«بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا 2018 جىلعى 28 قىركۇيەك كۇنى حالىقارالىق «جاناشىر» قورىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى، اقىن ىرىسالدى توكەيەۆانىڭ "ءومىر ورنەكتەرى" اتتى ەكى تومدىق كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى.
جەر شارىنىڭ ازيا مەن ەۋروپا اتتى ەكى قۇرلىعىندا – جۇڭگو، قازاقستان، بەلگيا سياقتى ءۇش مەملەكەتىندە ءومىر ءسۇرىپ جاتقان تاعدىرلى اقىننىڭ، "ءومىر ورنەكتەرى" اتتى جيناعىندا ءوزىنىڭ ءجۇرىپ وتكەن ءومىر جولى ولەڭمەن ورنەكتەلگەن.
بۇگىندە بەلگيانىڭ انتۆەرپەن قالاسىندا ءومىر ءسۇرىپ جاتقان ىرىسالدى توكەيەۆانىڭ ولەڭدەرىن حالىقارالىق «جاناشىر» قورى ەكى كىتاپ ەتىپ باسپادان شىعارىپ، قازاقستان جازۋشىلارى كىتاپحاناسىندا تۇساۋكەسەرىن ۇيىمداستىردى.
شاراعا جازۋشى–ەتنوگراف باياحمەت جۇماباي، اقىن سلامحات سەيىتقامزا، جازۋشى-پۋبليسيست بولات قۇرمانقاجى، اقىندار داۋلەتبەك بايتۇرسىن، ءلاززات يگىسىن، ماعيزا قۇناپيا، رايسا اقان قىزى، ەتنوگراف-جازۋشى بولات بوپاي، كۇيشى مۇقاش تاڭعىت، دۇنيەجۇزى قازاقتارى قاۋىمداسىتىعىنىڭ الماتى فيليالى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى سەرىكجان احمەت، «جاناشىر»» قورىنىڭ پرەزيدەنتى جاڭىل اپەتوۆا، «وتانداس-ەل» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ ءتوراعاسى مۇقان مامىتحان، قازاقستان جازۋشىلارى كىتاپحاناسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ەلەنا جامەلوۆا، اقىن امانعازى كارىپجان جانە ت.ب. ىرىسالدى توكەيەۆانىنىڭ ۇزەڭگىلەس جانە ارتىنان ەرگەن اقىن، جازۋشىلار قاتىسىپ، اقىن ولەڭدەرى جايلى ءوز پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى.
شاراعا قاتىسۋشىلار س.دەميرەل اتىنداعى قازاق-تۇرىك كوللەدجى، الماتى قازاق-قىتاي كوللەدجى جانە پەداگوگيكالىق كوللەدج ستۋدەنتتەرىنە اقىن پوەزياسى تۋرالى تاتىمدى اڭگىمەلەر ايتتى.
كەش جۇرگىزۋشىسى، اقىن داۋلەتبەك بايتۇرسىن ۇلى ەكى ساعاتتان اسا ۋاقىتقا سوزىلعان شارانى، ءوز مانەرىندە، ەشكىمدى جالىقتىرماي، قىزىقتى دا تارتىمدى ەتىپ جۇرگىزە ءبىلدى.
«جاناشىر»» قورىنىڭ پرەزيدەنتى جاڭىل اپەتوۆا قازاقستان جازۋشىلارى كىتاپحاناسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ەلەنا جامەلوۆاعا "ءومىر ورنەكتەرى" اتتى ەكى تومدىق كىتاپتىڭ 100 داناسىن وقىرماندارعا تاراتۋ ءۇشىن سىيعا تارتتى.
ءومىرىن ولەڭمەن ءساتتى ورە بىلگەن اقىننىڭ سۇبەلى جىرلارى وقىرمانعا ايرىقشا وي سالارى ءسوزسىز.
«ولەڭ» دەيتىن قاسيەتتى ونەردىڭ قازانىندا قايناعان رۋحى اسقاق، مۇراتى انىق نازىك جاندى اقىنىمىزدىڭ ەل-جۇرتىنا بەرگەن ەسەلى ەڭبەگى قۇدىرەتتى ولەڭدەرىمەن ولشەنبەك.
ولەڭ ولكەسىندە ورنەكتى ءىزىن سالىپ، رۋحى مەن سەزىمىن، مۇڭى مەن شەرىن ولەڭگە عانا ارناعان ارۋ اقىنىمىز وقىرماننىڭ تالعام-تارازىسىنان ءوتىپ، كەستەلى جىردىڭ كەرىم اۋەنىن ءالى دە سىيلاي بەرەدى دەپ سەنەمىز.
جيىن سوڭى كوللەدج ونەرپازدارىنىڭ كونسەرتىنە ۇلاستى.
