21 tamyzda Astanada «Bolashaq beınesi: nátıjeden – jańa strategıaǵa» atty National Think Tank Forum ótti. Forýmǵa memlekettik organdardyń, ulttyq taldaý ortalyqtarynyń basshylary, halyqaralyq uıymdardyń ókilderi, sarapshylyq jáne akademıalyq qaýymdastyqtar qatysty.

Forým sońǵy jyldardaǵy Qazaqstannyń damýyn jan-jaqty talqylaý jáne jańa kezeńge arnalǵan basymdyqtardy anyqtaý úshin alań retinde qyzmet etti. Basty nazar adamı kapıtalǵa, bilim berý men ǵylymǵa, sıfrlyq transformasıaǵa jáne jasandy ıntellektke, áleýmettik turaqtylyqqa, ekonomıkalyq jáne ónerkásiptik damýǵa, energetıkaǵa jáne Qazaqstannyń halyqaralyq qatynastardyń ózgermeli júıesindegi ornyna aýdaryldy.

Forýmdy Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Qazaqstannyń strategıalyq zertteýler ınstıtýtynyń dırektory Jandos Shaımardanov júrgizdi.

«Búgingi Qazaqstan: bolashaqty aıqyndaıtyn nátıjeler» atty birinshi sesıa elde bolǵan negizgi ózgeristerdi jáne onyń bolashaq damýynyń negizin quraıtyn resýrstardy baǵalaýǵa baǵyttalǵan.

Qazaqstandaǵy BUU Damý baǵdarlamasynyń (BUUDB) Turaqty ókili Katarjına Vavernıa eldiń ómir súrý sapasyn jaqsartý, adamı kapıtaldy damytý jáne sıfrlandyrý salasyndaǵy aıtarlyqtaı ilgerileýin atap ótti.

«Qazaqstan odan ári damý úshin berik negiz qalady: bilim berý men jumyspen qamtýǵa qoljetimdiliktiń joǵary deńgeıi sıfrlyq memlekettik qyzmetterdi damytýmen jáne ekonomıkanyń neǵurlym ornyqty modeline birtindep kóshýmen ushtasady», — dep atap ótti K. Vavernıa.

QR Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstri Saıasat Nurbek Qazaqstan stýdentterdiń basym bóligin shetelde oqytýdan óziniń halyqaralyq bilim jáne talanttar ortalyǵyn qalyptastyrýǵa birtindep kóship kele jatqanyn atap ótti: elde sheteldik ýnıversıtetterdiń 33 fılıaly jumys isteıdi, al qazaqstandyq joǵary oqý oryndarynda 92 elden 37 myńnan astam sheteldik stýdentter oqıdy. Bilim, ǵylym jáne jańa tehnologıalardyń ıntegrasıasy bólek baǵyt bolyp tabylady.

«Sapaly bilim berý, talanttardyń halyqaralyq mobıldiligi, jasandy ıntellekt pen qoldanbaly ǵylymdy biriktirý Qazaqstannyń bilim ekonomıkasyna kóshýine negiz bolady», — dep atap ótti S.Nurbek.

Q.AI kompanıasynyń bas dırektory Dmıtrıı Mýn sıfrlyq úkimet modelindegi túbegeıli ózgeristi atap ótti. Qazaqstan BUU elektrondyq úkimetti damytý ındeksinde 193 eldiń ishinde 24-shi orynda jáne onlaın qyzmetter ındeksinde alǵashqy 10 eldiń qataryna kiredi. Bul jańa kezeń Ulttyq jasandy ıntellekt platformasyn damytýmen, jasandy ıntellekt agentterin qurýmen jáne derekterge negizdelgen basqarýǵa kóshýmen baılanysty.

Saıasattanýshy Ǵazız Ábishev 2022 jyldan keıin bolǵan ózgeristerdi turaqtylyqtan qoǵamdyq turaqtylyqqa kóshý dep qaraýdy usyndy.

«Tózimdilik – ózgeristiń nemese qatelikterdiń bolmaýy emes. Bul qoǵamdyq talaptardy tyńdaý, qatelikterdi túzetý jáne baqylaýdy nemese qoǵamdyq kelisimdi joǵaltpaı qajetti ózgeristerdi engizý múmkindigi», – dep atap ótti Ǵ. Ábishev.

Ulttyq Quryltaı qoǵamdyq jáne saraptamalyq talqylaýlardy úkimettik sheshimderge aınaldyrý tetikteriniń birine aınaldy: tórt jyl ishinde oǵan qatysýshylardyń bastamalary negizinde 26 zań qabyldandy.

Narhoz ýnıversıtetiniń profesory Andreı Kazansev transformasıalanatyn jahandyq tártip konteksindegi Qazaqstannyń múmkindikterin qarastyrdy. Sarapshy Qazaqstannyń strategıalyq qundylyqtaryn kópvektorly syrtqy saıasat, geografıalyq ornalasýy, tabıǵı resýrstary, damyǵan sıfrlyq ınfraqurylymy, adamı kapıtaly jáne tarıhı qalyptasqan ashyqtyq mádenıeti retinde anyqtady.

