الماتى قالاسىنىڭ اكىمدىگى ەگدە ادامداردى بەلسەندى ومىرگە تارتۋ، ولاردىڭ الەۋەتىن ءتيىمدى پايدالانۋ، ۇرپاقتار ۇندەستىگىن قالىپتاستىرۋ،اعا ۇرپاقتى قولداۋ ماقساتىندا «بەلسەندى ۇزاق ءومىر» اتتى جول كارتاسىنىڭ جوباسىن جاسادى. بۇگىن قالانىڭ قوعامدىق كەڭەسىنىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا الماتى اكىمى باۋىرجان بايبەك ەگدە ادامدارعا جاقسى جاعداي جاساۋعا باعىتتالعان جوبا تۋرالى ايتتى.
باۋىرجان بايبەك بيىلعى جىلى ەلىمىزدە اۋقىمدى الەۋمەتتىك رەفورمالار - مەملەكەت باسشىسىنىڭ بەس الەۋمەتتىك باستاماسىنىڭ قولعا الىنعاندىعىن اتاپ ءوتتى. حالىقتىڭ بارلىق توبىنىڭ مۇددەسىن قورعايتىن بۇل باستاما ازاماتاردىڭ ءومىرىن جاقسارتۋعا، قوعامنىڭ الەۋمەتتىك بىرلىگىن نىعايتۋعا باعىتتالعان. الماتى قالاسىنىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى دامۋ باعدارلاماسىنىڭ باستى نەگىزى - ءار ادامعا دەگەن قامقورلىق. اتالعان باعدارلامانىڭ باستى ەرەكشەلىگى مۇندا جاستارعا، زەينەتكەرلەرگە، كوپبالالى وتباسىلارعا، ياعني ادامداردىڭ بارلىعىنا ءتيىستى قولداۋ كورسەتىلەدى.
«ەڭ الدىمەن ءبىز الەۋمەتتىك قولداۋعا ءزارۋ جاندارعا كومەك كورسەتەمىز. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا مەملەكەتتىك بالا باقشالاردىڭ اقىسى ەكى ەسە تومەندەدى. الماتىدا قابىلدانعان جاستارعا قولداۋ كورسەتۋ كارتاسى اياسىندا ستۋدەنتتەر جاتاقحاناسى سالىنۋدا، جاس وتباسىلار پاتەر الۋ ءۇشىن العاشقى تولەمسىز 5%-دىق نەسيە الادى. دەگەنمەن، ازاماتتار اراسىندا قامقورلىقتى قاجەت ەتەتىن تاعى ءبىر توپ بار. ولار – بۇگىنگى كۇنى الماتىنىڭ 12 پايىزىن قۇرايتىن ەگدە جاندار. ەىدۇ مۇشە ەلدەردە 60 جانە ودان دا جوعارى جاستاعىلار زەينەتاقىمەن شەكتەلمەي، تولىققاندى ءومىر سۇرۋدە. ءبىزدىڭ قارتتارىمىز دا وزدەرىن تىڭ ءارى قامقورلىقتا ەكەندىكتەرىن سەزىنۋلەرى ءتيىس.سوندىقتان بيىلعى جىلدى ءبىز الماتىدا اعا ۇرپاققا قولداۋ كورسەتۋ اياسىندا وتكىزەتىن بولامىز»، - دەدى باۋىرجان بايبەك.
دەنساۋلىق ساقتاۋدىڭ بۇكىلالەمدىك ۇيىمىنىڭ مالىمەتتەرى بويىنشا زەينەتكەرلەردى بەلسەندى ومىرگە تارتۋ ولاردىڭ جاقسى ءومىر سۇرۋلەرى مەن ۇزاق جاساۋلارىنىڭ باستى قۇرالى بولىپ تابىلادى. قازىرگى كەزدە الماتى قالاسىندا 222 مىڭ زەينەتكەر بار نەمەسە ولار جالپى تۇرعىنداردىڭ 12،5% قۇرايدى.