ىرىسالدى توكەيەۆا 1941 جىلى جۇڭگو جەرىندە دۇنيەگە كەلگەن. شاۋەشەك قالاسىندا ورتا مەكتەپتى ءبىتىرىپ، 1958 جىلى ۇرىمجىدەگى شينجياڭ مەديسينا ينستيتۋتىنا ءتۇسىپ وقيدى. 1962 جىلعى شەكارا وقيعاسى كەزىندە اتا-اناسى قازاقستانعا كەتكەن ستۋدەنتتەردى تۋعان جەرىنە قايتارعان كەزدە، ول دا ءوز جۇرتى شاۋەشەككە قايتىپ كەلەدى. وندا ايماقتىق سىرتقى ساۋدا مەكەمەسىنىڭ تەرى-جۇن ەكسپورت زاۋىتىنا جۇمىسشىلىققا ورنالاسادى. شەكارا تۇبىندەگى «ىشكە جوتكەۋ» كەزىندە، شيحۋ اۋداندىق سىرتقى ساۋدا مەكەمەسىنە جىبەرەدى.سول مەكەمەنىڭ جازاتىن، سىزاتىن، اۋداراتىن جۇمىستارىن ىستەيدى، دارىگەرلىك جۇمىس تا اتقارادى. شيحۋ اۋداندىق ورتا مەكتەبىنە ءمۇعالىم دە بولادى. وسىدان كەيىن زاڭ كادرلارىن تولىقتىرۋ كەزىندە شيحۋ اۋداندىق حالىق سوتىنىڭ ازاماتتىق ىستەر سۋدياسى بولىپ ىستەيدى. وقىعان كاسىبىنە ساي ۇرىمجىدەگى جوعارى سوت جاعىنان اشىلعان زاڭ ەكسپەرتتەرىن جەتىلدىرۋ كۋرسىندا وقىپ، ديپلوم الادى، عىلىمي قىزمەتكەر دەگەن اتاق الادى. سۋديا بولىپ ءجۇرىپ، ەل ارالاپ، حالىقتىڭ تۇرمىس جاعدايىن، ءومىر سالتىن كورە ءجۇرىپ، قولىنا قالام الادى. ولەڭ، نوۆەللا، اڭگىمەلەر جازىپ، ايتىستارعا قاتىسادى.
التاي ايماعىندا وتكىزىلگەن ءۇش ايماق ايتىسىندا وقىلعان «تايعا باتا» دەگەن ولەڭى، كەيىن شينجياڭ راديوسىندا وقىلىپ ءجۇردى. ىلە وبلىسىندا وتكەن جاستار فەستيۆالىندە «جىل قۇستارى» دەگەن ولەڭىنە جازىلعان ءان جۇلدەلى ءبىرىنشى ورىندى الادى. بۇل دا راديودا بەرىلىپ جۇرەدى. كومپوزيتور بادەت احمەتجان ءانىن جازعان «جايدارىم» ءانى دە ەل اۋزىندا ءجۇردى. 1989 جىلى «ىلە جاستارى» جۋرنالىندا جاريالانعان «اشىرقانۋ» دەيتىن نوۆەللاسى ەكىنشى دارەجەلى سىيلىق الادى.
«سالتانات»، «تارباعاتاي جىرلارى»(1977ج.)، «تارتۋ»، «دالا دابىلى» ءۇرىمجى باسپاسى، (1979ج.)، «ءبىزدىڭ اۋىلدا» (1981ج.)، «كوكتەم» ىلە جاستارى باسپاسى (1979ج.)، «شيحۋ ورەندەرى» (1979 ج.)، «بەلەس» سياقتى ۇجىمدىق جيناقتارىنا ولەڭدەرى مەن نوۆەللالارى، اڭگىمەلەرى ەنەدى.
1991 جىلدان باستاپ قازاق توپىراعىنا وتكەلى ءۇرجار اۋداندىق اباي اتىنداعى ورتا مەكتەپتە ءمۇعالىم بولا ءجۇرىپ، ەلارالىق «شالقار» گازەتى، ءۇرجار اۋداندىق «ۋاقىت تىنىسى»، اياگوز اۋداندىق «العا» گازەتى، سەمەي وبلىستىق «سەمەي تاڭى» گازەتى، سونداي-اق، «اق بوساعا»، «انا ءتىلى»، «تۇركىستان»، «ازيا»، «زاڭ» گازەتتەرىنە، «جۇلدىز»، «قازاقستان ايەلدەرى»، «بالدىرعان»، شينجياڭدا شىعاتىن «كوكجيەك»، «تارباعاتاي» جۋرنالدارىنا ولەڭدەرى مەن ماقالالارى جاريالانىپ تۇردى.
قازاق توپىراعىندا «سىبىزعى جۇرەك»، «وي تولقىنى» اتتى ولەڭدەر كىتابى جارىققا شىقتى.
1994 جىلى قازاقستان جازۋشىلارى وداعىنا قابىلدانادى.
1995 جىلى دۇنيەجۇزى قازاقتارى قۇرىلتايىنا جانە 1999 جىلى جىر ءمۇشايراسىنا قاتىسىپ جۇلدەگەر اتانادى.
2000-شى جىلدارى ەۋروپاعا كەتىپ، بۇگىندە بەلگيا جەرىندە تۇرىپ جاتىر.