Shattyq ÓTEEV:
Memleket basshysy N.Nazarbaevtyń bes ınstıtýttyq reformany iske asyrýǵa baǵyttalǵan «100 naqty qadam» baǵdarlamasynda memlekettik qyzmettiń jumysyn retteý, sybaılas jemqorlyqtyń aldyn alý Memlekettik qyzmet isteri jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttigine júkteldi. Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik qyzmet isteri jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń Almaty qalasy boıynsha departamentiniń basshysy Shattyq ÓTEEVPEN kezdesip, bul baǵytta qandaı jumystar atqarylyp jatqany týraly sóılesken edik.
– Shattyq Tynymbaıuly, «100 naqty qadamda» qaıta qurylǵan agenttiktiń rólin kúsheıtý týraly aıtyldy, quzyrlyqtaryńyzǵa jańa pármen berildi. Qoıylyp otyrǵan jańa talaptar memlekettik organdardyń qyzmet kórsetý sapasyn jaqsartyp, qyzmetshilerdiń kásibı deńgeıin kóteredi, jemqorlyqqa jol bermeıdi dep kesip aıta alasyz ba?
– Memleket basshysy Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń «Nur Otan» partıasynyń HVI sezinde usynǵan bes ınstıtýttyq reformany iske asyrýdaǵy «100 naqty qadam» Ult jospary – memleket apparaty men tutastaı qoǵamnyń is-qımyl júıesin naqtylaı túsetin tarıhı qujat. Ult Kóshbasshysynyń saıası ustanymynyń arqasynda Qazaqstan táýelsiz memleketter dostastyǵy arasynda birinshi bolyp «Sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres týraly», «Memlekettik qyzmet týraly» zań qabyldady. Barlyq deńgeıdegi memlekettik qyzmetshiler, mamannan bastap mınıstrge deıingi ákimshilik jáne saıası qyzmetkerler qoǵam músheleriniń áýeli memleketke, sodan soń memlekettik qyzmetke, onyń ınstıtýttaryna degen senimin nyǵaıta túsýi; Memlekettik qyzmetke kirgen adamnyń úsh aı synaq merzimi, odan soń alty aıdan keıin ornalasqan jumysyna sáıkestigi jónindegi baqylaýdan ótken soń ári qaraı ósýi tómennen joǵary qaraı satylap órleý jolymen qalyptasatynyna kózin jetkizýleri mindetti. Osyndaı tabıǵı saty baspaldaqtarynan ótken memlekettik qyzmetshi ǵana ózine memleket pen qoǵam tarapynan senip tapsyrylǵan kez kelgen mindettiń aıasynan shyqpaıdy, sheshim qabyldaýda shalys baspaıdy. Memlekettik qyzmetke jerlestik, tanystyq, qońyraý shalý arqyly alynǵan «barmaq basty, kóz qysty» áreketterden ózge jaǵdaılardyń barlyǵynda, memlekettik qyzmetke alǵash ret kirý men irikteý prosedýralary Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik qyzmet isteri jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń rólin kúsheıtý men ortalyqtandyrý arqyly ótedi. Sondaı-aq memlekettik qyzmetshiniń atqarǵan jumysy men qabiletine qaraı onyń jalaqysyn da ósirip otyrý memlekettik qyzmetshilerdiń júıeli túrde sapalyq jaǵynan ósýine áser etedi. Keleshekte memlekettik qyzmetshiler jyldyq jeke josparyn oryndasa, al memlekettik organdar strategıalyq josparlardy abyroıly alyp shyǵatyn bolsa – jetimsiz jalaqy týraly másele kún tártibinen túsetin bolady.
– Memleketimizdiń sybaılas jemqorlyqpen kúresti kúsheıtýge, korrýpsıany túbirimen joıýǵa baılanysty ótken jyldyń aıaǵynda Prezıdenttiń Jarlyǵymen bekitilgen «Qazaqstan Respýblıkasynyń 2015–2025 jyldarǵa arnalǵan sybaılas jemqorlyqqa qarsy strategıasy» kúshine endi. Sybaılas jemqorlyqqa qarsy agenttik bul baǵytta qandaı jumystar atqaryp jatyr?
