كەزدەسۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار مەن مەملەكەتتىڭ ءوزارا ءىس – قيمىلىن دامىتۋ جونىندەگى 2016-2020 جىلدارعا ارنالعان ۇلتتىق جوسپار اياسىندا ءوتتى. وبلىس اكىمى باسپا ءسوز قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنشە، بىلتىر 40-قا جۋىق قوعام بەلسەندىلەرى مەن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ وكىلدەرىمەن باس قوسىپ، 48 سۇراق قويىلعان. ولاردىڭ 43ء-ى بۇگىنگى كۇنگە دەيىن شەشىمىن تاپسا، قالعان 5 سۇراق ۇزاق مەرزىمدى.
وسىمەن ەكىنشى رەت وتكەن كەزدەسۋگە وتىزدان اسا ادام كەلدى. ايماق باسشىسى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەر، كاسىپكەرلەردى قولداۋ، وبلىستاعى جول قۇرىلىسى تۋرالى ايتىپ بەردى. سونىمەن قاتار، تۇششىقۇدىق، اقشىمىراۋ، قىزان، ۇشتاعان جانە شايىر كەنتتەرىندەگى جولداردىڭ جوندەلىپ جاتقانىن، ال اقتاۋ-جاڭاوزەن جولىن جوندەۋ كەلەسى جىلدىڭ قازان ايىندا اياقتالاتىنىن ايتتى. كەزدەسۋ بارىسىندا بارلىعى 40-تان استام سۇراق قويىلدى. «وركەنيەتتى كەلەشەك» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ ديرەكتورى گۇلبارشىن قارابالينا وبلىس باسشىسىنا 7-20-25 باعدارلاماسى تۋرالى سۇراق قويدى. ەرالى توعجانوۆ قازىرگى تاڭدا ماڭعىستاۋ وبلىسى رەسپۋبليكا بويىنشا وسى باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا 3 ورىندا تۇرعانىن ايتىپ ءوتتى: «بۇگىنگى تاڭدا 200-دەن استام پاتەر بەرىلدى. سونىمەن قاتار ءبىز باستاپقى جارنانى 20-دان 10% - عا دەيىن تومەندەتۋ بويىنشا جاڭا باعدارلاما ازىرلەدىك. بارلىق بانكتەر ءبىزدى قولداپ وتىر»، - دەدى وبلىس باسشىسى. سونداي-اق ەلىمىز بويىنشا ماڭىزدى تاريفتەردىڭ ماسەلەسى تالقىلاندى. ماڭعىستاۋدا ەلەكتر ەنەرگياسىن تاسىمالداۋ ءتاريفى 187 مىڭ ادامدى قامتي وتىرىپ 26% - عا تومەندەدى. ال ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋ بويىنشا 8% - عا 670 مىڭ ادامدى قامتىدى.
"ماڭعىستاۋ وبلىستىق تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ قوعامى" قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ ديرەكتورى نيكار رافيكوۆا تۇرمىستىق گاز باعاسى تومەندەتىلگەنىن ءبىراق اقتاۋ تۇرعىندارى ءۇشىن "قازترانسگازايماق" اق ماڭعىستاۋ وندىرىستىك فيليالىمەن ءالى دە قارالىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. «تاريفتەردى تومەندەتۋ ماسەلەسى وڭاي ەمەس. تاريفتەردى ءتيىستى مينيسترلىكتەر بەلگىلەيدى. وسى ماسەلەلەردى كوتەردىك. ولاردىڭ كوپشىلىگى قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ شەشىمىنە ەنگىزىلگەن. بارلىق ماسەلەلەر بويىنشا مينيسترلىكتەر حاباردار»، - دەدى ەرالى توعجانوۆ. كەزدەسۋ بارىسىندا كوتەرىلگەن تاعى ءبىر ماڭىزدى ماسەلە – اۋىل شارۋاشىلىعى، سونىڭ ىشىندە مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋ. قوعام بەلسەندىسى جانىبەك قوجىق، اۋىل تۇرعىندارى ءۇشىن اسىرەسە كۇزگى-قىسقى كەزەڭدە شارۋالار ءۇشىن جەم-شوپ ماسەلەسى اسا وزەكتى ەكەنىن جەتكىزدى. «بيىل ماڭعىستاۋدا مال باسىنىڭ 12% - عا ءوسۋى تىركەلدى. سوندىقتان، ارينە، مال ازىعى ماسەلەسى ءبىز ءۇشىن ءارقاشان ءبىرىنشى ورىندا بولادى. بيىلعى جىلى 35 بريگادا ءشوپ دايىنداۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ، 45 مىڭ توننا ءشوپ دايىندالدى. سونداي-اق وڭىرگە 800 توننا مال ازىعى جەتكىزىلدى. وبلىس بويىنشا جەم-شوپ دايىنداۋدىڭ جالپى جوسپارىن ازىرلەۋ ماقساتىندا ءار اۋدان ءۇشىن جىلىنا قاجەتتى جەم-شوپ سانىن ساناۋ تۋرالى تاپسىرما
بەرىلدى»، - دەدى اكىم ەرالى توعجانوۆ. «الاس» قۇقىقتىق قولداۋ ورتالىعى» قوعامدىق قورىنىڭ ديرەكتورى يرينا پرونيايەۆا مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا كومەك كورسەتەتىن جەكە كومەكشىلەردىڭ جۇمىسىن قوسىمشا قارجىلاندىرۋ قاجەتتىلىگىن جانە ولاردىڭ ءجۇرىپ-تۇرۋى ءۇشىن ارنايى اۆتوكولىكتەردىڭ جەتىسپەيتىنىن ايتتى. وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى شولپان ىلمۇحانبەتوۆا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن جەكە كومەكشىلەرگە قوسىمشا قاراجات بولىنگەنىن اتاپ ءوتتى.
