كەشە بەكبولات تىلەۋحاننىڭ جۋرناليستەر مەن حالىقتىڭ الدىندا اعىنان جارىلعان كۇن بولدى. ۇلتتىق سپورت تۇرلەرى قاۋىمداستىعىنىڭ باسشىسى III دۇنيەجۇزىلىك كوشپەندىلەر ويىنىنداعى داۋلى ماسەلەرگە قاتىستى كوپشىلىكتىڭ كوكەيىندە جۇرگەن سۇراقتارعا جاۋاپ بەرگەن بولاتىن.
جۇرتتىڭ كوكەيىندە «قازاق كوكپارشىلار وزبەكتەردەن قالاي جەڭىلدى؟» دەگەن باستى سۇراق بولدى دەسەك، قاتەلەسپەيتىن شىعارمىز. بەكولات تىلەۋحاننىڭ بىرنەشە كۇن بويى اتالمىش ماسەلە بويىنشا ۇندەمەگەنىنەن جۇرت سەكەم الىپ قالعان بولاتىن. الايدا ول جاۋاپتان قاشپادى. جاۋاپ بەردى.
قولا مەدال دا وسال جۇلدە ەمەس
«بۇعان دەيىن كوكپار نەشە رەت وينالدى؟ قازاق كوكپارشىلارى ءتۇرلى جارىستارداعى فينالدىق كەزەڭدە قىرعىز كوكپارشىلارىن بىرنەشە مارتە ايقىن ۇتتى. ناعىز ءىرى حالىقارالىق جارىستىڭ ەكەۋى استانادا ءوتتى. قازاق كوكپارشىلارى ەشقايسىسىندا قىرعىز كومانداسىنان جەڭىلگەن جوق.
ال، «وسى جولى وزبەكتەردەن قالاي جەڭىلدى؟» دەگەن ساۋالعا ايتارىم، كوكپاردىڭ بىلىكتى باپكەرلەرىنىڭ، ماماندارىنىڭ كەڭەسىمەن ءبىز جاس كوكپارشىلارىمىزدى حالىقارالىق جارىستا ءبىر سىناپ كورۋدى ۇيعاردىق. سول سەبەپتى، قىرعىزستاندا ويناعان قازاقستاننىڭ جاستار كومانداسى. بۇل ۇلكەن سپورتتا بۇرىننان بار تاجىريبە – ءبىز بۇل كوشپەندىلەر ويىندارىنا كوكپاردان جاستار كومانداسىن جىبەرىپ، ولار دا پىسە بەرسىن، ولار دا تاجىريبەسىن جەتىلدىرە بەرسىن دەپ ەدىك. وسى ءبىر ماقساتىمىز ورىندالدى. باردى. وينادى.
جالپى، ءار جارىستا تەك التىن مەدال يەلەنە بەرۋ شارت ەمەس قوي. قولا مەدال دا وسال جۇلدە ەمەس. وعان شامداناتىن نە بار؟ «ازيادا ماسقارا بولدىق، اناۋ بولدى، مىناۋ بولدى» دەگەندەرمەن مەن ەش كەلىسپەيمىن. جاس كوكپارشىلارىمىز وتە جاقسى دەڭگەيدە وينادى. 12 كوماندا اراسىنان ءۇشىنشى ورىنعا قول جەتكىزدى. ءبىزدىڭ جاستارىمىز قارسىلاستارىن تاس-تالقانىن شىعارىپ جەڭدى عوي. وزبەكتىڭ جاسى وتىزدان اسقان ويىنشىلارىمەن يىق تىرەسىپ وينادى. قايتا كەرىسىنشە بوركىڭدى اسپانعا اتىپ قۋانۋ كەرەك ەمەس پە؟ ءبىزدىڭ 19-20 جاستاعى بوزبالالارىمىز باسقا مەملەكەتتەردىڭ ءتىسقاققان كوكپارشىلارىنان باسىم ءتۇسىپ تۇرعان جوق پا؟
