بۇكىل الەمدى جايلاعان داعدارىستىڭ سالدارىنان كوپتەگەن ادامدار وزدەرىنىڭ ۇيلەرىن تاستاپ، ءقاۋىپسىز مەكەن ىزدەۋگە ءماجبۇر. ولار ءوز ەلدەرىندە نەمەسە وزگە ەلدەرگە باس ساۋعالاپ، كۇن كەشۋدە. الەم بويىنشا 65،3 ميلليون حالىق ءوز قونىستارىن اۋىستىرعان، ولاردىڭ 21،3 ميلليونى بوسقىندار بولىپ تابىلادى، دەپ حابارلايدى Qamshy.kz سايتى مويا پلانەتا سايتىنا سىلتەمە جاساپ.

بوسقىنداردىڭ الەمدە كۇننەن-كۇنگە كوبەيۋىنە ەڭ الدىمەن سوعىس سەبەپكەر بولدى. سونىمەن قاتار، كليماتتىڭ وزگەرۋى، ەكونوميكالىق تۇراقسىزدىقتىڭ سالدارىنان دا ادامدار ءوز مەكەندەرىن تاستاپ كەتىپ جاتىر. باس ساۋعالاپ كەتكەن بوسقىندار جاڭا ۇيلەرىن كەز كەلگەن زاتتاردان جاساپ الادى. مۇلدەم جاعداي بولماعاننىڭ وزىندە ولار تۇرعان جەرلەرىن ىڭعايلى ورىنعا اينالدىرۋعا تىرىسۋدا.

بۇل ءۇي قاپشىقتاردان سالىنعان. بام اتاي ەسىمدى بوسقىن ءوزىنىڭ اۋىلىندا تىگىنشى بولىپ جۇمىس ىستەگەن. «بوكو حارام» سودىرلارى ولاردىڭ اۋىلدارىن باسىپ العاننان كەيىن ول بالالارىمەن بىرگە باس ساۋعالاپ كەتۋگە تۋرا كەلدى. تەرروريستەر اتايدىڭ ءبىر قىزىن ۇرلاپ اكەتىپ، كۇيەۋىن ءولتىرىپ تاستاعان.

مايك پەن ەليس جاڭا گۆينەيانىڭ پاپۋا ارالىندا تۇرادى. بىرنەشە جىل بۇرىن ولاردىڭ اۋىلدارىن سۋ باسىپ، ولار بوگەت جاساپ الۋى ءۇشىن ۇيلەرىن بولشەكتەپ تاستاۋلارىنا تۋرا كەلدى. قازىرگى تاڭدا ولار وزدەرىنىڭ اۋىلداستارىمەن بىرگە ءبىر ءۇيدى پانالاپ، ءومىر سۇرۋدە.

ساز بالشىقتان جاسالعان كۇركەدە تۇرىپ جاتقان سيريالىقتار احمەت پەن ونىڭ ايەلى يسماح. ولار ءقازىر تۇركيا ەلىندە تۇرىپ جاتىر.

دجوكي مەن بيەۆەلين وزدەرىنىڭ اتا-انالارى جانە مۇگەدەك باۋىرلارىمەن بىرگە پاپۋانىڭ كىشكەنتاي ارالى گيۋنەيدە ءومىر ءسۇرىپ جاتقان جالعىز عانا وتباسى بولىپ تابىلادى.

جالعىز باستى انا ءوز بالاسىمەن بىرگە نيگەريادا ءار ءتۇرلى ماتانىڭ قيىندىلارىنان جاسالعان لاشىقتى كۇنەلتۋدە.

2013 جىلى اندجەلو ەسىمدى بوسقىن ولاردىڭ قالاسىندا ءتۇرلى ەتنيكالىق توپتاردىڭ اراسىندا قيان-كەسكى ۇرىس باستالعان كەزىندە وڭتۇستىك سۋدان مالاكالداعى بۇۇ-نىڭ بازاسىنا قاشىپ بارىپ، باس ساۋعالاۋىنا تۋرا كەلدى. ولار كىشىگىرىم شاتىردا تۇرىپ جۇرگەن. الايدا 2016 جىلدىڭ اقپان ايىندا بازانىڭ ءبىراز بولىگى ورتەنىپ، قازىرگى تاڭدا ولار گاراجداعى جۇك كولىگىنىڭ استىندا ۇيىقتاپ ءجۇر.

