Dıplomatıanyń máni – qorshaǵan álemmen úılesimdi ómir súrý

/uploads/thumbnail/20170708201713495_small.jpg

Erlan YDYRYSOV:
Qazaqstan Respýblıkasynyń dıplomatıalyq qyzmet kúni – Memleket basshysynyń 2009 jylǵy Jarlyǵymen belgilengen, 2 shilde kúni atap ótiletin kásibı mereke. 1992 jyl dál osy kúni «Qazaqstan Respýblıkasynyń Syrtqy ister mınıstrligi týraly», «QR Elshiligi týraly» jáne «QR Tótenshe jáne ókiletti elshisiniń negizgi mindetteri men quqyqtary týraly» erejelerdi Prezıdent bekitti.  Qazaqstan Respýblıkasynyń Syrtqy ister mınıstri Erlan Ydyrysovpen kezdesip edik.
– Erlan Ábilfaıyzuly, 2 maýsymnyń siz úshin qandaı mańyzy bar? Bul kúndi qandaı kóńil kúımen qarsy alasyz?
– Bul kúni biz burynnan kele jatqan dástúr boıynsha ótken kezeńge qory­tyndy jasaımyz, Otanymyzdyń ıgiligi úshin aldymyzǵa joǵary, qaryshty jańa mindetter qoıamyz. Bul kúnderdegi sana­myzǵa uıalaǵan mańyzdy oılar – Pre­zıdent Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń tańdaǵan jáne nyq júrgizip otyrǵan kópvektorlyq syrtqy saıasat baǵytyna degen strategıalyq beriktik shyǵar. Sońǵy jyldardaǵy álemdik saıasattaǵy ártúrli jaǵdaılar bizdiń el úshin osyndaı baǵyttyń durys ekendigin dáleldep otyr, sondaı-aq kópvektorlyq prınsıpter 2020 jylǵa deıingi QR syrtqy saıasat konsepsıasynyń negiz bolýy beker emes. Sondaı-aq olardyń kúsheıtilýi ulttyq múddeni nyq saqtaı otyryp jáne ózara tıimdi negizde tek qana pragmatıkalyq syrtqy saıasatty júrgizý úshin qajet bolǵany da kezdeısoq emes. 
Konsepsıa – bul, bizdiń prınsıp­terimiz ben basymdylyǵymyzdy naqty anyqtaıtyn jáne qazaqstandyq dıp­lomatıany «Qazaqstan – 2050»  stra­tegıasyn júzege asyrý jáne bizdiń elimizdiń álemdegi damyǵan 30 eldiń qataryna kirýi úshin qolaıly syrtqy jaǵdaılar jasaýǵa baǵyttaıtyn mańyzdy qujat. Qazirgi kezde memlekettik saıa­sattyń mańyzdy baǵyty bes ınstı­týttyq reformany jáne «100 naqty qadam» – Ult jos­paryn júzege asyrý bolyp tabylady. Ózderińiz bilesizder, Qazaqstan Res­pýblıkasy Premer-mınıstriniń tóraǵa­lyǵymen modernı­zasıalaý jónin­degi komısıa quryldy. Bizdiń mınıstr­liktiń negizgi mindeti – elimizdi moder­nızasıalaý úshin qajetti sheteldik tá­jirıbeni zertteý, ony saraptaý jáne tıisti organdarǵa jetkizý. 
Memleket basshysy birneshe ret atap ótkendeı, qazirgi kezde álemdegi jaǵdaı shıelenisti, álemdik naryqtaǵy energo­resýrstar men metal baǵasynyń qulaýy ekonomıkalyq táýekeldi kúrt ósirdi, barlyq memleketter derlik geosaıasat pen ekonomıkalyq qıyndyqtardy bastan keship otyr. Qazaqstannyń oǵan jaýaby «Nurly jol» jańa ekonomıkalyq saıasat boldy. 
Osyǵan baılanysty biz ózimizdiń basty mindetterimizdi memleketimizdiń aldynda turǵan strategıalyq baǵdarlama men maqsattardy júzege asyrý úshin barynsha qolaıly jaǵdaı jasaýdy qamtamasyz etý dep túsinemiz. 