جالپى، «كوكپار كوماندامىز ۇتىلدى، قولا مەدال الىپ قالدى» دەپ شۋلايتىنداردى مەن تۇسىنبەيمىن. سپورتتىڭ تاريحىنا قاراڭىز، جەڭىلمەگەن كىم بار؟
ءيا، جاس كوكپارشىلاردىڭ تاجىريبە جيناقتاعانى قۇپتارلىق جايت. الايدا دۇنيەجۇزىلىك كوشپەندىلەر ويىنى تاجىريبە جاساپ كورەتىندەي اۋدانارالىق نە قالالىق سايىس ەمەس ەدى. بۇل ويىن قازاق جىگىتتەرىنىڭ عانا ەمەس، بۇكىل ەلدىڭ نامىسى دوداعا تۇسەتىن ءسات بولاتىن. قازاقستاندا ءوتىپ، ۇلتتىق ارنا تىكەلەي ەفيردە كورسەتىپ جاتقان كەزدە كوكپاردى قارامايتىن، ءمان بەرمەيتىن، ءتىپتى قىزىقپايتىن ازاماتتاردىڭ وسى سەكىلدى پىكىر ءبىلدىرۋى، اياق استىنان نامىسىنىڭ ويانۋى دا ۇيات. سول سەبەپتى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى قىرعىزدى 5-6 مارتە جەر قىلعان قازاق كوكپارشىسى جۇلدىزحان تايىربەكوۆتەن قازاق پەن وزبەكتىڭ ويىنىنا قاتىستى پىكىر ءبىلدىرىپ، سۇقبات بەرۋىن سۇرادىق. باسقا كوكپارشىلار سەكىلدى «جوعارىداعىلار بىلەدى، ءبىزدىڭ حابارىمىز جوق»، دەپ جاۋاپتان جالتارماي، ءوز شىندىعىن ايتتى.
بىرنەشە جىلدىق ەڭبەكتىڭ، توككەن تەردىڭ ءبارىن جوق قىلدى
43 جاسقا كەلسە دە كوكپار شاۋىپ جۇرگەن جۇلدىزحان تايىربەكوۆ «مەن وسىنداي جايتتىڭ بولارىن بىلگەنمىن»، دەپ ءسوز باستادى.
III دۇنيەجۇزىلىك كوشپەندىلەر ويىنىنداعى قازاق پەن وزبەك اراسىنداعى كوكپاردى كوردىڭىز بە؟ قانداي پىكىردەسىز؟
ءيا، كوردىم. كوكپار ويىنىنىڭ اينالاسىندا 2003 جىلدان بەرى تالاس بەگالييەۆ ايتقانداي ساياسات بولىپ جاتىر. قىرعىزدىڭ شىرىلدايتىنى، اشۋلاناتىنىنداي ءجونى بار. كوكپاردى قازاق بولا ما، وزبەك بولا ما نە قىرعىز بولا ما، ءبارىبىر مۇسىلمان بولعان سوڭ بىرگە دامىتۋىمىز كەرەك. كوكپاردى كاپىرلەر ەمەس، مۇسىلماندار شابادى. ءبىزدىڭ ۇلتتىق قۇندىلىعىمىزعا اينالعان كوكپاردى جوعارى دەڭگەيگە جەتكىزەمىز، الەمدىك وليمپيادا ويىندارىنىڭ قاتارىنا قوسامىز دەپ جۇرگەن كەزدە قىرعىزعا بارسا، قىرعىز، قازاققا بارسا، قازاق جەڭىپ جاتقانى مۇلدەم دۇرىس دۇنيە ەمەس. مەن ءوزىم 1999 جىلدان بەرى كوكپار شاۋىپ كەلە جاتقان اداممىن. كەزىندە ماناستىڭ 1000 جىلدىعى بولعاندا، قازاقستاندا چەمپيونات بولماعان كەزدەن بەرى سودان بەرى قاراي شاۋىپ كەلە جاتىرمىن.