ال «ينۆاتاكسي» ماسەلەسى ءالى تولىق شەشىلمەگەن. ايماق باسشىسى ەرالى توعجانوۆ وبلىس بويىنشا قاجەتتى ارنايى كولىكتەردىڭ ناقتى سانىن ساناۋدى تاپسىردى. قوعام بەلسەندىسى كيىكباي جاقىپ ۇلى ماڭعىستاۋ اۋدانى شەتپە اۋىلىنداعى قيىرشىق تاس ءوندىرۋ كارەرلەرىنىڭ كەيبىرى ەكولوگيالىق تالاپتاردى ورىنداماي وتىرعانىن جەتكىزدى. «ءبىر اي بۇرىن ارنايى جۇمىس توبى قۇرىلىپ، كارەرلەردىڭ باسىنا رەيد ۇيىمداستىرىلعان بولاتىن. تەكسەرۋ ناتيجەسى بويىنشا كەيبىر كاسىپورىندار زاڭناما تالاپتارىن ورىنداماعاندىعى انىقتالدى. ولارعا بارلىق زاڭبۇزۋشىلىقتاردى جويۋ تۋرالى تاپسىرمالار جۇكتەلدى. سونداي-اق وسى كاسىپورىنداردىڭ باسشىلارىنا قاتىستى ءتيىستى شارالار قابىلدانادى. بولاشاقتا شەتپەدەگى ەكولوگيالىق جاعداي جەر قويناۋىن پايدالانۋ تۋرالى كەلىسىممەن بەلگىلەنگەن مىندەتتەمەلەر مەن ەكولوگيالىق تالاپتاردىڭ قاتاڭ ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن تۇراقتى باقىلاۋدا بولادى»، - دەدى اكىم ەرالى توعجانوۆ. كيىكباي جاقىپ ۇلى كوتەرگەن تاعى ءبىر ماسەلە تۇرعىندار مەن مەملەكەتتىك مەكەمەلەر اراسىنداعى بايلانىس. «حالىق تاراپىنان قويىلعان سۇراقتارعا جاۋاپ بەرۋگە نەمەسە ماسەلەنى ءتۇسىندىرۋ ءۇشىن اۋدان، اۋىل اكىمدەرى، ءتۇرلى مەملەكەتتىك قۇرىلىمداردىڭ باسشىلارى الەۋمەتتىك جەلىدەگى بەلسەندىلىكتى ارتتىرىپ، پاراقشالار اشۋىن، ال اشىلعان اككاۋنتاردىڭ جۇمىسىن كۇشەيتۋ كەرەكتىگىن جەتكىزدى. وبلىس اكىمى ەرالى توعجانوۆ: «مەن بارلىق دەڭگەيدەگى باسشىلارعا الەۋمەتتىك جەلىلەردە رەسمي پاراقشالار اشۋعا، ولاردىڭ ۆەدومستۆولارى مەن اۋداندارىنىڭ بارلىق وزەكتى ماسەلەلەرىن باقىلاۋعا جانە جاۋاپ بەرۋگە تاپسىرما بەردىم. جانە بۇل جۇمىستاردى قاداعالاۋ وبلىس اكىمىنىڭ باسپا ءسوز قىزمەتىنە جۇكتەلەدى» دەدى.
ساياساتكەر ەربول ەدىلوۆ ماڭعىستاۋدا فۋتبولدى قارجىلاندىرۋ جانە ودان ءارى دامىتۋ ماسەلەسىنە قاتىستى سۇراق قويدى. «ءبىزدىڭ مىندەتىمىز – ماڭعىستاۋعا فۋتبولدى قايتارۋ بولدى. ءبىزدىڭ فۋتبولشىلارىمىز وبلىستان تىس جەرلەردە، باسقا الاڭداردلا وينادى. سوندىقتان ءبىزدىڭ تۇرعىندار ءوز كوماندالارىنىڭ ويىنىن كورە الماي ءجۇردى. ءبىز كلۋبتىڭ جۇمىسىن كۇشەيتۋ ءۇشىن جاتتىقتىرۋشىلاردى، فۋتبولشىلاردى شاقىردىق. قازىرگى كەزدە ماڭعىستاۋدىڭ ەكى بالاسى كييەۆتىك «اسەنالدا» ويناپ ءجۇر. بيىل ءبىرىنشى ليگادا بولۋدى جوسپارلادىق جانە وعان قول جەتكىزدىك. فۋتبولشىلارىمىز وبلىس نامىسىن ەل بىرىنشىلىگىندە قورعاۋ ءۇشىن، قارجىلاندىرۋ ماسەلەسىن دە شەشەتىن بولامىز. الداعى ۋاقىتتا ءبىزدىڭ فۋتبول كلۋبىمىز قازاقستاننىڭ جوعارى ليگاسىندا بولۋى كەرەك. الدىمىزدا وسى ماڭىزدى مىندەت تۇر»، - دەگەندى ايتتى ءوڭىر
باسشىسى. كەزدەسۋ قورىتىندىسى بويىنشا ايماق باسشىسى ءتيىستى باسقارمالار مەن اۋدان اكىمدەرىنە بارلىق ايتىلعان سۇراقتارعا جاۋاپ بەرۋدى، سونىڭ ىشىندە ولاردى باق-تا جانە الەۋمەتتىك جەلىلەر ارقىلى جاريالاۋدى تاپسىردى.
