بۇگىن  ق ر ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىندا «الاش مۇراسى جانە قازاقستان قوعامىنداعى رۋحاني جاڭعىرۋ: ساباقتاستىق ماسەلەلەرى» اتتى  كونفەرەنسيا ءوتتى دەپ حابارلايدى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى. 

الاشوردا ۇكىمەتى مەن الاش اۆتونومياسىنىڭ 100 جىل تولۋىنا بايلانىستى ۇيىمداستىرىلىپ وتىرعان القالى جيىنعا قوعام قايراتكەرلەرى، تانىمال تاريحشىلار، بەلگىلى عالىم-زەرتتەۋشىلەر جانە ب ا ق وكىلدەرى  قاتىستى.

جيىن بارىسىندا «قاسيەتتى قازاقستان» عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى بەرىك ءابدىعالي مەن اباي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قازاقستان تاريحى كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى، تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور مامبەت قويگەلدييەۆ  الاش اۆتونومياسىنىڭ ۇلت تاعدىرىنداعى ءرولى جايىندا كەڭىنەن اڭگىمەلەدى.

«الاش اۆتونومياسىنىڭ 90 جىلدىعىن وتكىزە الماعان ەدىك. بيىل الاش اۆتونومياسىنىڭ 100 جىلدىعىن وتكىزىپ جاتىرمىز. وسى ورايدا كوپتەگەن ىستەر قولعا الىنعان بولاتىن. الاش اۆتونومياسىنىڭ 100 جىلدىعىنا بايلانىستى قىزىلوردا وبلىسىندا مۇستافا شوقايدىڭ ەسكەرتكىشىن تۇرعىزىلدى. سونىمەن قاتار العاش رەت سەمەيدە ءاليحان بوكەيحانوۆتىڭ ەسكەرتكىشى قويىلدى. بۇعان ءبىز قۋانامىز. ءبىراق ءالى دە الاش اۆتونومياسىن تانىستىرۋىمىز، جەتكىزۋىمىز كەرەك»، - دەدى بەرىك ءابدىعالي.

سونىمەن قاتار بەرىك ءابدىعالي الاش اسكەرى تۋرالى بايانداپ بەردى.

1918 جىلى الاش اسكەرى قۇرىلعان بولاتىن. سەمەيدە قۇرىلعانىمەن كوپ ۇزاماي الاش اسكەرى تاراتىلدى. سەبەبى، ونى ۇستاپ تۇرۋ ءۇشىن قاراجات پەن قارۋ-جاراق كەرەك ەدى. بىلىكتى نۇسقاۋشىلار كەرەك بولاتىن. وسىلار بولماعاننان كەيىن اسكەر تاراۋدىڭ الدىندا تۇردى. ول تۋرالى مۇحامەتجان تىنىشبايەۆتىڭ ءاليحان بوكەيحانعا «ەگەر شەشپەسەڭدەر - اسكەردى تاراتامىن» دەگەن حاتى دا بار»، - دەدى تاريحشى عالىم.

«بۇگىن ۇلكەن تۇساۋكەسەرگە كەلىپ وتىرمىز. ويتكەنى الاش تاقىرىبى ماڭگىلىك تاقىرىپ. الاش قوزعالىسى  دۇنيەتانىمدىق تاريحتىڭ وزەگى. سەبەبى، الاش حالقىمىزدى بەسىگىندە تەربەتىپ، ەسەيىپ ات جالىن تارتىپ مىنگەندە بويىنا كۇش-قۋات جانە ءۇمىت ءھام سەنىم بەرگەن – ۇلتتىق يدەيا. الاشتىڭ كەمشىل تۇسى بار. ول - الاش اسكەرى. الاش اسكەرى ءالى دە زەرتتەۋدى قاجەت ەتەتىن دۇنيە»، – دەپ ءوز پىكىرىن ءبىلدىردى مامبەت قۇلجاباي ۇلى.

جيىن سوڭىندا الاشوردا ۇكىمەتى مەن الاش اۆتونومياسىنىڭ 100 جىلدىعىنىڭ قۇرمەتىنە بايلانىستى ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قازاقستان تاريحى كافەدراسىنىڭ پروفەسسورى، تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى تالاس وماربەكوۆتى، الماتى قالالىق ىشكى ساياسات باسقارماسىنىڭ باستىعى نۇرلان سىداقوۆتى، مادەنيەت باسقارماسىنىڭ باستىعى عالىمجان وتەلبايەۆتى، «قامشى» اقپارات اگەنتتىگىنىڭ جەتەكشىسى ءبىلال قۋانىشتى، ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى فيلولوگيا جانە الەم تىلدەرى فاكۋلتەتىنىڭ دەكانى ءومىرحان ءابديمانۇلىن، ساياساتتانۋشى ايدوس سارىمدى  جانە تاعى دا باسقا الاش رۋحىن اسقاقتاتىپ جۇرگەندەردى ارنايى مەدالمەن ماراپاتتادى.