سوڭعى ۋاقىتتاردا حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارىندا ءبىرقاتار جاڭاشىلدىقتار ورىن الۋدا. ونداعى ماقسات – حالىققا كورسەتىلەتىن قىزمەتتىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ، ءارى قولجەتىمدى ەتۋ. ول ءۇشىن حقكو كەڭسەلەرىندە وڭتايلاندىرۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ، بارلىق پروسەستەر اۆتوماتتى جۇيەدە جۇرگىزىلۋدە. ماسەلەن، سيفرلىق، ميگراسيالىق جانە مامانداندىرىلعان حقكو-لاردىڭ اشىلۋىنان حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ساپاسى جاقسارىپ جاتىر. سيفرلىق حقكو-لار حالىقتىڭ سيفرلىق ساۋاتتىلىعىنىڭ ارتۋىنا ىقپال ەتتى. ايتۋلى وقيعانىڭ ارقاسىندا مەملەكەتتىك قىزمەت تۇرلەرىن ۇيدەن شىقپاي-اق، ونلاين فورماتتا الۋعا قول جەتكىزدىك. بۇل ءوز كەزەگىندە ۋاقىت پەن قارجى ۇنەمدەۋگە ايتارلىقتاي كومەگىن بەرۋدە (بۇرىن كەڭسەگە كەلىپ كەزەككە تۇرۋ كەرەك بولعان). ال ميگراسيالىق حقكو-لاردىڭ اشىلۋىنان كوشى-قون پروسەسى جەڭىلدەپ، ەلىمىزگە كەلۋشى شەتەل ازاماتتارىنىڭ قۇجاتىن راسىمدەۋ ساناۋلى ساعاتتارعا عانا سوزىلاتىن بولدى (بۇرىن 4-5 كۇن كەتەتىن). بۇل جاعداي ەلىمىزدىڭ تۋريستىك پوتەنسيالى مەن ەكونوميكالىق الەۋەتىن ارتتىراتىنى ءسوزسىز. وسى سالالارعا قاتىستى جانە ماڭعىستاۋ وبلىسىنداعى حقكو-نىڭ قىزمەتىمەن تانىسۋ ءۇشىن بايجىگىت ەربول بەردىبايۇلىمەن اڭگىمەلەسكەن ەدىك.

وبلىستاعى حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارىندا ەلەكتروندىق قىزمەتتەر قالاي جۇرگىزىلىپ جاتىر؟

حقكو-لار ارقىلى 600 استام مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتىلەدى. ونىڭ 447ء-سى ەلەكتروندىق فورماتتا ورىندالادى. ول قىزمەتتەردى egov.kz پورتالى ارقىلى الۋعا بولادى. وبلىس بويىنشا 3 ءموبيلدى حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى بار. ولار ايىنا 2 رەت شالعاي اۋداندارعا شىعىپ، مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتىپ، ەلەكتروندى-سيفرلىق قولتاڭبالارىن بەرەدى. ياعني، ەلەكتروندى نۇسقادا مەملەكەتتىك قىزمەتتى قالاي پايدالانۋ كەرەك، قالاي وز-وزىنە قىزمەت قىلۋعا بولادى سونىڭ بارلىعىن ايتادى. وسى ماقساتتا تۇرعىندارعا وقىتۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدەمىز.

جىلدىڭ باسىنان بەرى بارلىق اۋدانداردا مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ جارمەڭكەسى وتكىزىلدى. ءبىرقاتار شارالار ۇيىمداستىرىلىپ، ەلەكتروندىق قىزمەتتى ناسيحاتتاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. ايتا كەتەتىن جايت، وبلىستىق حقكو فيليالدارىنىڭ بارىندە وز-وزىنە قىزمەت كورسەتۋ بۇرىشتارى بار. وسى ارقىلى تۇرعىندارعا سيفرلىق ساۋاتتىلىقتى ۇيرەتۋدەمىز.

سيفرلىق ساۋاتتىلىق جونىندە ايتىپ وتەسىز بە؟ سيفرلىق حقكو اشىلدى ما وڭىردە؟

«سيفرلىق قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا
2018 جىلعى ماۋسىم مەن تامىز ارالىعىندا حالىقتىڭ سيفرلىق ساۋاتتىلىق دەڭگەيىن كوتەرۋ ماقساتىندا «ەلەكتروندىق ۇكىمەت جانە ەلەكتروندىق مەملەكەتتىك قىزمەتتەر» وقۋ باعدارلاماسى جاسالدى. ول بويىنشا  ماڭعىستاۋ وبلىسىندا وقىتۋ كەستەسى قۇرىلىپ 5000 ادامدى وقىتۋ جوسپارلانعان بولاتىن. وسىعان سايكەس، 360 ترەنەر دايارلانىپ، وقىتىلدى.