Forýmnyń ekinshi sesıasy «Bolashaq kún tártibi: basymdyqtar men sheshimder»eldiń bolashaqtaǵy damý baǵyttaryna baǵyttaldy.

«Qazaqstandyq qoǵamdyq damý ınstıtýty» KEAQ Basqarma tóraıymy Juldyzaı Ysqaqova Qazaqstannyń áleýmettik damýdyń jańa deńgeıine kóship jatqanyn atap ótti. Sarapshynyń aıtýynsha, zertteýler áleýmettik optımızmniń joǵary deńgeıin rastady: qazaqstandyqtardyń 85,8%-y óz ómirine qanaǵattanady, al 60%-y odan ári oń ózgeristerdi kútedi.

«Kelesi kezeń — jeke kórsetkishterdi ólsheýden demografıalyq, áleýmettik, ekonomıkalyq, tehnologıalyq jáne ınstıtýsıonaldyq ózgeristerdiń jeke tulǵalardyń ál-aýqatyna jáne jańa múmkindikterine qanshalyqty áser etetinin keshendi baǵalaýǵa kóshý», — dep atap ótti J.Ysqaqova.

«Ekonomıkalyq zertteýler ınstıtýty» AQ Basqarma tóraǵasynyń orynbasary Dastan Akebaev Qazaqstannyń Ortalyq Azıadaǵy eń iri ekonomıka retindegi óz ornyn saqtap qalǵanyn atap ótti. 2025 jyldyń sońyna qaraı Qazaqstannyń JİÓ 159,6 trıllıon teńgege nemese shamamen 306 mıllıard AQSH dollaryna jetedi dep kútilýde. El Ortalyq Azıanyń jalpy JİÓ-niń shamamen 54%-yn quraıdy, al sońǵy bes jyldaǵy naqty ekonomıkalyq ósim 21,3%-dy qurady.

«QazIndustry» Qazaqstandyq ındýstrıa jáne eksport ortalyǵy» AQ Basqarma tóraǵasy Eldar Ǵumarov óńdeý ónerkásibi men shıkizattyq emes eksporttyń rólin kúsheıtýge nazar aýdardy. 2025 jyly Qazaqstannyń shıkizattyq emes eksportynyń kólemi 2021 jylmen salystyrǵanda 45% — ǵa ulǵaıyp, 29 mlrd dollarǵa jetti. İri sýbektilerdiń satyp alýlaryndaǵy otandyq ónimniń úlesi 50,7% nemese 14,9 trln teńge.

A. Baıtursynuly atyndaǵy «Taldaý» ulttyq bilimdi zertteý jáne baǵalaý ortalyǵy» AQ Basqarma tóraǵasy Gúljaına Eleýsınovamekteptegi bilim berý júıesindegi ózgerister týraly aıtty. Qazaqstan halyqaralyq adam damýy men bilim berý reıtıńterindegi óz ornyn nyǵaıtyp keledi.

«Bilim berý ınfraqurylymynyń damýy jáne muǵalimderdiń mártebesiniń artýy kelesi kezeńniń bilim berý sapasyn odan ári jaqsartýmen jáne turǵylyqty jerine qaramastan balalar úshin teń múmkindikter jasaýmen baılanysty bolýy kerektigin kórsetedi», — dep atap ótti G.Eleýsınova.

Energy Insights & Analytics aǵa basqarýshy seriktesi Álıhan Baıdýsenov Qazaqstanda jańartylǵan kómir men gaz óndirýdi, jańartylatyn energıa kózderin, ıadrolyq energıany jáne elektr jelisi ınfraqurylymyn damytýdy biriktirýi tıis jańa energetıkalyq arhıtektýranyń qalyptasýyn atap ótti.

National Think Tank Forum qorytyndysy boıynsha qatysýshylar Qazaqstan damýdyń jańa kezeńine aıtarlyqtaı ilgerileýmen jaqyndap keledi degen qorytyndyǵa keldi. Sonymen qatar, jańa kún tártibi sandyq nátıjelerden sapalyq ózgeristerge: bilim berýdiń qoljetimdiliginen – adamı kapıtaldyń sapasyna, qyzmetterdi sıfrlandyrýdan – belsendi memleketke, ekonomıkalyq ósýden – tehnologıalyq kúrdelilik pen joǵary qosylǵan qunǵa, turaqtylyqtan – qoǵam men ınstıtýttardyń ózgeristerge beıimdelý qabiletine kóshýdi talap etedi. Pikirtalas barysyndaǵy ortaq taqyryp qol jetkizilgen nátıjelerdi reformalardyń sońǵy núktesi retinde emes, jańǵyrtýdyń kelesi kezeńi úshin resýrs retinde qarastyrý qajettiligi boldy.