2013 جىلدان بەرى كوكپاردا بۇرمالاۋشىلىق، ارامدىق بولىپ جاتىر. كەز كەلگەن سپورتتا وسىنداي جايتتار كەزدەسەتىنى بەلگىلى. ءبىزدىڭ قۇراماداعى جاس بۋىن وزبەكتەردى وپ-وڭاي جەڭە الادى. قىرعىزدار ءبىزدىڭ قازاقتاردان تالاي رەت جەڭىلگەن. مەن ءوزىم قىرعىزدى 5-6 مارتە جەڭگەن بولاتىنمىن. 2007 جىلى ەلباسىمىزدىڭ كوزىنشە استانادا قىرعىزدىڭ ۇلتتىق قۇراماسىن 9-1 ەسەبىمەن جەڭگەنبىز. سول جەتىستىگىمىزدىڭ ءبارىن ءقازىر ەش قىلىپ جاتىر. مەن بىرنەشە جىل كوكپار شاۋىپ، ماڭداي تەرىمدى توگىپ جۇرگەندىكتەن مەنىڭ ءىشىم اشيدى.
قازاقستاندىق كوكپار قۇراماسىنا ءوزىمىزدىڭ جاقسى جىگىتتەردى الماي، اكە-كوكە، تانىستارى ارقىلى ۇلتتىق قۇراماعا كىرەدى. سودان كەيىن جەڭىلمەي كور. ۇلتتىق قۇراماعا 5-6 جاقسى وينايتىن جىگىتتەردى الىپ، قالعانىنا وسالداۋ جىگىتتەردى العاننان قانداي كوماندا بولادى؟ ال قىرعىزداردىڭ 12 جىگىتى دە ايداھار. قىرعىزدار بىزدەن بىرنەشە رەت جەڭىلىپ، جەر بولعانداردان ەدى، ءقازىر بىزگە «2 كوماندا بولىپ كەلسەڭدەر دە ءبىز قورىقپايمىز»، - دەپ جاتىر. ءبىر قازاقتىڭ ءبىر جىگىتىنە ەكى قىرعىز جىگىتى جەتەدى.
مەنىڭ جىلاعانىم جىلاعان، كۇيىنگەنىم كۇيىنگەن. كەشە مەن تويدا بولعان كەزدە ءبىزدىڭ كوكپارشىلاردى قايرات نۇرتاس پەن تۋكالار «ءبىزدىڭ كوكپارشىلارعا نە بولعان؟»، - دەپ اڭگىمە قىلىپ وتىر. بۇل نامىسقا تيەدى مە، تيمەي مە؟! جانىمىزعا باتادى ما، باتپايدى ما؟!
باسقا-باسقا كوكپار مەن ساياساتتى ارالاستىرۋ دۇرىس بولمادى. ءقازىر ناعىز ەركەكتەر وينايتىن كوكپار ويىنى بولىپ جاتقان جوق. 2008 جىلى ىستىقكولدە قىرعىزدىڭ ەشقاشان جەڭىلمەگەن «بورىلەر» دەگەن كومانداسىن جەڭگەنبىز. ءقازىر وسىنداي ەڭبەگىمىزدىڭ ءبارى ەش بولىپ جاتىر.
— جاس كوكپارشىلاردى قىرعىزستانعا تاجىريبە جيناسىن دەپ جىبەرىپتى...
— مەن قازاقستاندى 9 مارتە، ازيانى 2 مارتە العانمىن. ءقازىر مەنىڭ دەڭگەيىم قازىرگى ۇلتتىق قۇراماداعى شاباندوزداردىڭ دەڭگەيىنەن تومەن. مەن ازيانى بۇرىنىراق تا العانمىن. ال ءقازىر ازيانى مويىنداتقاندارعا ارنايى قاعاز بەرىپ جاتىر. ەكىنشىدەن، الەم چەمپيونىنىڭ ايلىعى بىزدىكىنەن جوعارى بولادى. ولار ۇنەمى كوكپار ويناپ جۇرە بەرمەيدى، مەملەكەتتىك قىزمەتكە بارعان كەزدە دە «الەم چەمپيونى» دەگەن اتاقپەن بارادى. ەندى نەگە سول الەم چەمپيوندارى دۇنيەجۇزىلىك كوشپەندىلەر ويىنىنا نەگە بارمادى؟ الەم چەمپيونى ەكەنىن دالەلدەۋ كەرەك ەمەس پە؟ ءتىپتى يليا يلين دە اراعا بىرنەشە جىل سالىپ قازاقستاندا دا وزىنە ەشكىمنىڭ جەتپەيتىنىن دالەلدەدى. ءبىزدىڭ دە كوكپارشىلار سول سەكىلدى وزدەرىن دالەلدەمەيدى مە؟ بىلتىر چەمپيون بولعاندار قىرعىزبەن ويناۋ كەرەك بولسا، باستارىن نەگە الا قاشادى؟
ۇلتتىق سپورت تۇردەلى قاۋىمداستىعى «ءبىز جاستارعا تاجىريبە بولسىن دەپ جىبەردىك»، - دەپ جاتىر. نەمەنەگە جىبەرەدى جاستاردى؟ ءوزىمىزدىڭ ەلباسىمىز بارعان ويىن جاستاردى جاي عانا تاجىربيە جيناۋ ءۇشىن جىبەرەتىن ويىن با ەدى؟ وسىنداي سىلتاۋمەن كىمدى الداعىسى كەلەدى؟ مۇنداي سىلتاۋمەن مۇرىنبوق بالانى دا الداي المايسىڭ عوي. ارنايى جاتتىعۋ ويىندارىن وتكىزۋ ءۇشىن تاجىريبەسىز جاستاردى الەم چەمپيونىنا اپارۋ دەگەن نە سۇمدىق؟!