قازىرگى تاڭدا وڭىردەگى قانشا تۇرعىندى سيفرلىق ساۋاتتىلىق تۇرعىسىنان جوعارى دەپ ايتا الاسىز؟

 نەگىزىندە 3 جىل بۇرىن وز-وزىنە قىزمەت كورسەتۋ بۇرىشتارى اشىلعاننان سوڭ ادامداردىڭ سيفرلىق ساۋاتتىلىعى ارتا باستادى. مۇنداعى ماقسات – كەلگەن ادامدى وزىنە مەملەكەتتىك قىزمەت ءتۇرىن الۋعا ۇيرەتىپ، كورسەتۋ بولىپ تابىلادى.

ال، egov.kz، mgov.kz موبيلدىك قوسىمشاسىن پايدالانۋ بويىنشا وقىتۋ جۇمىستارى دا اتقارىلعان بولاتىن. 2018 جىلدىڭ قاڭتارىنان باستاپ 7750 ادامعا وقىتۋ ساباقتارى وتكىزىلدى. Connection point ارقىلى قاڭتار-ماۋسىم ايى ارالىعىندا 179 165 قىزمەت كورسەتىلدى.

مامانداندىرىلعان حقكو-لاردىڭ قىزمەتى قانداي؟ جۇرگىزۋشى قۇجاتىن از ۋاقىتتا الۋعا جاردەمدەستى دەيدى. ءسىز سوعان كەلىسەسىز بە؟ قانشا ساعاتتا جۇرگىزۋشىلەر قۇجاتتارىن الا الاتىن بولدى؟

 قازىرگى تاڭدا 2 ساعاتتىڭ ىشىندە جۇرگىزۋشى قۇجاتىن الۋعا بولادى. بۇرىن كوپ ۋاقىت كەتەتىن، بۇگىندە بۇل پروسەسس اۆتوماتتاندىرىلعاندىقتان از ۋاقىت جۇمسالۋدا. جەڭىلدەنگەن سەبەبى – بۇرىن دارىگەرلىك تەكسەرىستەن ءوتۋ كەرەك بولاتىن. جۇرگىزۋشى قۇجاتىن اۋىستىرۋ قاجەت بولسا مەرزىمى ءوتسىن نە وتپەسىن مىندەتتى تۇردە دارىگەرلىك تەكسەرۋدەن وتەتىن ەدى. ءقازىر مۇنى الىپ تاستادى. بۇل ءوز كەزەگىندە ءبىراز جەڭىلدىك سىيلادى. سونداي-اق، جۇرگىزۋشى قۇجاتىن ەلەكتروندى ۇكىمەت پورتالى ارقىلى دا ۇيدەن شىقپاي-اق ەلەكتروندى فورماتتا اۋىستىرۋعا بولادى. باستىسى – مەرزىمىن وتكىزىپ الماسا بولدى. مامانداندىرىلعان حقكو وڭىردە 2013 جىلى اشىلعان بولاتىن.  تاعى دا ايتا كەتەرلىگى، كولىكتى ساتۋ، ساتىپ الۋ، تىركەۋ جۇمىستارىنىڭ بارلىعى ەلەكتروندى فورماتقا كوشتى. ياعني، egov.kz پورتالى ارقىلى ۇيدەن شىقپاي-اق وسى قىزمەتتەردى الۋعا بولادى.

اۋداندارداعى، اۋىلدارداعى جاعدايلار قالاي؟ ونىڭ بارلىعىن قالاي قاداعاپ وتىراسىز؟

وبلىس بويىنشا 10 حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىنىڭ بولىمدەرى بار. ءبىزدىڭ بارلىق فيليالدارىمىزدا مونيتورينگ ءبولىمى قىزمەت ەتەدى. سول ارقىلى باقىلاۋ جاساپ وتىرامىز. ودان قوسىمشا استانا قالاسىندا سيتۋاسيالىق ورتالىق پەن ءبىرىڭعاي اقپاراتتىق حقكو بار. سول ورتالىقتار ارقىلى تولىقتاي باقىلاپ وتىرادى. ول كەلگەن ادامنىڭ تالون العانىنان باستاپ، قانشا مينۋت كەزەك كۇتتى، قانشا مينۋت قۇجاتىن قابىلدادى، كىم قابىلدادى، قانداي قۇجاتتار قابىلداندى وسىنىڭ بارلىعى نازاردا بولادى. بارلىعى اۆتوماتتاندىرىلعان.