الماتى قالاسىنىڭ اكىمدىگى ەگدە ادامداردى بەلسەندى ومىرگە تارتۋ، ولاردىڭ الەۋەتىن ءتيىمدى پايدالانۋ، ۇرپاقتار ۇندەستىگىن قالىپتاستىرۋ،اعا ۇرپاقتى قولداۋ ماقساتىندا «بەلسەندى ۇزاق ءومىر» اتتى جول كارتاسىنىڭ جوباسىن جاسادى. جوبانى جاساۋ بارىسىندا جالپى ساراپتاما جۇرگىزىلدى، حالىقارالىق تاجىريبە زەرتتەلدى، ساراپشىلار مەن ۇەۇ-دار تارتىلدى.
جوبانى جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا بەلسەندى ۇزاق ءومىر ورتالىعى قۇرىلادى، مۇندا كىتاپحانا، ەدش-دىڭ فيتنەس-زالى، ەمدىك يوگا، اەروبيكا، شاحمات، توعىزقۇمالاق، دومينو جانە باسقا دا زالدار جۇمىس ىستەيدى. ورتالىقتا كومپيۋترلىك اعارتۋدىڭ، اعىلشىن ءتىلىنىڭ كۋرستارى، موتيۆاسيالىق سەمينارلار مەن شەبەرلىك سىنىپتارى اشىلادى. قوعامدىق بىرلەستىكتەرمەن ىنتىماقتاستىقتا كۇن سايىن تەگىن زاڭگەرلىك، پسيحولوگيالىق، مەديسينالىق كونسۋلتاسيالار كورسەتىلەدى.
«ءار ادامنىڭ قىزىعۋشىلىعى بويىنشا كلۋبتار جۇمىس ىستەيدى، مىسالى پاركتەر مەن سكۆەرلەردە سكانديناۆيالىق ادىسپەن ءجۇرۋ، توپ بولىپ مۋزەيلەرگە، تەاترلارعا، كورمەلەرگە جانە باسقالارعا بارۋ ۇيىمداستىرىلادى. جول كارتاسىنىڭ ماڭىزدى بولىگى ۇرپاقتار ۇندەستىگى - جاستار مەن ەگدە جانداردىڭ ۇيلەسىم تابۋى، ول ءۇشىن بىرىككەن ەكسكۋرسيالار، ويىندار، ءتۇرلى شارالار قاراستىرىلعان»، - دەدى الماتى قالاسىنىڭ جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسىنىڭ باسشىسى مەيىرجان وتىنشييەۆ.
حالىقتى كەڭ قامتۋ ءۇشىن كوممۋنالدىق جانە كوممەرسيالىق مەنشىك نەگىزدەرىندە الەۋمەتتىك كلۋبتار اشىلادى. ءاربىر بيزنەسمەن تەگىن جۇمىس ىستەيتىن الەۋمەتتىك كلۋب اشۋ تۋرالى ءوتىنىم بەرە الادى،ولاردىڭ تۇراقتى ءارى جۇيەلى جۇمىسى ءۇشىن مەموراندۋم جاسالادى. بيىلعى جىلى قالانىڭ بارلىق اۋداندارىندا 40-قا جۋىق الەۋمەتتىك كلۋبتار اشۋ جوسپارلانعان.
اقىلى باسسەيندەر، سپورت زالدارى، بي ستۋديالارى سياقتى ينفراقۇرىلىمداردىڭ قولجەتىمدىلىگى ءارى دەنەشىنىقتىرۋمەن جانە سپورتپەن اپتا سايىن اينالىسۋى ءۇشىن ءار اۋداننىڭ ورتاشا 100 زەينەتكەرىن قامتيتىن الەۋمەتتىك جوبا جاسالدى.
«ءبىز اۋىلشارۋاشىلىق ءتۋريزمنىڭ ءتيىمدى قۇرالى بولىپ تابىلاتىن ءارى الەمدە بالاماسى جوق اگرو-كراۋدسورسينگ جوباسىن قولعا الۋدى جوسپارلادىق. ول ءۇشىن اۋىلشارۋاشىلىعىنا قاتىستى جەر ۋچاسكەسى بولىنەدى جانە بازالىق ينفراقۇرىلىمدى ۇيىمداستىراتىن وپەراتور بەلگىلەنەدى. كوشەتتەر مەن قاجەتتى زاتتار وپەراتورلار مەن جەكە ينۆەستورلار ەسەبىنەن اتقارىلادى. اۋىلشارۋاشىلىق ونىمىنە كەتكەن شىعىندى وتەۋ ءۇشىن ءونىمنىڭ 30%-ىن وپەراتور، الادى، ال قالعان 70%- ى زەينەتكەرگە تيەسىلى، ول ءوزى پايدالانادى نەمەسە جارمەڭكەگە اپارىپ ساتۋىنا بولادى»،- دەدى الماتى قالاسى جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسىنىڭ باسشىسى.