پيتەر لولل وڭتۇستىك پەن سولتۇستىك سۋداننىڭ شەكاراسى بولىپ تابىلاتىن ابەي اۋدانىنداعى قيراعان ۇيلەردىڭ بىرىندە تۇرادى. 2011 جىلى اسكەري قاقتىعىستار باستالعان كەزدە ول بۇل مەكەندى تاستاپ كەتكەن، الايدا 2013 جىلى قايتىپ كەلگەن. وسى جەردە پيتەردىڭ اكەسى كوز جۇمعان ەكەن.

بۇل ءۇي قاتتى كارتوننان جاسالعان. جاڭبىر جاۋعان كەزدە بۇل لاشىقتىڭ تۇگى دە قالماسى انىق. الايدا سۋرەتتەگى اناسى مەن بالاسى ازىرگە وسى ءۇيدى پانالاپ وتىر. بۇل وتباسى وزدەرىنىڭ نيگەرياداعى ۇيلەرىن «بوكو حارام» تەرروريستەرىنىڭ شابۋىلىنان سوڭ تاستاپ كەتۋگە ءماجبۇر بولعان.

سارا ەسىمدى ايەل 1995 جىلى اۆتوكولىك اپاتىنىڭ كەسىرىنەن اياعىنان ايىرىلىپ قالعان، سول سەبەپتى دە ول ءوزىنىڭ جانۇياسىمەن بىرگە دجۋبۋعا كوشىپ كەتە المادى. ونىڭ كۇيەۋى جانە التى بالاسى وزدەرى تۇرعان قالانى تاستاپ، كوشىپ كەتكەن. ال سارا شىركەۋدى پانالاپ ءجۇر.

بۇل وتباسى ءالى سالىنىپ بىتپەگەن تەمىر جول ارقىلى كامبودجادان تايلاندقا كەلمەك بولعان، الايدا ولار شەكارادان وتە الماي قالعان. قازىرگى تاڭدا بۇل وتباسى كامبودجاداعى تۋىستارى بەرىپ تۇراتىن اقشاعا ءومىر ءسۇرىپ كەلەدى. تەمىر جول قۇرىلىسى سالىنىپ بىتكەننەن سوڭ، بيلىكتىڭ شەشىمىمەن بۇل جەردەگى زاڭسىز سالىنعان ۇيلەردىڭ بارلىعىن الىپ تاستايدى ەكەن.

بۇل ايەل بالالارىمەن بىرگە اياداي عانا بولمەنى پانالاۋدا، وڭتۇستىك سۋدان.

تينا ەسىمدى فەرمەردىڭ وتباسى 2008 جىلى سيكلون كەزىندە باسپانالارىنان ايىرىلىپ قالعان. قازىرگى تاڭدا ولار ميانمادا كەمەنى پانالاپ ءجۇر. سونىمەن قاتار، ولار وزدەرى اۋلاعان بالىقتارىن ساتىپ، سودان تۇسكەن قارجىعا كۇن كورۋدە.

بۇل ايەل ءوزىنىڭ نەمەرەلەرىمەن بىرگە ساباننان جاسالعان ءۇيدى پانالاۋدا. نيگەرياداعى بوسقىندار لاگەرى.

مۇستافانىڭ وتباسى وزگە بوسقىندارمەن بىرگە سۋى، جىلۋى جانە جارىعى جوق ەسكى اتقورادا تۇرىپ جاتىر. بۇل وتباسى سيريانىڭ كوباني قالاسىنان قاشىپ كەلگەن. تۇركيا، سالينۋفرا.

كوبانيدەن قاشىپ كەلگەن تاعى ءبىر وتباسى قۇرىلىسى بىتپەگەن ءۇيدى پانالاپ ءجۇر. ولار بۇل تۇراقتى جالداپ، اي سايىن $200 ولار تولەپ تۇرادى ەكەن.

الەپپودان قاشىپ كەلگەن قاريا بوسقىندار راكەتالىق شابۋىل كەزىندە تۋىستارىنان كوز جازىپ قالعان، كەيىننەن تۇركياعا قاشىپ كەلۋگە بەكىنگەن ولار قالعان بالالارىمەن بىرگە ءۇش جىلدان بەرى وسى مەكەندە تۇرىپ جاتىر.

دايىنداعان: نازەركە لابيحان