Daǵdarys syltaý boldy. Negizdi, negizsiz sebeptermen túrli salalarda qysqartý júrip jatyr. Bul daǵdarys qarjy daǵdarysy bolǵandyqtan eń aldymen sol qarjy sektoryndaǵy jumysty júıeleý, tıimdi tetikterdi qarastyryp, biliksiz menedjerler men paıdasyz kásiporyndardan arylý kerek emes pe edi? Biraq, bizdiń bılik olaı istemedi. Qashanǵy «Shash al dese, bas alatyn» ádetine salyp, belden basty. Sóıtip, rýhanıat salasyna da aýyz salyp, osy baǵytqa bólinetin búdjet qarjysyn qysqartyp otyr.
Mádenıet jáne sport mınıstrligi bıylǵy jylǵy búdjetiniń 2015 jylmen salystyrǵanda 17,2 paıyzǵa qysqarǵanyn aıtyp otyr. Soǵan saı vedomstvo shyǵyndaryn ońtaılandyryp, qomaqty qarjyny talap etetin jobalardy keıinge qaldyryp otyr.
2016-2019 jyldarǵa arnalǵan respýblıkalyq búdjette mınıstrliktiń jalpy búdjeti 56 522 mıllıon teńge dep kórsetilgen. Sondaı-aq, jylda dástúrli túrde atalyp ótip kelgen birqatar mádenı is-sharalardy qarjylandyrýǵa respýblıkalyq búdjettik komısıa ruqsat bermeı qoıǵan. Jylda ótip júrgen túrli mýzykalyq baıqaýlap, festıváldar men jobalar bıyl ótpeıtin bolǵan.
Budan basqa elbasy tapsyrmasymen kınoóndirisine bólinetin qarajat ta 31 paıyzǵa qysqarǵan. Otandyq kıno salasyna 2016 jylǵa 2 027 mıllıon teńge bólinip otyr. Mınıstrliktiń habarlaýynsha, «Ulttyq fılmder shyǵarý» baǵdarlamasy boıynsha bólingen qarajat tek aldyńǵy jyldary bastalyp qoıǵan fılmderdiń óndirisin aıaqtaýǵa ǵana jetetin kórinedi. Bul fılmderge kórermenge jol tartýy tıis 8 kórkem fılm men bir anımasıalyq týyndy kirip otyr.
«Ońtaılandyrý» degen oǵash bastama mádenı-kópshilik, qoǵamdyq-saıası sharalar men ǵylymı-arheologıalyq zertteýlerdi de aınalyp ótpegen. Aldaǵy jyldary tarıhı-mádenı qoryq-mýzeıler janynan vızıt-ortalyqtar qurylysyn júrgizýge de qarjylandyrý toqtatylǵan.
Mınıstrlik bilek sybanyp atap ótetin, memleket qarjysy baǵyttalatyn bir ǵana memlekettik mereke qalǵan. Ol – Qazaqstan Respýblıkasy Táýelsizdiginiń 25 jyldyǵy. «Qazir toı toılaıtyn ýaqyt emes» dep jattandy ádetpen, bul meıramdy da qysqartýǵa ushyratyp jiberse qaıter edik? Ondaı abyroısyzdyqtan qudaı saqtady, áıteýir. Qazaqtyń bas merekesiniń aıasynda el kóleminde mınıstrlik 30 shaqty áleýmettik mańyzdy jobalar men mádenı is-sharalardy júzege asyrmaq. Atap aıtqanda, merekege toı sıpatyn syılaıtyn ádettegideı konsertter, festıváldar, túrli baıqaýlar, kórmeler men forýmdar, konferensıalar, dóńgelek ústelder men fleshmobtarǵ sporttyq is sharalar merekeniń kórkin keltiredi deıdi mınıstrlik. Osy is-sharalardyń ishinde drama teatrlaryrynyń respýblıkalyq festıvalin, «Táýelsizdikke tolǵaý», «Elim meniń» respýblıkalyq baıqaýlaryn, «Eýrazıa» halyqaralyq kınofestıvalin, Shámshi ánderiniń baıqaýy, opera ánshileriniń baıqaýy syndy respýblıkalyq jáne halyqaralyq deńgeıde atap ótiletin kólemdi sharalar da bar. Astanadaǵy saltanatty jıyn men merekelik konsert qorytyndylaıtyn bas merekeni atap ótýge 35,6 mıllıon teńge bólingen. Mınıstrlik bul qarajat merekeni laıyqty deńgeıde atap ótýge jetkilikti dep otyr.
Al, Alash kósemi Álıhan Bókeıhanovtyń 150 jyldyǵy, Ult-azattyq qozǵalystyń 100 jyldyǵy, Jeltoqsan kóterilisiniń 30 jyldyǵy bastaǵan qazaq ultynyń talaıly tarıhyndaǵy eleýli oqıǵalar bıliktiń «únemdeý» saıasatynyń qurbany bolyp otyr. «Qarqyndy damýdyń dańǵyl jolyna tústik» dep urandatqysh memleket basshylyǵy qarjylyq daǵdarysty syltaýratyp, bul ataýly datalardy eskerýsiz attap ótpek. Alaıda, osy ýaqyta deıin onsyz da «qaldyq» qaǵıdasymen qarjylandyrylyp kelgen rýhanı saladan jyryp alynǵan az ǵana qarajat biliksiz bıliktiń qaı qateligin jabýǵa jeterin solardyń ózderi biler me eken?
Jomart Abdollauly