– Artqa burylyp qarasaq, bir jyldyń ishinde syrtqy saıasatta ne ózgerdi? 
– Mańyzdy eshteńeni qaldyrmaýǵa tyrysyp, iri belgilerdi atap óteıin, solardyń biri bizdiń syrtqy saıasattyń maqsattarynyń biri óńirlik jáne ha­lyqaralyq saýda-ekonomıkalyq qaty­nastar júıesin ári qaraı ıntegrasıalaý bolyp tabylady. Osyǵan baılanysty mynadan bastaıyn, osy jaqyn arada Qazaqstannyń Dúnıejúzilik Saýda Uıymyna (DSU) kirý jóninde kelissóz júrdi. Memleket basshysynyń aıtýynsha, bul shyn máninde, tarıhı oqıǵa. 2015 jyldyń aıaǵyna deıin kiremiz dep jos­parlaǵanbyz. Bizdiń eldiń DSU múshe bolýy, al búginde bizdiń saýdanyń 90% DSU múshe-memleketterge tıesili, bizdiń ekonomıkanyń damýy úshin jańa múm­kindikter ashady, oǵan jańa tynys beredi. Sonymen qatar, árıne, bul bizdiń kásip­kerlerdi burynǵydan da kúshti báse­kelestik ortaǵa beıimdelýge yńǵaılaıtyn bolady. 
Ári qaraı eýroatlantıkalyq jáne azıalyq damý arealyn ushtastyratyn ashyq joba bolyp tabylatyn Eýrazıalyq ekonomıkalyq odaq qańtardyń basynan kúshine endi. EAEO-men yntymaqtasýǵa múddeli ekendigin 40-qa jýyq memleket bildirip otyr, Vetnam EAEO-men erkin saýda jasaý jónindegi kelisimge qol qoı­dy, al Úndistan kelissózderdi endi bas­tady. 
Taǵy bir atqarylǵan is Eýropalyq Odaqpen ózara tıimdi 29 salany qam­tıtyn yntymaqtastyq jáne seriktestik týraly kelisim jasaldy. Osy jyldyń aıaǵyna deıin bul kelisimge de qol qoıy­lady dep kútip otyrmyz, biz ony júzege asyrýǵa kirisemiz. Bul Qazaqstan úshin jáne bizdiń óńir úshin teńdesi joq kelisim, ol bizdiń Eýropamen qatynastarymyzdy múlde basqa, sapaly deńgeıge shyǵarady. Sondaı-aq 2014 jyly Qazaqstan qura­myna Azıa men Eýropanyń 53 memleketi kiretin «Azıa – Eýropa» forýmyna (ASEM) kirdi. İshki saıası jaǵdaıdyń tu­raqtylyǵy, geografıalyq yńǵaıly ornalasýy, sondaı-aq ekonomıkalyq tıimdi ósimniń arqasynda Qazaqstandy ASEM múshe-memleketteri Eýropa men Azıa arasyndaǵy «kópir», eki arany baılanystyratyn bóliktegi mańyzdy seriktes retinde qabyldaıdy. 
Kaspıı teńiziniń quqyqtyq statýsyn anyqtaý máselesi qol jetkizgen salmaqty progres boldy. Kaspııde jalpymen qabyldanǵan prınsıpterge jáne ha­lyqaralyq quqyq normalaryna negiz­delgen, jaǵalaýda ornalasqan memleket­ter arasynda turaqty jáne dostyq qatynastar ornaıtynyna, saıası jáne ekonomıkalyq turaqtylyqty qamta­masyz etetinine senimdimiz. Ótken jyl­dyń qyrkúıek aıynda ótken Astrahan samıtinde biz aıtyp ótken jaıttardy is júzinde júzege asyrýǵa alǵashqy qadamdar jasaldy jáne 2016 jyly kezekti samıt Astanada ótedi dep úmittenemiz. 
