سوڭعى ۋاقىتتارى قوعامدا بەلسەندى تالقىلانىپ جاتقان 17 جەلتوقساندا زاكوۆا بارىندا بولعان وقيعا مەن وسىعان قارسى ەر ادامداردىڭ ۆيدەوۇندەۋ جاريالاۋ ماسەلەسىنە بايلانىستى جازىلعان ماقالانىڭ قازاقشا نۇسقاسىن Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى ratel.kz-كە سىلتەمە بەرىپ ۇسىنادى.
جىلاپ وتىرمىن. الگىندە عانا كلۋبتا شەشىنگەن قىزدار ويىمنان كەتەر ەمەس. بۇگىن بىرنەشە ەر ادامنىڭ قازاقستاندىقتاردى «ويانۋعا» شاقىرعان، ءوز ءداستۇرىن ساقتاپ قالۋعا «الاش»، «قازاق»، «يسلام» سياقتى سوزدەردى ايتىپ ەرۋلەتكەن ۆيدەوسىن كوردىم.
ءقازىر ەكى پىكىر قالىپتاستى. ءبىرى — قىزداردى كىنالاسا، ەكىنشىلەرى تاربيە بەرەتىن ەر ازاماتتاردى كىنالاۋدا. ال مەن بولسام، ەگىلىپ جىلاپ وتىرمىن. ەكىجۇزدىلىك پەن نەمقۇرايلىلىق تۇبىمىزگە جەتىپ تىنىپتى...
مەن، حالىقتىڭ كوپشىلىگى سياقتى وسى سالتاناتتى كەشتى ۇيىمداستىرۋشى بلوگەر قىزدى تانىمايتىنمىن. ءبىراق، كلۋبتا بولعان جاعداي تۋرالى وقىعان سوڭ، ماعان مۇلدەم ءبارىبىر بولىپ كەتتى. سول قىزدىڭ تاعدىرى، ونى جازالاعىسى كەلگەندەرگە تۇكىرگەنىم بار.
ولاردىڭ ىستەپ جاتقاندارى ماعان ۇنامايدى. الايدا، ولاردى جازالاعىم نەمەسە قايتا تاربيەلەگىم، «وياتۋعا» تىرىسقىم كەلمەيدى. ماعان ءبارىبىر. نە سەبەپتى ەكەنىن ايتايىن با؟ ەندەشە ءبىر وقيعا ايتىپ بەرەيىن.
وسىدان ون جىل بۇرىن مەنىڭ تۇرعىلىقتى جەرىمدە تراگەديا ورىن الدى. 8-9 جاستاعى ەكى قىزدى ەر ادام ۇستاپ الىپ قينaپ، ءوزىنىڭ جىنىستىق مۇشەسىن ۇستاپ، سيپالاتىپ، جالاتۋدى بۇيىرعان. بالالار وسى وقيعانى باسقا بالالارعا جەتكىزىپ، ناتيجەسىندە بۇل جاعداي تۋرالى الگىلەردىڭ اتا-انالارى، كورشىلەرى ەستىگەن. بارلىعى ءبىر دەممەن: «نەتكەن سۇمدىق!» دەسكەن. الگى قىزداردىڭ اتا-اناسى پوليسياعا شاعىمدانعان. قىزداردى تەرگەپ، ولاردان سۇراق-جاۋاپ العان. ال ولاردىڭ كورشىلەرى بولسا ارتتارىنان وسەك وربىتكەن.
اقىرىندا، پەدوفيل تابىلمادى. ارينە، پوليسيا "تۇك بىتىرمەي جۇرگەن جوق" ەكەندەرىن كورسەتۋ ءۇشىن پروتوكولدارىن جاقسىلاپ جازىپ، قىزداردىڭ انالارىنا «قىزدارىڭىزعا قاراۋ كەرەك ەدى» دەپ ولاردى شىعارىپ سالعان.
ەڭ قىزىعى جانە سوراقىسى، قازاق وتباسىلارىندا مۇنداي جاعداي ورىن السا، بالالاردىڭ وزدەرىن كىنالاۋى. «ول جەرگە بارىپ نەڭ بار ەدى، ءيتتىڭ قىزى! بوتەن جەرگە بارما دەپ ساعان قانشا ايتامىن!» دەيدى ولار بالالارىنا.
بۇل جاعدايدا ولاردى كىنالايمىز با؟ بارلىعى جابايىلار قوعامىنا لايىقتى عوي. «قاراي المادىڭ با، بالالارىڭ قۇرباندىققا اينالادى». كوڭىل ءبولۋ كەرەك ەدى، ەندى باسىڭداعى شاشىڭدى جۇلعاننان نە پايدا؟ وسى وتباسىنىڭ كورشىلەرى ولارعا كوشىپ كەتۋگە كەڭەس بەرگەن. قىزدارعا پسيحولوگيالىق زاقىم كەلمەس ءۇشىن. سەبەبى بارلىعى بىلەدى، ماسقارا عوي... تاعى ءبىر ماڭىزدى نارسە — بالالاردىڭ اكەلەرىنە جاعداي تۋرالى ءتىس جارماۋ. ولار ءتىپتى شىداي الماس.