الماتىدا بيىلعى جىلى جول كارتاسى اياسىندا زەينەتكەرلەردى قالانىڭ بەلسەندى ومىرىنە تارتۋ ءۇشىن 100-دەن استام مادەني- سپورتتىق، ينتەللەكتۋالدى شارالار وتكىزىلەدى. مىسالى، «تالانتتار كونكۋرسى»، «الماتى- مەنىڭ سۇيىكتى قالام» فوتوكورمەسى جانە زەينەتكەرلەر ءۇشىن ارنايى بوس ورىندار جارمەڭكەسى.
ەگدە جاندار اراسىندا الەۋمەتتىك ءتۋريزمدى دامىتۋعا ايرىقشا نازار اۋدارىلادى. وسى ماقساتتا قالالىق جانە تاۋلى باعىتتار، ەكوتۋريزم ايماقتارى، توپتىق سەرۋەندەر، تۋريستىك نىسانداردى جاياۋ ارالاۋ، تۋريزم بويىنشا شەبەرلىك سىنىپتارى ۇيىمداستىرىلادى.
قوعامدىق كەڭەستىڭ وتىرىسىندا جول كارتاسىن تالقىلاۋ بارىسىندا ارنايى Ata-Apa.kz ينتەرنەت- پورتالىن قۇرۋ ۇسىنىلدى، مۇندا ەگدە جاندارعا پايدالى اقپاراتتار، الەۋمەتتىك جانە مەملەكەتتىك باعدارلامالار، ەڭبەك بيرجاسى جانە باسقالار تۋرالى حابارلار جاريايلانادى. مىسالى، ەگەر زەينەتكەر رەپەتيتور قىزمەتىن كورسەتكىسى كەلسە، ۇيىندە وتىرىپ ۇزاق ءومىر ءسۇرۋ ورتالىعىنا تەلەفون شالىپ، ءوزى تۋرالى مالىمەتتەردى قالدىرا الادى.
بۇلاردان وزگە، ءبىرىڭعاي Call-center قۇرۋ دا قاراستىرىلعان، مۇندا سەنىم قىزمەتى ۇيىمداستىرىلىپ، الەۋمەتتىك قىزمەت پەن نىساندار تۋرالى اقپارات الۋعا بولادى. بۇقاراعا كورسەتىلەتىن الەۋمەتتىك قىزمەتتىڭ سپااسىن ارتتىرۋ
ءۇشىن الەۋمەتتىك زەرتتەۋلەر مەن قىزمەت الۋشىلاردىڭ پىكىرىن ءبىلۋ تۇراقتى جۇرگىزىلەدى.
ايتا كەتەرلىگى، قازىرگى كەزدە الماتىدا ەگدە جاندارعا بارىنشا نازار اۋدارىلىپ، قولداۋ كورسەتىلۋدە. جىل سايىن 4 مىڭ زەينەتكەر ساناتوريالىق-كۋرورتتىق جولدامالار الادى. الەۋمەتتىك جاعدايى تومەن 17 مىڭ زەينەتكەرگە، ونىڭ ىشىندە 2 مىڭنان استامىنا كوممۋنالدىق قىزمەت تولەمى بويىنشا كومەك بەرىلەدى. ەگدە جاستاعى زەينەتكەرلەرگە قوعامدىق كولىكتە 50% جەڭىلدىك كورسەتىلەدى، 75 جاستان اسقاندار جولاۋشىلار كولىگىمەن تەگىن جۇرەدى. سپورت ۇيىمدارىندا دا 50% دەيىن جەڭىلدىكتەر بار.