Nahıchevanı áýejaıyna drondardyń shabýyly Irannyń aınalasyndaǵy jaǵdaıdy taǵy daostyqtyrdy. Qazaqstan prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev Ázirbaıjanǵa jasalǵan shabýyldy aıyptap, jaqynda óz elindegi qaýipsizdikti kúsheıtýdi tapsyrdy.
Shıelenis kúsheıip keledi 5 naýryzda tústen keıin ırandyq drondar
Nahıchevan Avtonomıalyq Respýblıkasyna shabýyl jasady. Drondar áýejaı mańynda jáne mekteptiń janynda qulady. Ázirbaıjan prezıdenti Ilham Álıev Qaýipsizdik keńesin shuǵyl túrde jınap, Tegerannan túsinikteme men keshirim surady. Iran elshisi shaqyryldy SİM-Baký jaýap berý quqyǵyn ózine qaldyratynyn málimdedi.
Tegeranda aıyptaýlar qabyldanbady. Qazaqstan Prezıdenti "Baýyrlas odaqtas Ázirbaıjanǵa" jasalǵan shabýyldy aıyptady, buǵan deıin de Parsy shyǵanaǵy elderine jasalǵan shabýyldardy aıyptady. Taıaý Shyǵystaǵy soǵys qyzyp jatqanda, Toqaev Úkimetke, kúshtik vedomstvolarǵa, ákimderge jáne tipti ulttyq kompanıalarǵa barlyq nysandardyń qaýipsizdigin kúsheıtýdi tapsyrdy.
Mundaı jaǵdaı teorıalyq turǵydan múmkin be?
Áskerı ushqysh-jaýynger, zapastaǵy polkovnık Ermek Seıtbattalov óńir úshin mundaı qaterlerdi tutastaı joqqa shyǵarýǵa bolmaıdy dep esepteıdi. - Iran Kaspıı teńiziniń arǵy jaǵynda ornalasqan. Al qurlyqta jaqyn jerde Túrikmenstan men Ózbekstan bar. Mundaı drondar úshin bul qashyqtyq úlken emes, olar tez usha alady, deıdi sarapshy.
Teorıalyq turǵydan drondar nemese zymyrandar Qazaqstan aýmaǵyna kezdeısoq túsip ketýi múmkin.
- Aqtaý, Quryq, Jańaózen jáne Beıneý qaýip tónip tur. Bul aýdandar salystyrmaly túrde jaqyn. Drondar men zymyrandar úshin bul óte úlken qashyqtyq emes, sondyqtan olar sol jerge ushyp ketýi múmkin. Bul arandatýshylyq nemese kezdeısoq oqıǵa bolýy múmkin. Kez kelgen jaǵdaıda jergilikti turǵyndardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý qajet, - dep atap ótti Seıtbattalov.
Sarapshy Qazaqstanǵa mundaı senarılerge, eń aldymen batys baǵytynda aldyn ala daıyndalý qajet dep esepteıdi. – Sondyqtan áskerı jattyǵýlar ótkizip, drondarǵa, zymyrandarǵa jáne tipti ushaqtarǵa qarsy tura alatyn kúshterdi eldiń batys aımaqtaryna aýystyrý durys bolar edi. Onda jattyǵýlar jasaý kerek. Siz jaı ǵana tynysh otyra almaısyz, bul máseleni aldyn-ala oılastyrýyńyz kerek.
Qazaqstanǵa soqqy jasalýy ekitalaı
Irandyq drondardyń Qazaqstanǵa qaraı ushýy ekitalaı, - deıdi Dáýlet Jumabekov. - Qazaqstan aýmaǵyna soqqylardyń túsý yqtımaldyǵy, jalpy alǵanda, az. Aımaq týraly aıtatyn bolsaq, mysaly, Ázirbaıjandy Iran yqtımal maqsat retinde qarastyrýy múmkin. Ázirbaıjan Izraıldiń seriktesi. Elder arasynda áskerı-tehnıkalyq yntymaqtastyq bar, qarý-jaraq satyp alynýda, ızraıldik mamandar keıbir júıelerdi jańǵyrtýǵa qatysty.
Al Qazaqstannyń Iranmen eleýli qaıshylyqtary joq. Elder bir-birinen aıtarlyqtaı qashyqtyqta ornalasqan. Ia, jáne Tegerannyń áldeqaıda jaqyn baǵyttary bar.
– Bul, eń aldymen, Parsy shyǵanaǵy elderi. Mysaly, Saýd Arabıasy nemese amerıkandyq áskerı qondyrǵylar ornalasqan Birikken Arab Ámirlikteri, dep túsindiredi zapastaǵy podpolkovnık.
