تاۋەلسىزدىك جىلدارى ەلباسىنىڭ باسشىلىعى ارقاسىندا ەلىمىز وراسان زور تابىستارعا قول جەتكىزدى. دەگەنمەن، باسەكەگە قابىلەتتى مەملەكەتتەر قاتارىنان كورىنگىمىز كەلسە، ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جانە دامۋ ۇيىمىنىڭ (بۇدان ءارى – ەىدۇ) تالاپتارىنا ساي رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋعا ءتيىسپىز. بۇل، ەڭ الدىمەن، ءومىر ءسۇرۋدىڭ جوعارى دەڭگەيى مەن جاڭا ءارى ءتيىمدى ەكونوميكانى قالىپتاستىرۋدى قاجەت ەتەدى. ال اكىمدەر ءۇشىن ماڭىزدى مىندەت – ءومىر ءسۇرۋ ستاندارتتارىنىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ، – دەپ باستادى ءسوزىن قالا اكىمى باۋىرجان بايبەك. وسى رەتتە شامامەن وسىدان ەكى جىل بۇرىن قالانى ودان ءارى دامىتۋ مەن الماتىلىقتاردىڭ جايلى ءومىر ءسۇرۋى ءۇشىن جانە الماتىنىڭ دامۋ باعدارلاماسىنىڭ جوباسىن جاساۋعا امەريكاندىق كونسالتينگتىك McKءىnsey & Company كومپانياسىنىڭ ساراپشىلارى مەن ماماندارى تارتىلعان ەدى. سول كەزدە حالىقارالىق «McKءىnsey» ساراپشىلارىنىڭ قاتىسۋىمەن «الماتى – 2020» باعدارلامالىق رەفورماسى قابىلداندى. بۇل جوبا قازىرگى كەزدە ويداعىداي جۇزەگە اسىرىلۋدا.
جالپى، كەزدەسۋدە قالا اكىمى باۋىرجان بايبەك بيىل بارلىق الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەر بويىنشا شاھاردا وڭ وزگەرىستەر قالىپتاسقانىن تىلگە تيەك ەتتى. ماسەلەن، 2017 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا ەكونوميكانىڭ ءوسۋ قارقىنى 4 پايىزعا جەتكەن ەكەن. بۇل وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا ەكى ەسە جوعارى. نەگىزى كاپيتال ينۆەستيسياسى 12،8 پايىزعا ءوسىپ، 400،5 ملرد. تەڭگەنى قۇرادى. مۇندا جەكە ينۆەستيسيا كولەمى 80 پايىزعا تەڭ. ال سىرتقى ينۆەستيسيالار 23،5 پايىزعا ارتقان ەكەن.
ەلباسىنىڭ باستاماسىمەن قولعا الىنعان مەملەكەتتىك باعدارلامالار ەكونوميكانىڭ وسۋىنە زور ىقپال ەتكەن. سونىڭ ارقاسىندا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى ءتورت ەسە ءوسىپتى. «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى بويىنشا 1،8 مىڭ پاتەر سالىنىپ، بيىل 4،5 مىڭ پاتەر پايدالانۋعا بەرىلگەن ەكەن. ال قولجەتىمدى باسپانا كولەمى 1،5 ەسەگە ارتقان. جەكە قۇرىلىس سالاسىندا دا جەتىستىكتەر از ەمەس. ەكى جىلدىڭ ىشىندە قالاقۇرىلىسى كەڭەسى جالپى قۇنى 1 ترلن. تەڭگە بولاتىن 82 جوبانى بەكىتكەن. بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا قالانى اباتتاندىرۋعا 2،3 ەسە، جول سالۋعا 1،3 ەسە، ينجەنەرلىك جەلىلەرگە 1،3 ەسە كوپ قارجى ءبولىندى. ناقتى ءىس-شارالاردىڭ ارقاسىندا قوسىمشا 43 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنى اشىلىپتى. بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 1،7 ەسەگە كوپ.
بۇگىنگى كۇنى قالادا كاسىپكەرلىكتىڭ 173 مىڭنان استام سۋبەكتىسى جۇمىس ىستەيدى. بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 5،7 پايىزعا كوپ. يندۋستريالاندىرۋ كارتاسى بويىنشا جالپى قۇنى 36،8 ملرد. تەڭگە بولاتىن 38 جوبا جۇزەگە اسۋدا. سونىڭ ارقاسىندا ءۇش مىڭ جۇمىس ورنى قۇرىلدى. يندۋستريالدى ايماقتا قۇنى 191،3 ملرد. تەڭگە بولاتىن 40 جوبا قولعا الىنىپ، جاڭادان 5 مىڭ جۇمىس ورنى اشىلدى. مەملەكەت باسشىسى بيىلعى قىركۇيەك ايىندا الماتىنى دامىتۋ جونىندە وتكەن كەڭەستە تۇرعىندار سانىنىڭ وسۋىنە بايلانىستى قالانىڭ باس جوسپارىنا جاۋاپ بەرەتىن ينستيتۋتتى قۇرۋ تۋرالى ماسەلە كوتەرگەن بولاتىن. وسى رەتتە الماتىنىڭ بەكىتىلگەن باس جوسپارىن ەگجەي-تەگجەيلى قارايتىن ارنايى جاڭا ۇيىم قۇرىلدى. «الماتىباسجوسپار» دەپ اتالاتىن عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى قالا ماڭىنداعى ايماقتاردى دامىتۋ، جالپىعا ورتاق قۇرىلىس ەرەجەلەرىن جۇزەگە اسىرۋ شارالارىمەن اينالىسادى. اتاپ وتەرلىگى، مۇنداي ينستيتۋت الىپ شاھاردا وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىن جۇمىس ىستەگەن ەكەن. كەيىننەن قىزمەتىن توقتاتقان.
– ءبىزدىڭ باعدارلامانىڭ باستى مىندەتى – قالادا جايلى ورتا قالىپتاستىرۋ. بيىل جۇيەلى جاڭعىرتۋ جۇمىستارىن قولعا الدىق. بۇگىندە باتىستىق ستاندارت بويىنشا قالانىڭ تاريحي ورتالىعىنىڭ ۇشتەن ءبىرى قايتا جاسالىپ، جاڭعىرتىلدى. بۇدان وزگە، رايىمبەك، دوستىق، اباي داڭعىلدارى مەن ەسەنتاي وزەنىنىڭ بويى، ياعني تاريحي ورتالىقتىڭ تاعى دا 178 گەكتار جەرى قايتا جوندەۋدەن وتەدى. بۇل جۇمىستار قالاعا ءبىرىڭعاي ارحيتەكتۋرالىق كەلبەت بەرۋ ءۇشىن جۇرگىزىلۋدە. ءبىز جاياۋ جۇرگىنشىلەر ءۇشىن ساپالى ينفراقۇرىلىم جاساپ قانا قويماي، زاڭسىز قۇرىلىستار مەن ۆيزۋالدى كورىنىستەردى الىپ تاستاماقپىز. شىنتۋايتىندا، «كەلەڭسىز ەكونوميكامەن» كۇرەس ءجۇرىپ جاتىر، – دەدى مەگاپوليس باسشىسى.