Elbasy Nursultan Nazarbaev 2014 jyly 14 jeltoqsanda «Damýǵa resmı kómek týraly» QR zańyna qol qoıdy. Ol Qazaqstannyń rólin óńirdegi kóshbasshy ekenin jáne bizdiń memlekettiń kómek alatyn emes donor el ekenin anyqtap berdi. 
– Siz Qazaqstannyń óńirlik birles­tik­terge jáne forýmdarǵa belsendi qatysqany týraly talaı aıttyńyz. Solardyń qaısy­syna qazir kóńil bólinýde?
– Olar kóp, EAEO týraly men jańa aıttym. Odan basqa, erekshe aıtatyn eń alǵashqy jáne tabysty bolǵan ha­lyqaralyq shaqyrylym Azıadaǵy senimdilik ólshemderi jáne birlesip áreket etý jónindegi jıyn. Búginde 
N.Nazarbaevtyń bul bastamasy 26 memleketti biriktirgen kópqyrly dıp­lomatıanyń tıimdi forýmyna aınaldy jáne azıalyq qurlyqta qaýipsizdikti qamtamasyz etetin mańyzdy faktor boldy. 
Qazaqstannyń syrtqy saıasatta al­dyńǵy kezektegi nazar aýdaryp otyrǵany Shanhaı yntymaqtastyq uıymy sheń­berindegi birlesken áreketter bolyp tabylady. SHYU óńirlik masshtabta jáne búkil álemde bedel jınap, qarqyndy damyp kele jatqan uıymdardyń birine aınaldy. Qazaqstan saıası, ekono­mıkalyq, mádenı-gýmanıtarlyq ynty­maqtasýdyń negizgi máselelerine, sondaı-aq SHYU keńistigindegi jan-jaqty qaýipsizdik pen turaqtylyqqa basty nazar aýdarady. Taıaý arada Ýfa qalasynda ótetin SHYU samıtinde uıymdy keńeıtý prosesiniń bastalýy týraly mańyzdy sheshimdi qabyldaıdy, munyń ózi onyń bedeliniń óskenin jáne óńirde jáne álemdegi qajettiligin kórsetedi. 
Ujymdyq qaýipsizdik kelisim uıymy (UQKU) sheńberindegi birlesken áre­ketterge de úlken kóńil bólinedi. Aldaǵy ýaqytta UQKU ári qaraı damýy qyrkúıek aıynda Dýshanbedegi samıtte qaralady. Qazaqstannyń ıslam álemimen ynty­maqtastyǵy tabysty damýda. Astanadaǵy IYU Syrtqy ister mınıstrler keńesine 2011 jyly Qazaqstannyń tóraǵalyq etý aıasynda Qazaqstan Prezıdenti azyq-túlik qaýipsizdigi jónindegi Islam uıy­myn qurý týraly bastamany kóterdi. Qazirgi kezde uıymnyń jarǵysyna IYU 23 memleketi kirdi. 
Qazaqstan túrki álemi sheńberinde ıntegrasıaǵa belsendi qatysady. As­tanada qyrkúıektiń 6-sy kúni Túrkitildes halyqtardyń yntymaqtastyǵy keńesiniń 5-sammıti ótedi. Osy jyldyń jeltoq­sanynda Astanada Túrkitildes halyq­tardyń parlamenttik assambleıasy bo­lady. 2014 jyldan bastap Astanada bizdiń Memleket basshysynyń bastama­symen qurylǵan, túrkologıa salasynda ha­lyqaralyq deńgeıde keshendi zert­teıtin biregeı ortalyq bolyp tabylatyn Ha­lyqaralyq túrki akademıasy jumys isteıdi. 
– Bıylǵy jyly BUU-nyń qurylǵany­na 70 jyl tolady. Qazaqstannyń bul uıym­­men yntymaqtastyǵy jaıly aıtyp ber­seńiz. Sizderdiń mınıstrlikterińiz bul oqıǵany atap ótetin bolar?