قازاقتار وزبەكتەن نە سەبەپتى جەڭىلگەنىن ايتايىن. مەنىڭ باسىمدى كەسسە كەسىپ السىن، قازاقتار قىرعىزعا شىقپاۋدىڭ امالىن جاساۋ ءۇشىن وزبەكتەن جەڭىلدى. ال قىرعىزبەن فينالدا ويناعان كەزدە 30-0 ەسەبىمەن، جەر بولىپ جەڭىلەتىن ەدى. سول ءۇشىن وزبەكتەرگە ەسە جىبەردى. ال قىرعىزدار بىلتىر جەڭىلىسكە ۇشىراعاننان كەيىن بيىل مىقتى ەكەندىگىن دالەلدەۋ ءۇشىن «وسى قازاق كەلىپ قازاق شىقسا ولارعا ءبىز كوكپاردىڭ نە ەكەنىن كورسەتەمىز»، - دەپ ءبىزدى كۇتكەن بولاتىن. وزدەرىنىڭ كۇتكەنى بولماعان سوڭ ولار اشۋلانىپ جاتىر. ءبىز وزبەككە جەڭىلمەيمىز. ءبىراق ءقازىر ءبىزدىڭ كوكپارشىلاردىڭ قىرعىزعا ءالى كەلمەيدى. ەلىمىزدەگى الەم چەمپيوندارىنىڭ دا قىرعىزدارعا شاماسى كەلمەيدى.
— وزبەكتەرگە ەسە جىبەرگەن كوكپارشىلاردىڭ اراسىندا كىم وسالداۋ ويناپ، كوماندانى ارتقا تارتتى؟
— وزبەكتەرمەن ويناعان قازاق كوكپارشىلارىنىڭ اراسىندا مەيىرجان ماتجان، قۇرمانبەك تۇرعانبەك جاقسى وينادى. قىرعىزستانعا بارعان جىگىتتەردىڭ ءبارى مەيىرجان ماتجاننان باسقا قىرعىز كورمەگەن تاجىريبەسىز جىگىتتەر. قازاقستاندا ءجۇرىپ، شەت ەلگە مۇلدەم شىقپاعان ادام جات ەلگە بارعان كەزدە باسقاشا سەزىمدە بولادى. قازاقستاندا جۇرگەن كەزدەگى بار كۇش-جىگەرىڭ مەن رۋحىڭ سول قازاقستاندا قالىپ كەتەدى. ولار جات ەلگە شىعىپ كورمەگەندىكتەن ەلەڭدەپ، بىرەۋ «ەي» دەپ قالسا، قورقاقتاپ، جانارى جاۋتاڭداپ قالادى. ۇلتتىق قۇراماداعى جاس جىگىتتەر قىرعىزستانعا باراتىن جىگىتتەر ەمەس ەدى. ولارعا كوماندالىق كيىم بەرىپ، «باراسىڭدار» دەپ اياق استىنان جىبەرگەن. ال كىمنىڭ دۇرىس ويناماعانىن مەن ايتا المايمىن. كوكپاردى كورگەن كورەرمەن كىمنىڭ وسالدىق تانىتقانىن، تاجىريبەسىز ەكەنىن بىلەدى.
Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى قازاق كوكپارشىلارىنىڭ اراسىنداعى مەيىرجان ماتجانمەن تىلدەسكەندە ول ءوزىنىڭ ويىندا بارىن سالىپ ويناعانىن ايتقان بولاتىن.
— ۇلتتىق سپورت تۇرلەرى قاۋىمداستىعىنىڭ باسشىسى بەكبولات تىلەۋحان ەگەر ورنىما ۇلتتىق سپورتقا جاناشىر ادام كەلسە، قۋانا-قۋانا ورنىمدى بوساتىپ بەرەمىن دەپ مالىمدەدى. وسىعان قاتىستى نە دەيسىز؟
— بەكبولات اعانىڭ بۇل جەردە ءبىر گرامم كىناسى جوق. بەكبولات تىلەۋحاننىڭ كوكپاردى كوكتەرىپ، دامىتىپ جاتقانىنا اتاسىنا مىڭ دا ءبىر العىسىمدى ايتامىن. بىرەۋلەر وسى جاعدايعا مينيسترلىكتى كىنالاپ جاتادى. مينيسترلىك جالعىز كوكپارعا قاراپ قالعان جوق. كوكپاردى قاراعىسى دا كەلمەيتىن مينيسترلەر بار. ولاردىڭ تاپسىرماسىن بۇرمالايتىن كومەكشىلەرى بولادى. مەن بەكبولات اعاعا كەزىندە «قازاق كوكپارىنىڭ دەڭگەيى قىرعىزداردىڭ كوكپارىنا جەتۋ ءۇشىن بىرنەشە جارىستار وتكىزىلىپ، ۇتىسقا قوماقتى قاراجات بەرىلۋى كەرەك»، - دەگەن بولاتىنمىن. كەشە قىرعىزدار ءبىرىنشى ورىن الدى 15 ملن جەڭىپ الدى. ءبىزدىڭ كوكپارشىلار ءۇشىنشى ورىن الىپ 5 ملن تەڭگە ۇتىپ الدى. بىزدە مۇنداي جارىستار بولعان ەمەس. بەكبولات اعا بىرنەشە الەم چەمپيوناتىن، ازيا چەمپيوناتىن وتكىزىپ، ۇيىمداستىرىپ جاتىر. ءبىراق ازيا چەمپيوناتىندا «كوكە مەن جاكە»، تانىس-تامىر دەگەننەن كەلىسپەۋشىلىك تۋىنداپ، ايقاي-شۋ بولدى. ودان كەيىن كەشەگى الەم چەمپيوناتىندا ءبىراز شاباندوزدار دۇرىس ويناي المادى.
بەكبولات اعا كوماندا جاساقتاپ جۇرە المايدى، ول جالعىز كوكپارعا قاراپ قالعان جوق. ءبىراق وبالى نە كەرەك، ول ۇلتتىق ويىنداردىڭ دەڭگەيىن كوتەرىپ ءجۇر. بارلىق نارسەگە باسشىنى كىنالاي بەرۋگە بولمايدى. سەبەبى بۇل باسشىعا دەيىن بۇزىلعان جۇيە. ءبىزدىڭ تەڭگە ءىلۋ، جامبى اتۋ سەكىلدى ۇلتتىق ويىندارىمىز دامىپ جاتىر. ءبىراق كوكپارعا كەلگەن كەزدە ءبىراز ولقىلىقتار بار ەكەنىن مويىنداۋىمىز كەرەك. ۇلتتىق قۇراماعا قابىلداۋ كەزىندە تامىر- تانىس ارقىلى كىرەتىندەردىڭ سانى كوبەيدى. مىسالى، كەي قىلمىستىڭ 10 جىلدان كەيىن قۇپياسى ءبىر-اق اشىلىپ، شىندىق بەلگىلى بولىپ جاتادى عوي. سول سەكىلدى 2013 جىلى كوكپاردا «ۇرلىق» بولعان، ونىڭ بەتى ەندى اشىلىپ، قازان بۇرق ەتە قالدى.
