
Búginde Kóbeıtuz Aqmola oblysynyń tabıǵı sımvoldarynyń birine aınaldy. Sondyqtan adamdardyń osy biregeı tabıǵı nysanmen qaýipsiz ári jaıly tanysýyna, onyń ásem kórinisin tamashalaýyna múmkindik bere otyryp, kólge eshqandaı zıan keltirmeý asa mańyzdy. Kóbeıtuzdy keler urpaqqa tabıǵı qalpynda saqtaý tek saýatty abattandyrý men ekologıalyq talaptardy qatań saqtaý arqyly ǵana múmkin.
Biregeı tabıǵı nysandardy saqtaý – memlekettiń ekologıalyq saıasatynyń basym baǵyttarynyń biri. Jańa Konstıtýsıada joǵary ekologıalyq mádenıetti qalyptastyrý Qazaqstan Respýblıkasy qyzmetiniń negizgi qaǵıdattarynyń biri retinde aıqyndalǵan. Al erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtar jelisin keńeıtý – osy qaǵıdatty is júzinde júzege asyrýdyń mańyzdy tetikteriniń biri. Sondyqtan tabıǵatty qorǵaý jáne qorshaǵan ortany saqtaý máseleleri búginde aıryqsha mańyzǵa ıe.
Kóldi qorǵaý jáne onyń aýmaǵyn abattandyrý baǵytynda qabyldanyp jatqan sharalar «Taza Qazaqstan» jalpyulttyq ekologıalyq bastamasynyń maqsattary men qaǵıdattaryna tolyq sáıkes keledi. Kóbeıtuzdyń názik ekojúıesin saqtaý – taza ári jasyl Qazaqstandy qalyptastyrý tujyrymdamasyn iske asyrýǵa qosylǵan naqty úles.
Buǵan deıin Aqmola oblysynyń tabıǵı resýrstar jáne tabıǵat paıdalanýdy retteý basqarmasy kól sýynyń gıdrohımıalyq qasıetterine zertteý júrgizdi. Saraptama nátıjeleri boıynsha amonıli azot, amıak, hlorıdter, myshák, súlfattar jáne basqa da birqatar zattardyń mólsheri shekti ruqsat etilgen konsentrasıadan joǵary ekeni anyqtaldy. Osyǵan baılanysty kólde shomylýǵa jáne onyń jaǵalaýynan tuz jınaýǵa qatań tyıym salynady.
Abattandyrý jumystary júrgiziletin kezeńde Kóbeıtuz kóline qoljetimdilik ýaqytsha shekteledi. Jaǵalaý syzyǵyna jaqyndaýǵa jáne belgilengen shekteý aımaǵynan ótýge ruqsat etilmeıdi. Kólge kireberisterde táýlik boıy baqylaý beketteri qoıylyp, aýmaqty polısıa qyzmetkerleri men ýákiletti organdar birlesip patrúldeıdi.
Aqmola oblysynyń ákimdigi óńir turǵyndary men qonaqtaryn belgilengen talaptardy, tabıǵat qorǵaý zańnamasyn saqtaýǵa jáne qorshaǵan ortaǵa uqypty qaraýǵa shaqyrady. Biregeı tabıǵı nysandy keler urpaq úshin saqtaý – barshamyzdyń ortaq mindetimiz.