– Bıyl halyqaralyq qoǵamdastyq qazirgi álemdi qalyptastyrýda qomaqty úles qosqan Birikken Ulttar Uıymynyń 70 jyldyǵyn atap ótedi. SİM Qazaq­stan­nyń BUU-daǵy ókildigimen birlesip osy merekeni atap ótý sharalarynyń jospa­ryn jasady. Oǵan ǵylymı-praktıkalyq konferensıalar, dóńgelek ústelder, aksıalar, týrnırler, kórmeler sıaqty ártúrli sharalar kiredi. Jalpy alǵanda, Qazaqstan BUU-ǵa kirgennen bastap onyń búkil basty sharalaryna belsendi qa­tysyp keledi jáne onyń aıasynda osyn­da iri halyqaralyq forýmdy qabyldady. Qazaqstannyń BUU-daǵy ustanymy BUU qaraıtyn barlyq keshendi máseleler boıynsha bizdiń múddelerimizge negizdelip qalyptasqan. Iadrolyq qarýdy taratpaý, qarýsyzdandyrý salasynda, terorızm­men, esirtkiniń zańsyz aınalymyna qarsy kúres, taǵy basqa salalarda bizdiń eli­mizdiń qosqan úlesi kóp. 
Sońǵy jyldardy Qazaqstan men BUU arasyndaǵy barlyq sala boıynsha baı­lanystardyń barynsha jıilegeni baı­qalady. Qazaqstan óziniń kandıdatýrasyn 2017 – 2018 jyldar aralyǵynda BUU Qaýip­sizdik keńesine turaqty emes múshe etip usynýynda negiz bar. «Birge ja­handyq qaýipsizdik úshin» degen basta­mamyzdyń urany bizdiń álemge kóz­qarasymyzdy kórsetedi. 
– BUU QK múshe bolǵan kezeńde, eger saılana qalsa, Qazaqstan qandaı maqsatty aldyna qoıyp otyr?
– BUU QK múshe bolǵan kezeńdegi biz­diń maqsatymyz – búkil álemdegi ózekti, negizgi tórt problemaǵa nazar aýdartý: ıadrolyq, azyq-túlik, energetıkalyq jáne aýyzsý qaýipsizdigi. Qazaqstan álem­degi eń iri ıadrolyq qarý arsenaldarynyń birinen óz erkimen bas tartqan memleket retinde, kóptegen transshekaralyq ózenderi bar, azyq-túlik jáne energıany eksport­taýshy el retinde mundaı bas­tamaǵa tolyqtaı quqy bar. Qazaqstan uzaq jyldar boıy óziniń kópqyrlylyq pen beıbitshilikti nyǵaıtýǵa rıasyz, tıimdi jáne shynaıy berilip umtyla­tynyn kórsetip keldi. 
Qazaqstannyń birqatar aımaqtyq jáne ǵalamdyq prosesterge degen tereń kózqarasy san túrli aqparattardy ıgerýge jáne Birikken Ulttar Uıymynyń QK aldynda turǵan halyqaralyq qaýipsizdik problemalaryn alýan túrli joldarmen sheshýge ǵalamat múmkindik beredi. 
 Bizdiń senimdi nyǵaıtý men me­dıasıadaǵy belsendi kózqarasymyzdy eskere otyryp, onyń ishinde, mysaly, Ýkraınadaǵy janjaldy retteý másele­sinde Qazaqstan óziniń shynaıy belsen­diligimen, barlyq halyqaralyq oqı­ǵalarǵa salmaqty kózqarasymen jáne beıtaraptylyǵymen tanymal taza ári shynaıy broker qyzmetin atqarýda. 
Qazaqstannyń halyqaralyq isterge belsendilikpen ári tıimdi qatysyp kele jatqanyn eskere otyryp, bizdiń elimizdiń BUU Qaýipsizdik keńesiniń májilisterine qatysýǵa quqyq alatynyna senimdimin. Halyqaralyq beıbitshilik pen qaýipsizdik isine, adam quqyǵyn nyǵaıtýǵa, zańnyń ústemdigine jáne sondaı-aq turaqty damýǵa óz úlesin qosyp kele jatqan jáne BUU múshe ózge de memleketterge qoldaý kórsetýde Qazaqstan óziniń shynaıy bel­sendiligi men jaýapkershiligin dáleldeı bildi. 
