وسىدان ءبىراز ۋاقىت بۇرىن قىتايلىق فوتوگراف لۋ گۋان ءىز-تۇسسىز جوعالىپ كەتكەن ەدى. الايدا جۇڭگو بيلىگى بۇل تۋرالى ەشقانداي پىكىر بىلدىرمەدى. قازىرگى تاڭدا گۋاننىڭ جۇبايى سيۋي سياولي كۇيەۋىن 3 قازانان باستاپ كورمەگەنىن ايتتى دەپ جازادى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى lifter.com.ua سايتىنىڭ دەرەگىن نەگىزگە الىپ. 

23 قاراشادا لۋ گۋان شىڭجاڭنىڭ استاناسى ءۇرىمشى قالاسىنا بىرنەشە فوتوگرافقا ارنالعان شاراعا قاتىسۋ ءۇشىن بارادى. كەيىن ول چەن ەسىمدى دوسىمەن كەزدەسىپ، قايىرىمدىلىق شاراسىنا قاتىسۋ ءۇشىن سىچۋان قالاسىنا ۇشىپ بارۋدى جوسپارلاعان. الايدا چەن اياق استىنان گاۋندى تابا الماعان.

كەيىن چەن گۋاننىڭ ايەلىنە حابارلاسادى. الايدا ايەلى دە ەشقانداي مالىمەت بىلمەيتىنىن ايتقان. كەيىن گۋاندى وزدەرىن ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك قىزمەتكەرلەرى رەتىندە تانىستىرعان بەلگىسىز ادامدار الىپ كەتكەندىگى انىقتالدى. سونداي-اق جەرگىلىكتى وفيسەرلەر بۇل اقپاراتتى راستاعان.

شەتەلدىك باق-تىڭ مالىمەتىنە سايكەس، شىڭجاڭداعى جايتتار قازىرگى ۋاقىتتا ءجيى تالقىعا تۇسۋدە. بۇل قالا وتە قاتىگەز ءتارتىپ پەن پوليسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ءوز قىزمەتىن اسىرا پايدالانۋى تۇرعىنداردىڭ نارازىلىعىن تۋدىرۋدا. جۇڭگو بيلىگى وزدەرىنە قاتىستى قانداي دا ءبىر جاعىمسىز اقپاراتتىڭ دا، سول اقپاراتتى تاراتقان ادامنىڭ دا كوزىن جويۋعا ءازىر.

لۋ گۋان ءوزىنىڭ سوڭعى سۇحباتتارىنىڭ بىرىندە جۇڭگو تۋرالى مىنىنداي پىكىر ءبىلدىردى: «قىتايدىڭ شىنايى بەينەسىن ەشقاشان بىلە المايسىزدار. ەگەر بىلە قالساڭىزدار ءسىزدىڭ ومىرىڭىزگە ءقاۋىپ ءتونۋى مۇمكىن. ءسىزدى ەشكىم قۇتقارا دا المايدى. سەبەبى قاعازعا جازىلعان، زاڭمەن بەكىتىلگەن ارنايى ءتارتىپ جوق».

ونىڭ «دامۋ ءارى لاستانۋ» اتتى سۋرەتتەر سەرياسى قىتايدىڭ يندۋستريالاندىرۋ كەزىندەگى ەكولوگياعا كەلتىرگەن زياندارىن اشىق تۇردە كورسەتەدى.

وندىرىستىك ايماقتاعى ادامشوشىرلىق سۋرەتتەر. 

جۇڭگو قازىرگى تاڭدا الەمدەگى الپاۋىت ەلدەردىڭ قاتارىندا. الەمدىك دەڭگەيدە جوعارى جەتىستىكتەرگە جەتكەن ەل. الايدا بيلىك ءوز حالقىن قۇربان ەتتى. قانشا دامىعان ەلدىڭ قاتارىنا كىرىپ، ەكونوميكاسى شارىقتاپ دامىسا دا قارا حالىقتىڭ جاعدايى وتە تومەن دەڭگەيدە. 

