الماتى قالاسى وڭىرلىك كوممۋنيكاسيالار قىزمەتىندە الماتى قالالىق جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسىنىڭ باسشىسى - م.ب.وتىنشييەۆ، الماتى قالاسى بويىنشا حالىقتى ەڭبەك جانە الەۋمەتتىك قورعاۋ دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى – ا.ج.نارماتوۆ، الماتى قالالىق مەملەكەتتىك كىرىستەر دەپارتامەنتى، مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن باقىلاۋ ءبولىمىنىڭ ءبولىم باسشىسى – ن.ۆ.بۋسوۆا، الماتى قالالىق كوشى-قون جانە مەملەكەتتىك ەڭبەك ينسپەكسياسى باسقارماسىنىڭ باسشىسى - ت.ك. رازاكوۆ قاتىستى.
الماتى قالالىق جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسىنىڭ باسشىسى - م.ب.وتىنشييەۆتىڭ ايتۋىنشا، مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديسينالىق ساقتاندىرۋ (بۇدان ءارى – ءمامس) مەملەكەتتىڭ، جۇمىس بەرۋشىنىڭ جانە ءار ازاماتتىڭ ورتاق جاۋاپكەرشىلىگىنە نەگىزدەلگەن. جۇمىس بەرۋشىلەر جالدامالى جۇمىسشىلار ءۇشىن جارنالار جاسايدى. جۇمىسشىلار مەن سالىق ورگاندارىندا تىركەلگەن ءوزىن-وزى جۇمىسپەن قامتىعان ازاماتتار وزدەرى ءۇشىن تولەيدى.اعىمداعى جىل باسىنان 234،3 مىڭ مارتەبەسى جوق تۇلعانىڭ ىشىنەن 111،2 مىڭ ادامنىڭ نەمەسە 47،4% مارتەبەسى وزەكتەندىرىلدى (ناقتىلاندى)(جالدامالى قىزمەتكەرلەر – 36،5 مىڭ، جك رەتىندە تىركەلدى – 1،2 مىڭ، جۇمىسسىزدار – 1،7 مىڭ، الەۋمەتتىك تولەمدەر الۋشىلار – 8 مىڭ، جۇكتى ايەلدەر – 1،9 مىڭ، ستۋدەنتتەر – 3،4 مىڭ، ق ر اۋماعىنان شىعىپ كەتكەندەر – 841 ادام، قايتىس بولعاندار – 11 ادام، ءۇي شارۋاشىلىعىنداعى ايەلدەر – 23،4 مىڭ، 3 جاسقا دەيىنگى بالا كۇتىمى بويىنشا – 901 ادام، وقۋشىلار – 60 ادام، جەدەل قىزمەت اسكەري قىزمەتكەرلەرى – 34 ادام، ورالماندار – 6 ادام، اقس شارت بويىنشا جۇمىس ىستەيتىندەر – 1،1 مىڭ ادام، شەتەلدىك كاسىپورىنداردا جۇمىس ىستەيتىندەر – 13 ادام، ەڭبەك شارتىنسىز ۇيدە جۇمىس ىستەيتىندەر – 270 ادام، ااك الۋشىلار – 85 ادام، باسقالار – 31،8 مىڭ).وزەكتەندىرىلمەگەن (ناقتىلانباعان) تۇلعالاردىڭ سانى 123،2 مىڭ ادامدى قۇرايدى. وزەكتەندىرىلمەگەندەردىڭ باسىم بولىگى كەلەسى ساناتتاردا: ءوزىن-وزى ناتيجەسىز جۇمىسپەن قامتىعاندار – 84 مىڭ (68،2%) جانە تىركەلمەگەن جۇمىسسىزدار – 20،6 مىڭ (16،7%). ءۇي-ۇيدى ارالاۋ، قوڭىراۋ شالۋ جانە حابارلاما جولداۋ ناتيجەسىندە ءوزىن-وزى ناتيجەسىز جۇمىسپەن قامتىعاندار سانى اعىمداعى جىل باسىنان 121،2 مىڭ ادامنان 84 مىڭ ادامعا دەيىن، ياعني 37،2 مىڭ ادامعا تومەندەدى. تىركەلمەگەن جۇمىسسىزدارمەن «ەڭبەك» ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋدى جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ 2017-2021 جىلدارعا ارنالعان باعدارلاماسىنا (بۇدان ءارى – باعدارلاما) تارتۋ بويىنشا ناقتى ءتۇسىندىرۋ جۇمىسى جۇرگىزىلۋدە. جىل باسىنان باعدارلاماعا بارلىعى 2،9 مىڭ ادام تارتىلدى (تۇراقتى جۇمىس ورىندارىنا – 1 446 ادام، ۋاقىتشا جۇمىس ورىندارىنا – 1 021 ادام جۇمىسقا ورنالاستى، قىسقا مەرزىمدى وقىتۋعا 414 ادام جىبەرىلدى).
