Temirtaýlyq tarıhshylar ótken ǵasyrda Qazaqstan Magnıtkasynda bolǵan qandy búlikke qatysty tyń derekterdi anyqtady. Uzaq ýaqyt boıy qupıa saqtalyp kelgen ereýil 1959 jyly burq ete túsken bolatyn, - dep habarlaıdy «Qamshy» portaly «Astana» arnasyna silteme jasap.
Osy búlik kezinde ondaǵan adam qaza tapqan. Tarıhı-ólketaný murajaıy ǵylymı qyzmetkerleriniń deregine saı, kóteriliske turmystyq jaǵdaıdyń nasharlyǵy sebep boldy. Qurylysshylar basshylyqtan jalaqyny kóbeıtip, azyq-túlikpen qamtamasyz etýdi talap etken.
Temirtaýdyń baıyrǵy turǵyndary narazy toptyń ishinde qylmyskerler de bolǵanyn aıtady.
“Tipti olardyń jastardy búlikke ıtermeleýi de múmkin. Áıtpese bul jaǵdaı beıbit túrde sheshilýi tıis edi”, – dep otyr.
Qaladaǵy ortalyq dúkendi basyp alǵan toptan úreılengen turǵyndar birneshe kún boıy úılerinen shyǵýǵa bata almaǵan.
Temirtaý qalalyq tarıhı ólketaný murajaıynyń qyzmetkeri Tatána Hmeleva: “Jastar terezeni syndyryp, kádege jaraıtyn nárseniń bárin talap alyp jatty. Tártip saqshylary aspanǵa oq atqan soń, dúken men asqanany tonaýshylardyń ekpini basyldy. Keıin olar sarbazdarǵa tas laqtyrýǵa kiristi”, – dep eske alady.
Sol kezdegi resmı derekter boıynsha, tek bir adam ǵana qaza tapqan. Al kýágerler kóz jumǵandardyń kóp bolǵanyn aıtady. Ári oq atýǵa kimniń buıryq bergeni de belgisiz. Sol tusta Qazaqstan Magnıtkasyn damytýǵa erikti jastar shaqyrylyp, olarǵa baspana ýáde etilgen.
İle-shala Temirtaýǵa Keńes Odaǵy quramyndaǵy memleketterden 20 myń adam aǵyldy. Alaıda olardyń barlyǵyna páter berý múmkin bolmaı, jastar shatyrlarǵa ornalastyrylǵan. Shaǵyn toptarǵa bólingen 2000-nan astam adamnyń jýynyp-shaıynýy men durys tamaqtanýyna qajetti jaǵdaı bolmapty. Al buǵan narazy qurylysshylardyń ashýy osyndaı búlikke soqtyrǵan.
Narazylyq sherýi úsh kúnnen keıin basyldy. Qalaǵa 2000 sarbazdan quralǵan qarýly jasaq kirgizilip, sol kezdegi Kompartıanyń bas hatshysy Leonıd Brejnevtiń ózi Temirtaýǵa arnaıy keledi. Degenmen, sol kezde ereýilge shyqqandar áli kúnge jumǵan aýzyn ashar emes. Al tarıhshylar bul oqıǵanyń zardaby nazardan tysqary qalmasynan úmitti.