– Búginde Memlekettik qyzmet isteri jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń janyndaǵy sybaılas jemqorlyqpen zańbuzýshylyq kórinisterdiń aldyn alý men eskertý sharalaryn júıeli túrde júrgizý úshin qurylǵan arnaıy bólimniń ár sátti qadamy óz jemisin bere bastady. Endigi jerde búkil memlekettik júıege júrgizilip jatqan reformalardyń zańdy jalǵasy retinde memlekettik qyzmetshiler men zań organdarynyń barlyq satysyna qatysty memlekettik qyzmet týraly jańa zań qabyldanyp, memlekettik qyzmetkerlerdiń barlyǵy úshin ortaq attestasıa júrgiziledi, atqaryp otyrǵan mindetteri boıynsha mamandyq talaptary kúsheıtilip, aqy tóleýdiń jańa júıesi engiziletin bolady. Zańmen bekitilgen ashyqtyq, memlekettik organdarda qoǵamdyq baqylaýdy kúsheıtý arqyly «Úkimet – azamattar úshin!» qaǵıdasy biryńǵaı memlekettik qyzmet berýshige, memlekettik korporasıaǵa aınalyp, bizdiń azamattarymyz ISO 9000 menedjment sapasy standartyna saı memlekettik, qyzmet túrlerin bir jerden alý múmkinshiligine ıe bolady. Ol memlekettik qyzmet kórsetýden negizsiz bas tartý, azamattar men sheneýnikterdiń arasynda bolýy múmkin sybaılas jemqorlyq áreketterinen aýlaq bolýǵa múmkindik beredi. Memlekettik basqarý júıesindegi monıtorıń jasaý kezinde belgilenetin prosedýralardyń azaıýy, naqty jetistikterge baılanysty baǵalaý, baqylaý jáne memlekettik apparat jumysynyń negizinde aýdıttiń jańa júıesin endirý – jeke memlekettik qyzmetshi men tutastaı memlekettik organnyń barynsha durys sheshim qabyldaýyna jaǵdaı jasaıdy.
– Memlekettik qyzmettiń jumysy aıqyn, ashyq bolýy kerek, jarıalylyqqa basymdylyq berý kerek degen pikirler aıtylyp júr...
– Memlekettik qyzmet organdary basshylarynyń jyl saıyn halyq aldyna shyǵyp, belgilengen basym baǵyttar boıynsha jarıaly túrde esep berýin, atqarylǵan jumys qorytyndylaryn arnaıy Vebsaıt betterinde ornalastyrýdy is júzine endirý – Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy jergilikti memlekettik jáne ózin-ózi basqarý júıesiniń tujyrymdamasyn únemi jáne údemeli negizde iske asyrýǵa múmkindik bereri sózsiz. Bul reformalardyń logıkalyq jalǵasy retinde jergilikti ózin-ózi basqarý deńgeıindegi okrýg, aýyl, selo, kent, aýdandyq negizdegi qalaǵa búdjet tizgini berilip, Almaty men Astanada jáne oblys ortalyqtarynda aımaqtyq búdjet jobasyn talqylaýǵa atsalysý úrdisi iske asyrylatynyn aıtýǵa bolady. Sondaı-aq memlekettik organdardyń barynsha ashyqtyǵy – statısıkalyq baza, qarjylyq esepti jarıalaý, syrtqy qarjylyq aýdıttiń qorytyndylary, tıimdilik pen memlekettik qyzmet kórsetýge berilgen qoǵamnyń baǵasy, respýblıkalyq, jergilikti bújdettiń oryndalýy týraly esepter úshin onlaın qoljetimdiligi qamtamasyz etiledi. Tujyryp aıtqanda, Jospardyń ár qadamy táýelsiz memleketimizdiń baıypty damýy men barlyq áleýmettik top ókilderiniń jaǵdaıy úshin jasalǵan. Bes reformadaǵy «100 naqty qadamdy» oryndaý – barlyq baǵyttardy bir maqsat jolynda túıindegen ult Kóshbasshysy Nursultan Nazarbaevtyń strategıalyq tapsyrmalaryn jedeldetip, álemdegi damyǵan 30 eldiń qatarynan tabylý úshin qoǵamǵa berilip otyrǵan tarıhı múmkindik. Osy tarıhı 100 qadamdy bir ýysqa jınaqtap, ár sala boıynsha oryndaýshylar anyqtaǵan kezde bizdiń Memlekettik qyzmet isteri jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginen bastap, memlekettik qyzmetter kórsetetin barlyq operatorlar Qazaqstan Respýblıkasynyń órkendeýi jolynda qoıylǵan naqty maqsatty oryndaýǵa bir adamdaı kirisip ketýge bolady.