– Siz bizdiń sheteldik áriptesterimizben eki jaqty qarym-qatynastyń basymdyǵy týraly ne aıtar edińiz?
– Eki jaqty qarym-qatynasqa kelsek, Reseımen, Qytaımen AQSH-pen, Eýropa, Azıa elderimen, musylman álemimen bizdiń tyǵyz ári ózara tıimdi áriptestikti damytý baǵytyndaǵy syrtqy saıası ba­symdyqtarymyz ózgerissiz qalady. 
Aımaqtyq qaýipsizdikti qamtamasyz etýge jáne Ortalyq Azıa elderimen ty­ǵyz ári keń kólemdi yntymaqtastyqty damytýǵa Qazaqstan aıryqsha nazar aýdarady.
Eýrazıalyq áriptestiktiń utylyssyz platformasyn qamtamasyz etý úshin aımaqtaǵy elderdiń, sondaı-aq negizgi syrtqy oıynshylardyń múddeleri oıda­ǵydaı kórinis tapqan shartty jasaýymyz qajet. 
Biz Afrıka qurlyǵyndaǵy eldermen, sondaı-aq Latyn Amerıkasy men Karıb baseınindegi memlekettermen qarym-qatynasymyzdyń aýqymyn keńeıtýdemiz. 2013 jylǵy qarashada Qazaqstan Afrıka odaǵy janyndaǵy baqylaýshy mártebesin aldy. Sońǵy jyldary OAR-da, Efıopıa men Meksıkada bizdiń elshilikterimiz ashyldy. 
– Qazaqstannyń syrtqy saıasaty tujyrymdamasynda Qazaqstan Respýb­lıkasynyń azamattary men zańdy tulǵa­larynyń, olardyń jeke basynyń, otbasy men shetelderdegi iskerlik múddeleri qu­qyq­taryn qorǵaý SİM negizgi jumysy baǵytynyń biri bolyp tabylatyndyǵy jazylǵan. Siz osy jumystyń keıbir qyr­larymen bólisseńiz?
– Bul shyndyǵynda solaı. Qazirgi ýaqytta dúnıejúziniń 64 elindegi Qazaq­stannyń 92 dıplomatıalyq jáne kon­sýldyq mekemeleri qazaqstandyqtarǵa qajetti kómek kórsetýde. 
Mundaı jaǵdaıda qylmystyq qu­rylymdardyń tarapynan jasalǵan zańǵa qaıshy áreketterdiń qurbanyna aınalǵan, sondaı-aq shetelderde fors-majorly jaǵdaıda qalǵan adamdarǵa aıryqsha nazar aýdarylady. 
Birneshe mysal keltireıin.
Ózińiz bilesiz, Travelsystem týrısik kompanıasy qyzmetiniń toqtaýyna baılanysty Túrkıaǵa demalýǵa barǵan qazaqstandyq týrıser qonaqúıden qýyp shyǵaryldy. Bizdiń Antalıadaǵy kon­sýldyqtyń qyzmetkerleri oryn alǵan oqıǵany sheshýge barynsha kómektesip, otandastarymyzben únemi baılanys jasap turdy. 
Qıyr Shyǵysta ishki saıası oqıǵa­lar­dyń shıelenisýi saldarynan Reseı TJM arnaıy ushaǵymen Qazaqstannyń 11 azamaty Sırıadan jáne 18 azamatymyz Iemennen shyǵaryldy. Sonymen qatar Nepalda bolǵan kúshti jer silkinisinen zardap shekken Qazaqstannyń 25 azamaty elimizge aman-esen oraldy. Máskeýge kelisimen olarǵa qazaqstandyq konsýldar qajetti konsýldyq-quqyqtyq jáne is-tájirıbelik kómek kórsetti. 
Buǵan qosa Indonezıa men Bahreın­nen aldap-arbaý arqyly jumysqa tartylǵan Qazaqstannyń jeti azamaty Otanǵa oraldy.
Sanıtarlyq avıasıanyń kómegimen (densaýlyǵynyń nasharlaýyna baı­lanysty) Qazaqstannyń bir azamaty Koreıadan jáne eki azamat Taılandtan elge jetkizildi.