الماتى قالالىق كوشى-قون جانە مەملەكەتتىك ەڭبەك ينسپەكسياسى باسقارماسىنىڭ باسشىسى - ت.ك. رازاكوۆ: مەملەكەتتىك ەڭبەك ينسپەكسياسى مەن كوشى-قون باسقارماسىنىڭ بەيرەسمي جۇمىسپەن قامتىلعانداردى رەسمي تۇردە رەسىمدەۋ بويىنشا جۇرگىزىلگەن جۇمىستار تۋرالى ايتا كەلە، الماتى قالاسىنداعى مەملەكەتتiك ەكونوميكاداعى جانە ءماجبۇرلi الەۋمەتتiك ساقتاندىرۋ جۇيەسiندە بەيرەسمي جۇمىس iستەيتiن حالىقتى رەسiمدەۋ جانە تارتۋ ءۇشiن جول كارتاسىن ورىنداۋ بويىنشا مىناداي جۇمىستاردى ورىنداعاندىعىن ايتتى. ەڭبەك شارتتارىن جاساسۋ ءۇشىن ۇسىنىلعان الەۋمەتتىك جانە سالىق جەڭىلدىكتەرى بويىنشا 2518 جۇمىس بەرۋشىگە جىبەرىلدى.
بۇل رەتتە، مزج جوق جۇمىس جاسايتىندار تۋرالى زەرتتەۋ جۇرگىزگەندە، انىقتالعان تۇلعالار ءتىزىمى بارلىعى - 51،4 مىڭ ادام بولدى. مەملەكەتتىك كىرىس دەپارتامەنتى جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىمەن مزج جوق جۇمىس جاسايتىندار سانى انىقتالعانى 13 376. وسى تىزىمنەن، 5941 جۇمىسشىنىڭ ناقتى جۇمىس ورنىنىڭ اتاۋى بەلگىلى بولدى، ونىڭ بۇگىنگى تاڭدا جۇزەگە اسىرىلعانى 4334.
جۇمىس بەرۋشىلەر مەن قىزمەتكەرلەر اراسىندا ەڭبەك شارتتارىن جاساسۋ ءۇشىن ەڭبەك زاڭناماسىنىڭ نورمالارىن ءتۇسىندىرۋ بويىنشا شارالار جۇرگىزىلۋدە. بۇگىنگى كۇنى 113 قىزمەتكەرمەن ەڭبەك كەلىسىمشارتىنا قول قويىلدى جانە 1 205 كاسىپورىنعا اتالعان تۇلعالاردىڭ جۇمىس ىستەمەيتىنىن حابارلادى.