– Shattyq Tynymbaıuly, ózińizdiń quzyrlyǵyńyzdaǵy Almaty qalasynda sybaılas jemqorlyqtyń aldyn alýǵa baǵyttalǵan qandaı naqty sharalar júrgizilýde?
– Sybaılas jemqorlyq pen zańbuzýshylyqtarǵa qatysty quqyqtyq mádenıet qalyptastyrý, eskertý júıesin jasaý, onyń týyndaý sebebin azaıtý sharalaryna qatysty bizdiń Departament tarapynan úkimettik emes uıymdar, Almaty qalalyq bilim basqarmasyna qarasty arnaıy orta bilim berý oshaqtary, densaýlyq saqtaý basqarmasynyń medısınalyq mekemeleri, jastar saıasaty basqarmasy quzyryndaǵy joǵary oqý oryndarynda, Alataý, Áýezov, Medeý jáne Jetisý aýdany ákimi apparaty men memlekettik mekemelerinde, Alataý, Almaly, Áýezov aýdandarynyń ishki ister basqarmalarynda, arhıtektýra, qala qurylysy jer basqarmalary men Almaty qalasynyń Ádilet departamentinde jáne basqa 80-ge tarta semınar-keńes, kezdesý, dóńgelek ústel, brıfıń, tikeleı jeliler ótkizildi.
– Jemqorlyqpen ustalǵan memlekettik qyzmetkerlerge qatysty qansha qylmystyq is qozǵaldy?
– Jyl basynan beri Departament tergeýshileriniń óndirisinde 318 qylmystyq is bolsa onyń 228-i sybaılas jemqorlyqqa qatysty, búginde sonyń 101-i zańdy sheshimin tapty. Keıingi kezderi kinániń túri men kólemine kelisip, taǵylǵan aıypty óz erkimen túgel moınyna alǵan jaǵdaıda Departament tarapynan sotqa deıingi óndiristi jedeldetý tásili iske asyryla bastady. Jyl basynan beri osyndaı jedeldetilgen túrdegi óndiristegi 6 qylmystyq is sotqa jiberildi. Basym baǵyttar boıynsha sotqa joldanǵan 7 istiń tórteýi ákimshilik polısıa, bireýi ishki ister departamentiniń áskerı dárigerlik komıssıasy bólimi, bir-bir isten kedendik jáne salyq júıesine qatysty. Bul baǵyttar boıynsha qozǵalǵan qylmystyq isterdiń qalǵandary qazir tergelý satysynda, is barysynda barlyq sharalardyń aıaqtalýyna oraı sotqa jiberiletin bolady. Qazaqstan Respýblıkasy qylmystyq is júrgizý kodeksiniń 200-babyna sáıkes, tergeýshiler tarapynan memlekettik organdar men mekemelerge qylmystyń sebebi men órbý jaǵdaıyn joıý úshin 30 usynys engizildi. Sonyń ishinen 17 usynys qaralyp, 19 laýazymdy tulǵa men qyzmet ıelerine túrli deńgeıdegi tártiptik shara qoldanyldy. Keltirilgen shyǵyndar boıynsha jasalǵan jumystardyń kórsetkishi retinde keri qaıtarylǵan soma 724 mln tenge. Kerisinshe, qylmystyq isterdiń keri qaıtarylýy nemese qosymsha tergeý júrgizý jáne azamattardyń konstıtýsıalyq quqyqtarynyń aıaqasty bolý derekteri kezdesken joq. Sondaı-aq memlekettik satyp alý portalyna der kezinde monıtorıń jasaý arqyly memlekettik organdar ótkizgen konkýrstarda taýar baǵasynyń shekten tys joǵary kórsetilýi derekterine baılanysty qyzmet, taýar, jumys túrlerine baılanysty biz tarapynan qatelikterdi túzetý jaıynda 34 usynym berilip, únemdelgen búdjet qarjysynyń kólemi 133 631 815 teńge boldy.
Qandaı nárseniń de óz quny men bási bolady. Elbasy ulttyq qaýipsizdikke tikeleı qaýip-qater qataryna qoıǵan sybaılas jemqorlyqtyń aldyn alýǵa qatysty júrgizilip jatqan barlyq keshendi sharalar, sonyń ishinde bizdiń de negizgi mindetimiz – halyqqa jasaǵan qyzmetimizben ólshenedi.
Derekkóz: Aıqyn-aqparat