Qytaı Halyq Respýblıkasynyń Sınszán-Uıǵyr avtonomıaly aýda­nyndaǵy Zımýnaı eldi mekeni mańynda bolǵan jol-kólik apatynan zardap shekken Qazaqstannyń 15 azamaty elge qaıtaryldy.
– Elbasymyz Nursultan Nazarbaev taıaýda Mılanda 15 shildeden bastap sheteldik ınvestorlar úshin vı­zasyz rejımniń uzartylǵandyǵyn ja­rıalady. Osy másele týraly tolyǵyraq aıtyp berseńiz? 
– 2014 jyldyń 15-shildesinen 10 mem­lekettiń azamattary úshin bir jyl mer­zimge vızany joıý jóninde ótken jyly qolǵa alynǵan alǵashqy joba bir jaqty negizde ońdy qoldaý tapty. 
Osy bastamaǵa sáıkes júrgizilgen taldaý jańa bastamanyń elimizdiń ekonomıkasyna ońdy yqpal etkenin kórsetti. Shetel azamattarynyń elimizge týrısik jáne iskerlik saparlarynyń kólemi anaǵurlym artty. Vızasyz re­jımdi engizý tizimge engen memleketter­men saýda-ekonomıkalyq jáne ınves­tısıa­lyq yntymaqtastyqtyń anaǵurlym ósýine yqpal etti. Qazirgi kúni ekono­mıkalyq jáne ınvestısıalyq áleýeti zor kóptegen el mundaı jobaǵa ózderin qosý týraly usynys bildirip otyr. 
Osyǵan baılanysty QR Úkimetiniń 2015 jylǵy 26 maýsymdaǵy №483 qaý­ly­symen bul joba 2017 jyldyń 31 jel­toqsanyna deıin sozyldy. Barlyq aza­mattarǵa 15 kúnge deıin elge vızasyz kirýge bolatyn memleketterdiń tizimi ulǵaıdy. 2015 jyldyń 16 shildesinen bastap Avstralıa, Belgıa, Vengrıa, Ispanıa, Monako, Norvegıa, Sıngapýr, Fınlándıa, Shveısarıa men Shvesıa sekildi 10 el osy jobaǵa qosymsha engi­zildi. 
Erterekte on eldiń quramyna Uly­brıtanıa, Germanıa, Italıa, Malaızıa, Nıderlandy, BAÁ, AQSH, Fransıa, Ońtústik Koreıa men Japonıa engen bolatyn, keıinirek Koreıa Respýblı­kasymen vızasyz rejım týraly kelisimge qol qoıyldy.
Bizdiń elimizdiń mundaı qadamy shetel ınvestorlary úshin yńǵaıly vızasyz rejım qalyptastyrý jáne elimizdiń ınvestısıalyq ahýalyn jaqsartý jónindegi keshendi sharalardyń ajy­raǵysyz bir tarmaǵy bolyp tabylady. 
Bul jahandaný men básekelestiktiń qatań talaby jaǵdaıynda joǵary ǵylymı-tehnıkalyq sıpattaǵy maqsatqa jetý úshin ulttyq ekonomıkaǵa shetel kapıtaly men biliktiligi joǵary sheteldik basqarýshylar men mamandardy tartý baǵytyndaǵy Úkimet júrgizip otyrǵan saıasatqa tolyqqandy sáıkes keledi. 
Elimizdiń týrısik áleýetin júzege asyrýǵa, vızasyz keńistikti ulǵaıtý arqyly shetel ınvestısıasyn tartýǵa jáne Qazaqstan azamattarynyń Eýropa elderinde vıza alýyn jeńildetýge ba­ǵyttalǵan tıimdi vıza saıasatyn qalyp­tastyrý Syrtqy ister mınıstrliginiń ózekti mindeti bolyp tabylatynyn aıryqsha atap aıtqym keledi.
EO erejeleri men ózindik erek­she­likterine sáıkes ulttyq zańdylyqtardy jetildirý jónindegi qajetti sharalardy júzege asyrý úshin SİM «QR men EO arasyndaǵy vızalyq rejımdi jeńildetý jónindegi is-sharalar jospary» jobasyn daıyndady. 