ەلەكتروندى سيفرلىق قولتاڭبانى الۋعا قانشا ۋاقىت كەتەدى؟

ول ءۇشىن 15-20 مينۋت ۋاقىت كەتەدى. ەلەكتروندى-سيفرلىق قولتاڭبانىڭ مەرزىمىن پورتال ارقىلى ۇزارتۋعا بولادى. ال مەرزىمىن وتكىزىپ السا كەڭسەمىزگە كەلۋىنە تۋرا كەلەدى. بۇگىندە بەرىلگەن ەلەكتروندىق سيفرلىق قولتاڭبالاردىڭ سانى – 100 177.

بىلۋىمشە، حقكو-نىڭ ماماندارىن باعالاۋعا بولادى ەكەن. وسى فۋنكسيا جونىندە ايتىپ كەتسەڭىز؟

ءيا، مۇنداي فۋنكسيا بار. ول ارقىلى تۇرعىنداردىڭ ءبىزدىڭ مامانداردى باعالاۋىن كورە الامىز. ناشار باعا بەرسە وعان قىزمەت كورسەتكەن وكىلىمىزدىڭ كىم ەكەنىن اۆتوماتتى تۇردە ءبىلىپ، نەلىكتەن ولاي بولعانىن انىقتايمىز. سول بويىنشا تولىقتاي جۇمىس جۇرگىزىلەدى. تارتىپتىك جازاعا دەيىن تارتىلادى. دەگەنمەن، حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىنا كەلۋشىلەردىڭ 99 پايىزى ءوز ريزاشىلىقتارىن بىلدىرۋدە. ودان باسقا، ورتالىق اپپارات مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ ساپاسىن ءبىلۋ ءۇشىن ءار جىلدا مونيتورينگ جاساپ وتىرادى.

تاعى قانداي جوبالاردى جوسپارلاپ وتىرسىزدار؟

اعىمداعى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن سيفرلىق حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى اشىلادى. وسىعان بايلانىستى اكىمدىك تاراپىنان قولداۋ كورسەتىلىپ، عيمارات بەرىلدى. ول اقتاۋ قالاسىندا اشىلاتىن بولادى. سونىمەن قاتار، ميگراسيالىق حقكو-نى اشۋدى كوزدەپ وتىرمىز. وسى رەتتە اكىمدىك پەن ىىد-مەن جۇمىس جۇرگىزۋدەمىز.

حالىققا قىزمەت كورسەتۋدە سيفرلاندىرۋدىڭ الار ورنى قانداي؟ جۇمىستى جەڭىلدەتە مە، ۋاقىتتى قىسقارتا ما وسى بويىنشا ايتىپ بەرسەڭىز؟

ءيا، ارينە ورنى وتە جوعارى. بىرىنشىدەن، حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعانا ادام كوپ كەلەدى. جۇمىس پروسەسى اۆتوماتتاندىرىلعان سوڭ قىزمەتكەردىڭ جۇمىسى جەڭىلدەيدى. پايداسى وراسان زور.

ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، سيفرلاندىرۋ سىبايلاس جەمقورلىق فاكتىلەرىن ازايتادى. ماماندىرىلعان حقكو-لاردىڭ اشىلۋىنا بايلانىستى جەمقورلىققا قاتىستى وزگەرىستەر بولدى ما؟ اسەر ەتتى مە؟

بۇل جەردەگى ءقازىر بارلىعى اۆتوماتتاندىرىلعان. ەندى حالىققا ناسيحات جۇمىستارىن جۇرگىزىپ جاتىرمىز. بۇرىن تىكەلەي بايلانىس بولعان ەدى، ال ءقازىر ونداي جوق. ءقازىر مامانداندىرىلعان حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىندا جەمقورلىق فاكتىلەرى جوق.

Egov.kz  پورتالىنىڭ اۋديتورياسى كىمدەر؟ ەگدە جاستاعى ادامدار كوبىرەك پايدالانا ما؟ الدە جاستار ما؟

بارلىعى پايدالانادى. جاستار دا، ۇلكەندەر دە بارلىعى قولدانادى. كەلگەن ادامنىڭ بارلىعى جاقسى دەگەن باعالارىن بەرىپ جاتىر.

قانداي سيفرلىق تەحنولوگيالاردى قولداناسىزدار؟

بەينەباقىلاۋ قۇرىلعىلارىن، ەلەكتروندىق كەزەكتى قولدانامىز. مامانداندىرىلعان حقكو-دا ادامي فاكتور جوق، ءبارى اۆتوماتتاندىرىلعان. جالپى حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارىن تولىقتاي اۆتوماتتاندىرىلعان دەپ ايتۋعا بولادى. تولەمدى ەلەكتروندى نۇسقادا جاساۋعا دا بولادى، دەپ تۇيىندەدى ەربول بەردىباي ۇلى.