Jasandy ıntellekt: adamzattyń kómekshisi me, álde básekelesi me?

/uploads/thumbnail/20260720181538677_big.webp avtor

 

Búginde jasandy ıntellekt týraly estimegen adam kemde-kem. Biri ony bolashaqtyń eń uly jetistigi dep baǵalasa, endi biri adamzatqa qaýip tóndiretin tehnologıa retinde qabyldaıdy. Alaıda bir nárse anyq: jasandy ıntellekt – erteńniń emes, búginniń shyndyǵy.

Kún saıyn biz onyń qyzmetin baıqamaı qoldanamyz. Telefondaǵy daýys kómekshileri, ınternettegi izdeý júıeleri, áleýmettik jelilerdegi usynystar, onlaın aýdarmashylar men mátin jazatyn baǵdarlamalardyń barlyǵy jasandy ıntellekt negizinde jumys isteıdi. Ol bizdiń ýaqytymyzdy únemdep, kóptegen jumysty jeńildetip keledi.

Bilim berý salasynda da bul tehnologıanyń múmkindigi zor. Stýdentter kúrdeli taqyryptardy túsindirý úshin jasandy ıntellekttiń kómegine júginedi, muǵalimder sabaq josparyn ázirleıdi, zertteýshiler ǵylymı maqalalarǵa qajetti ádebıetterdi izdeıdi. Degenmen kez kelgen qural sıaqty ony qalaı paıdalaný mańyzdy. Eger adam oılanbaı, daıyn mátinderdi óz eńbegi retinde qoldansa, bilimniń máni tómendeıdi. Al jasandy ıntellektti ıdeıany damytýǵa, aqparatty júıeleýge jáne jańa kózqaras qalyptastyrýǵa paıdalansa, onyń paıdasy áldeqaıda joǵary bolady.

Jasandy ıntellekt eńbek naryǵyna da ózgeris ákelýde. Keıbir mamandyqtar avtomattandyrylsa, olardyń ornyna jańa kásipter paıda bolyp jatyr. Sondyqtan búgingi qoǵam úshin eń mańyzdy mindet – tehnologıadan qorqý emes, ony meńgerý. Sıfrlyq saýattylyq endi tek artyqshylyq emes, ómirlik qajettilikke aınaldy.

Árıne, bul tehnologıanyń kóleńkeli tustary da joq emes. Jalǵan aqparattyń taralýy, jeke málimetterdiń qaýipsizdigi, avtorlyq quqyqtyń saqtalýy sıaqty máseleler kún tártibinen túsken emes. Sondyqtan jasandy ıntellekttiń damýy zańmen, etıkalyq qaǵıdalarmen jáne qoǵamnyń jaýapkershiligimen qatar júrýi tıis.

Tarıhqa kóz júgirtsek, adamzat árbir iri tehnologıalyq jańalyqty alǵashynda úreımen qarsy alǵan. Alaıda ýaqyt óte kele olar órkenıettiń damýyna qyzmet etti. Jasandy ıntellekt te sondaı múmkindikterdiń biri. Ol adamdy almastyrý úshin emes, onyń múmkindigin keńeıtý úshin jasalǵan.

Bolashaqta jeńiske jetetinder – jasandy ıntellektten qorqatyndar emes, ony durys paıdalana biletinder. Óıtkeni tehnologıa qanshalyqty damysa da, sheshim qabyldaıtyn, jaýapkershilik júkteıtin jáne adamgershilik qaǵıdalaryn saqtaıtyn kúsh – adamnyń ózi.

Raıhan QURALBAIQYZY,
Til mamany

Qatysty Maqalalar