Bul jobada memlekettik organdardyń tórt ózekti baǵyt boıynsha: qujattardyń qorǵalýy (bıometrıany qosa alǵanda); zańsyz mıgrasıa, ony basqarý jáne shekaralar (readmıssıany qosa alǵanda); qoǵamdyq tártip, qaýipsizdik jáne quqyqtyq yntymaqtastyq (azamattardyń jeke málimetterin qorǵaý); azamattardyń syrtqy baılanystary men negizgi quqyǵy (Qazaqstanda sheteldikterdiń erkin qozǵalysy, az sandylardyń quqyǵy jáne t.b.) júzege asyrý kózdelgen. 
Bul qujattyń qabyldanýy EO-men yntymaqtastyq, EO Eýrokomıssıanyń mandatyn alý, Qazaqstannyń EO elderimen bizdiń elimiz azamattary úshin vızalyq rejımdi jeńildetý jónindegi kelisimderdi túzý boıynsha kelissózder prosesin bastaý maqsatyndaǵy ynty­maqtastyqtyń alǵashqy kezeńi bolyp tabylady. 
Sondaı-aq elimizde vıza berý pro­sesin modernızasıalaý máselesine aıryqsha nazar aýdarýdamyz. Múddeli memorgandar men «EýroBak» qaýym­dastyǵy ókilderi jumysshy tobynyń usynystary negizinde vızanyń jekelegen túrlerin rásimdeýdi jeńildetýge ba­ǵyttalǵan «QR vıza berý erejesiniń» jańartylǵan nusqasy taldap jasalyp, kelisimge jiberildi. 
– Búgingi kúni bizdiń dıplomatıalyq qyzmettiń aldyńǵy sa­pynda kim tur?
– Osy zamanǵy álemdik damý proses­siniń qıyndyǵy men geosaıasat shıele­nisiniń ulǵaıa túsýi, sóz joq, mamandardyń kásibıligine degen talapty arttyra túsýde. Qazirgi kúni bizdiń mınıstrlikte memlekettik jáne shetel tilderin biletin adamdar ǵana jumys istep qoımaıdy. Óıtkeni bul jetkiliksiz. Syrtqy ister mınıstrliginde ǵalamdyq deńgeıde oı­laıtyndar qyzmet jasaıdy. Eń mańyz­dysy, olar memlekettiń ulttyq múd­delerin basshylyqqa alady. 
Bálkim, qaıtalap aıtqanym jón bo­lar, ahýal jyldam ózgerip turǵan qazirgi zamanda, fýndamentaldyq bilim buryn­ǵydan da qajettirek – synı turǵydan oılaý men shuǵyl sheshim qabyldaý dıp­lomatty aıqyndaı túsetin negizgi ári sapalyq qasıet bolyp tabylady. 
Frıdrıh Nıssheniń «dıplomatıa... ıtti tumsyqqap daıyn bolǵansha sıpalaı berýmen birdeı...» degen pikiri bar. Men nemis oıshylynyń bul sózimen kelis­peımin. Menińshe, dıplomatıa qorshaǵan álemmen úılesimdilikte jáne ózińe-óziń rızashylyqpen ómir súr degenmen birdeı.
 Win-win málimdegendeı, Qazaqstan árdaıym eki jaqqa tıimdi ońdy nátıjeli yntymaqtastyqty qalaıdy. Ha­lyqara­lyq saıasattyń bolashaǵy adamdardyń arasyndaǵy ózara qarym-qatynas tárizdi kózqarasqa negizdelýi qajet. Bizdiń ýaqyt tezinen ótken jáne kópvektorly tıimdi de táýelsiz syrtqy saıasatymyzdaǵy tájirıbemiz munyń múmkin ekendigin dáleldep otyr.
Barlyq dıplomattardy, eń aldy­­men, №1 dıplomat Nursultan Nazarbaevty merekemen quttyqtaımyn jáne barlyq jaqsylyqty tileımin! 

Qatysty Maqalalar