الماتى قالاسى بويىنشا حالىقتى ەڭبەك جانە الەۋمەتتىك قورعاۋ دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى – ا.ج.نارماتوۆ ءوز سوزىندە، ءبىرىڭعاي جيىنتىق تولەمدى تولەۋشىلەر ءۇشىن وسى تولەمدەر ءۇشىن تومەن تاريفتەر اعىمداعى رەجيمدەردەن ايىرماشىلىعى بار. ءبىرىڭعاي جيىنتىق تولەم قالالاردا 1 اەك كولەمىندە جانە اۋىلداردا 0،5 اەك كولەمىندە انىقتالادى؛ءبىرىڭعاي جيىنتىق تولەمنىڭ ۇلەسى: - جەكە تابىس سالىعىنان 10 %؛ - 20 %مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورىنداعى الەۋمەتتىك تولەم ؛- 30% ءبىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورىنا زەينەتاقى تولەمدەرى؛ - 40% - مىندەتتى الەۋمەتتىك جانە مەديسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنا اۋدارىمدار.بجت تومەندە كەلتىرىلگەن شارتتارعا سايكەس تابىس تابۋ ماقساتىندا قىزمەتتى جۇزەگە اسىراتىن تۇلعالارعا قولدانىلادى:1) جالدامالى قىزمەتكەردىڭ جۇمىسىندا قولدانبايدى؛ 2) جەكە تۇلعالار ءۇشىن قىزمەت كورسەتۋ،جۇمىستاردى ورىنداۋ؛3) جەكە تۇلعالاردىڭ قولدانىلۋى ءۇشىن جەكە قوسالقى شارۋاشىلىقتاردى پايدالانۋدان اۋىل شارۋاشىلىق ونىمدەرىن ساتۋعا؛ بۇل رەتتە، كۇنتىزبەلىك جىلعا ارنالعان شەكتى كىرىس 100 مۆت-تان اسپاۋى ءتيىس.جالپى العاندا، بەيرەسمي جۇمىسشىلار ءۇشىن بجت ەنگىزۋ:
مەديسينالىق قىزمەتتەرگە قولجەتىمدىلىك الۋ، مەديسينالىق مەكەمەنى تاڭداۋ قۇقىعىمەن شەكتەلمەي ونىڭ سومماسى مەن تۇرلەرىن قاراۋ؛ جيناقتالعان زەينەتاقى جۇيەسىنە قاتىسۋعا جانە جۇيەدە قاتىسۋدىڭ ۇزاقتىعىنا قاراي بازالىق زەينەتاقى تولەمىن الۋعا؛ مۇگەدەكتىك، اسىراۋشىسىنان ايىرىلعان، جۇكتىلىك پەن بوسانۋ، بالانى اسىراپ الۋ جانە 1 جاسقا دەيىنگى بالانى كۇتۋ جاعدايىندا الەۋمەتتىك جاردەماقى الۋعا قۇقىعى بار ەكەندىگىن ايتىپ ءوتتى.
الماتى قالالىق مەملەكەتتىك كىرىستەر دەپارتامەنتى، مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن باقىلاۋ ءبولىمىنىڭ ءبولىم باسشىسى – ن.ۆ.بۋسوۆا. مەملەكەتتىك ساقتاندىرۋ الماتىدا اعىمداعى جىلدىڭ باسىندا 234،4 مىڭ جەكە تۇلعانىڭ جۇمىسپەن قامتۋ مارتەبەسى انىقتالماعان جانە ەلدەگى ەكونوميكاعا بەيرەسمي جۇمىسپەن قامتىلعان حالىق تارتىلدى جانە تيىسىنشە 2018 جىلدىڭ 24 قاڭتارىندا مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسى بويىنشا جول كارتاسى الماتىدا قابىلدانعاندىعىن ايتىپ ءوتتى.
وسى جول كارتاسىن ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە ۋاكىلەتتى ورگانداردىڭ بىرلەسكەن كۇش-جىگەرىمەن 111،1 مىڭ ادام مارتەبەسىن بەلگىلەدى، ونىڭ ىشىندە 36،5 مىڭ ادامنان زەينەتاقى جارنالارىن بيۋدجەتكە اۋدارۋ تۋرالى ەڭبەك شارتىنا قول قويىلدى جانە 1،2 مىڭ ادام جەكە كاسىپكەر رەتىندە تىركەلدى. قالعان 123،2 مىڭ جەكە تۇلعالار ءوز مارتەبەسىن ءتۇسىندىرۋ بويىنشا جۇمىسىن جالعاستىرۋدا. مەملەكەتتىك كۇزەت اگەنتتىكتەرىنىڭ قىزمەتكەرلەرى 155،2 مىڭ جەكە تۇلعالارعا اۋلالىق تەكسەرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى. 22،5 مىڭ ادامعا مارتەبە بەرۋ ءۇشىن جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىنا كەلۋ تۋرالى حابارلاما جىبەرىلدى.