— دۇنيەجۇزىلىك ويىندار اياقتالدى. بولار ءىس بولدى، بوياۋى ءسىڭدى. ەندى وسىنداي ماسقارالىق قايتالانباس ءۇشىن نە ىستەۋ كەرەك؟
— ەندى الدا وتەتىن چەمپيوناتتا جەڭۋ ءۇشىن قىرعىزستانعا بارىپ ءبىر جارىس وتكىزىپ، سول قىرعىزبەن ويناعان جىگىتتەردى ۇلتتىق قۇراماعا قابىلداپ، چەمپيوناتقا جىبەرۋ كەرەك. قىرعىزبەن بەتپە-بەت ويناۋعا كىمنىڭ باتىلى بارادى سول جىگىتتەردى چەمپيوناتقا جىبەرۋ كەرەك. كىم بولسا، ول بولسىن، اۋىلدا قوي باعىپ جۇرگەن قويشىنىڭ قىرعىزبەن ويناۋعا باتىلى جەتسە، سول جىگىتتى ۇلتتىق قۇرامانىڭ قاتارانى قوسۋ كەرەك. بىزگە نامىس كەرەك.
ال قازىرگى كوكپارشىلار قىرعىزدان جەڭىلمەس ءۇشىن قىرعىز كوكپارشىلارىن ۇرادى، قىرعىزدار تاياق جەيدى. ءبىراق قىرعىزدارعا بارعان كەزدە ولار بىزگە دە سولاي جاسايدى.
— ءقازىر ءوزىڭىز قايدا نەمەن اينالىسىپ ءجۇرسىز؟ كوكپار ويناپ ءجۇرسىز بە؟
— مەن ءقازىر اۋليە اتا كومانداسىندا ويناپ ءجۇرمىن. جۇرتتار كارى، 42 جاستاسىڭ دەپ جاتسا دا، باسقا كوكپارشىلارعا قاراعاندا الدەقايدا مىقتىمىن دەپ سەنىممەن ايتا الامىن.
— ۇلتتىق قۇرامانى جاساقتاپ، ىرىكتەۋشىلەرگە ايتار وكپەڭىز بار ما؟ ۇلتتىق قۇرامادا ويناعىڭىز كەلە مە؟
— ۇلتتىق قۇرامانىڭ قاتارىندا ويناۋعا ءالى دە شامام جەتەدى. ۇلتتىق قۇراماداعى جىگىتتەردەن الدەقايدا مىقتىمىن دەپ سەنىممەن ايتا الامىن. ءبىراق مەن ولارعا مەن «كوكپار وينايىن، چەمپيوناتقا قاتىسايىن»» دەپ جالىنعىم كەلمەيدى.
قازىرگى كەزدە 50-گە كەلىپ تە كوكپار شاۋىپ جۇرگەندەر بار. ماسەلە جاسقا تىرەلىپ قالعان جوق. مەن ءقازىر 43 جاستا بولسام، مەنى كارى دەيتىندەر بار. ءبىراق ۇلتتىق قۇرامادا مەنەن ءبىر جاس كىشى كوكپارشىلار بار. ماناسبەك دۇيسەنبييەۆ پەن ۇلان بايتورەيەۆ 42 جاستا.