باسقا وقيعامەن بولىسەيىن. مەن قىزدارعا ارنالعان ليسەيدە وقىدىم. قىزدار ءوز ارامىزدا ەشكىم بىلمەيتىن قۇپيالارىمىزبەن بولىسەتىنبىز. ءبىر كۇنى ءبىر ليسەيدە وقيتىن قىز كوز جاسىنا تۇنشىعىپ 6 جاسىندا زورلانعانىن ايتىپ بەردى. بۇل سۇمدىق ەكى جىلعا جالعاسقان. ەكى جىل بويى كۇندە زورلانىپ وتىرعان. كۇندە!
قىزدىڭ اتا-اناسى بۇل تۋرالى ەشتەڭە بىلمەگەن جانە بىلمەيدى دە. قىزدىڭ ايتۋىنشا، ولار بۇنداي حابارعا توزە المايدى. 6 جاستاعى كىشكەنتاي عانا بالا اتا-اناسىن ۋايىمداپ، ەكى جىل بويى زورلىققا شىداپ كەلگەن جانە ءومىر بويى سول اۋىرتپالىقپەن ءومىر ءسۇرىپ كەلەدى.
مەن بۇنداي وقيعالاردىڭ تالايىن ەستىدىم. ءبىراق، وزگەگە زورلىق كورسەتكەندەردىڭ جازاعا تارتىلعانىن ەستىمەدىم. بالا، قىز نەمەسە ايەل زورلانىپ، وعان ءجابىر كورسەتكەن ادامنىڭ زاڭ بويىنشا جازالانعانىن ەستىمەدىم.
سەبەبى بالاعا مۇقيات بولۋ كەرەك. ولارعا «دۇرىس» تاربيە بەرۋ كەرەك. كەرەك! كەرەك! كەرەك! قانشا دەگەنمەن قازاقتىڭ قىزدارى! ءوزىڭدى جانە تۋىستارىڭدى ۇياتقا قالدىرماۋ ءۇشىن ۇنەدەمەۋ كەرەك. اسىرەسە تۋىستارىڭنىڭ ەرلەر جاعىن.
ءيا، قادىرمەندى دە قىمباتتى اعالار! سىزدەر ءبىزدى وياتقىلارىڭىز كەلەدى. ءبىراق جۇزدەرىڭىزدەن سىزدەردىڭ بىردە ءبىر جوعارىداعى سەكىلدى وقيعانى ەستىمەگەنىڭىز كورىنىپ-اق تۇر. ەستىگىلەرىڭىز دە كەلەمەگەن شىعار. قىزدارىڭىز، ايەلدەرىڭىز، انالارىڭىز سىزدەردى ايايدى. سەبەبى ونى كوتەرە المايدى دەپ قورقادى.
وسىدان كەيىن قىزدار مەن بولاشاق انالاردىڭ ابىرويى ءۇشىن باس كوتەرگەندەرىڭىز كىمگە كەرەك؟! قازاقتىڭ ابىرويى ءۇشىن كۇرەسكەندەي بولىپ، قۇتقارۋشى قاھارمان رەتىندە ۇرانداتپاڭىزدارشى.
قىزداردىڭ نامىسىن وياتاتىندار-مىس. ىىد-دە زورلانعان ايەلدەردىڭ شاعىمىن قابىلداماي، «بولماشى ماسەلەنى» شەشۋ ءۇشىن ايلاپ ءىستى جابۋعا كوندىرگەن اعالار سەكىلدى ۇندەمەڭىزدەر. جيىركەنىشتى، ءبىراق قۇرمەتتى شالدار جاس قىزدارعا تيىسكەندە سىيلاستىقتان-مىس ءۇنسىز وتىرعان سەكىلدى ۇندەمەڭىزدەر. زورلىقتىڭ قۇربانى بولعان قىزداردى، بولاشاق ۇلتتىق انالاردى «وزدەرىڭ كىنالىسىڭدەر» دەپ ايىپتاپ، ءۇنسىز قالعانداي ۇندەمەڭىزدەر. قىزداردى قالانىڭ سىرتىنا الىپ كەتىپ، تاڭ اتا جولعا لاقتىرىپ كەتكەندە دە «ءوزىڭ كىنالىسىڭ» دەيسىزدەر ەمەس پە؟
سوندىقتان سىزدەر وسىنداي جولمەن قىزداردى «قۇتقارعىڭىز» كەلگەنى ءۇشىن قازاق قىزدارىنا ءبارىبىر. دۇرىس تۇسىنىڭىزدەر.
مۇمكىن مۇنداي اقىماق قادامعا بار پەيىلدەرىڭىزبەن باراتىن شىعارسىزدار. كىم بىلەدى؟!
بۇل ىسكە بارماڭىزدار. ونداعى جاعداي ءسىزدىڭ تۇسىڭىزگە دە كىرمەگەن. توزە المايسىزدار. سىزدەردىڭ تىنىشتىعىڭىز ءۇشىن بۇرىنعىداي بايقاماعانداي بولىپ، ءۇنسىز وتىرا بەرەيىك. وسىلايشا ەڭ بولماعاندا ەكى جۇزدىلىككە كوپ جول بەرىلمەيدى.
رابيعا ابدىكەرىموۆا