ۇلتتىق قۇراماعا ساپا كەرەك پە، سان كەرەك پە؟ ارينە، ساپا كەرەك. ءبىراق وكىنىشكە قاراي، بىزدىكىلەر ساپاعا ءمان بەرىپ جاتقان جوق. كوكپارشىلاردى ىرىكتەگەن كەزدە جاس ەرەكشەلىكتەرىنە قاراماۋ كەرەك. كوكپارشى ءىلۋ كەرەك، باسۋ كەرەك، سالۋ قاجەت. ءبىز بىر-ەكى جىل بۇرىن قىرعىزعا باردىق. العاشىندا 2-0 بولىپ تۇردىق. سول كەزدە جاستارعا «ماعان ءبىر رەت كوكپاردى تيگىزىڭدەرشى»، - دەدىم. ماعان كوكپار ءتيدى، مەن سالدىم. مەن ول كەزدە ۇلتتىق قۇراما ساپىندا جوق ەدىم. مەندە كيىم دە، باسقاسى دا جوق ەدى. نۇرداۋلەت ەسىمدى كوكپارشى قولقا سالعاننان كەيىن عانا قىرعىزستانعا باردىم. 2015 جىلعى ويىندى كورسەڭىز بولادى. مەن قۇر ماقتانعاندى ۇناتپايمىن، تەك بولعان جايتتى عانا بايانداپ وتىرمىن. سول ويىندا ءبىز 3 سالىم سالدىق. قازىرگى ۇلتتىق قۇرامادا بىزدەن دە جاس جىگىتتەر بولدى، ءبىراق نە ىستەدى؟ باردى دا جەر بولىپ وزبەكتەن ۇتىلىپ كەلدى. ءبىراق بۇل جەردە بارلىق كىنانى كوكپارشىلار مەن بەكبولات تىلەۋحانعا ارتىپ قويعانىمىز ۇيات بولادى. بەكبولات تىلەۋحان كەتىپ قالسا دا، ونىڭ تۇگى كەتپەيدى. ءبىراق ءبىز بەكەردەن بەكەر ۇلتتىق ويىنعا جاناشىر ادامنان ايىرىلىپ قالامىز.
كوكپاردان ازيا چەمپيونى اتاعىن العاندار اي سايىن جالاقى الىپ ءجۇر؟ نەگە ولار قىرعىزستانعا بارمادى؟ ولار «ءبىز بىلمەيمىز، جوعارىداعىلاردان سۇراڭىز»،- دەپ جاۋاپتان جالتارادى. ءومىرى اتقا مىنبەگەندەر مەملەكەتتىڭ قارجىسىنا تۇركياعا بارىپ كەلە جاتىر. قازاق كوكپارىنا ەشقانداي ۇلەس قوسپاعاندار دەمالىپ، شەت ەلدى ارالايدى. ال ەڭبەگى سىڭگەندەر، ماڭداي تەرىن توككەندەر شەتتە قالىپ جاتىر. مەنىڭ قازاق كوكپارىنا سىڭگەن ەڭبەگىم بار دەپ سەنىممەن، ماقتانىشپەن ايتا الامىن. مەن سول تۇركياعا بارسام جاراسپاي ما الدە لايىق ەمەسپىن بە؟ نەگە ايدالاداعى بىرەۋلەر «كوكەلەرىنىڭ» ارقاسىندا باسقا جىگىتتەردىڭ ەڭبەگىنىڭ جەمىسىن نەگە كورۋ كەرەك؟ دەمالىپ تۇركياعا بارۋ كەرەك بولسا اپىر-توپىر بولىپ جينالادى دا، قىرعىزبەن كوكپار ويناۋ كەرەك بولسا اناۋ-مىناۋ سىلتاۋلارىن ايتىپ ءبارى ات-توندارىن الىپ، قاشا جونەلەدى.
P/S: بولار ءىس بولىپ بوياۋى سىڭگەننەن كەيىن قايتا-قايتا وزبەك پەن قازاق ويىنىن تالقىعا سالىپ، كىنالىلەردى ىزدەگەننەن گورى الداعى ۋاقىتتا وسىنداي كەلەڭسىز جايتتىڭ قايتالانباۋىن ويلاعان دۇرىس. ۇلتتىق قۇراماعا كوكپارشىلار ءار وبلىس پەن اۋدانداردان جينالاتىنى بەلگىلى. ءبىراق ناقتى كىمدەر ۇلتتىق قۇرامانىڭ قاتارىندا ويناپ ءجۇر، كوكپارشىلار قالاي ىرىكتەلىپ جاتىر دەگەن تەكسەرىس جۇرگىزۋ كەرەك سياقتى.
بەكبولات قاناي ۇلى وسى جاعدايدى دا باسا نازارعا الىپ، تەكسەرۋى قاجەت دەپ ەسەپتەيمىز. ال قازاق كوكپارشىلارىنا نامىس پەن كۇش سىنعا تۇسەتىن كوكپار ويىنىندا ەلگە ابىرويمەن ورالاتىن ساتتەردىڭ كوپ بولۋىن تىلەيمىز!