بالالار وندىرىستىك الاڭدا تۇرىپ جاتىر. قىتايدىڭ ەكونوميكالىق دامۋى كوپتەگەن ەنەرگيانى قاجەت ەتەدى ءارى قورشاعان ورتانىڭ لاستانۋىنا اكەلىپ سوعادى.

لۋ گۋان بۇل سۋرەت ءۇشىن 2004 جىلى World Press Photo ماراپاتىن جەڭىپ العان. سول جىلدارى قىتايدا 678 ادام ۆيچ جۇقتىرعان. 200 ادام جۇقپالى دەرتتىڭ سالدارىنان قايتىس بولدى.

مىنا ايەل اۋىر دەرتكە شالدىققان بالاسىن كوتەرىپ العان. قۇدايدان "بالامنىڭ ورنىنا مەنىڭ جانىمدى ال"، دەپ جالبارىنىپ تۇرعانداي. 

مۇگەدەكتىككە شالدىققان قىتايلىق بالالاردىڭ اۋىر تاعدىرى.

سال اۋرۋعا شالدىققان بالالار ەدەنگە توگىلگەن ءسۇت ۇنتاعىن جەۋگە ءماجبۇر. 

2010 جىلى اۋانىڭ لاستانۋىنىڭ كەسىرىنەن 1،2 ملن ادام مەزگىلسىز ومىردەن ءوتتى. 

ەلدە راك اۋرۋىنا شالدىققانداردىڭ سانى كۇن ساناپ ءوسىپ كەلەدى. بۇل جەتكىنشەك تە راك اۋرۋىنا شالدىققانداردىڭ ءبىرى. 

قىتايداعى 10 قالانىڭ جەتەۋى ەڭ لاس قالالاردىڭ قاتارىنا جاتادى. 

ونەركاسىپتىك اعىن سۋدى لاستايدى، ول ىشۋگە جارامسىز بولىپ كەلەدى.  Baotou Steel زاۋىتى مينەرالدى وڭدەۋدەن كەيىن اعىندى سۋدى ساقتاۋ ورنىنا جىبەرىلەدى.

حيميالىق جانە تاۋ-كەن ونەركاسىبىنىڭ قالدىقتارى توپىراقتىڭ لاستانۋىنا اكەلەدى. جەرگىلىكتى تۇرعىندار ءۇشىن تىنىس الۋدىڭ ءوزى قيىنعا سوعىپ جاتىر. 

كوپتەگەن قالالاردا جەر استى سۋلارى فەنولدار، سيانيد، سىناپ، مىشياك قوسىلىستارىمەن لاستانعان.

ەڭ كەڭ تارالعان كىرپىش توقىما ءوندىرىسىنىڭ ءبىرى - دجينسى ءوندىرۋ. كۇن سايىن قىزمەتكەرلەر حيميالىق زاتتاردى دەم الادى.

جەر استى سۋلارىنىڭ كوپ تۇتىنىلۋىنا بايلانىستى ون شاقتى قالالار قۇردىمعا كەتكەن. 

ەر ادام ءوز ايەلىنىڭ قولىندا ومىردەن ءوتتى. 

جىلىنا 750 مىڭنان استام ادام قايتىس بولادى. سونداي-اق 60 مىڭعا جۋىعى لاستانعان اۋىز سۋدىڭ كەسىرىنەن قۇربان بولعاندار. ادامدار اسقازان-ىشەك اۋرۋلارىنان، باۋىر مەن بۇيرەك جۇقپالى اۋرۋلارىنان ولەدى.

قىتايلار زياندى جۇمىسقا جەگىلىپ، كۇندەلىكتى نان تابۋ ءۇشىن ءوز دەنساۋلىقتارىنان ايىرىلادى. كەيىن مەديسينالىق كومەككە زار بولىپ وتىرادى. تاپقان-تايانعانىن دارى-دارمەككە جۇمسايدى. بۇل وتباسى دارى-دارمەك ءۇشىن ۇيىندەگى بارلىق باعالى زاتتارىن ساتىپ جىبەرگەن.

جاس قىز قىستىڭ كۇنى قولىن وسىلاي عانا جىلىتا الادى. ونىڭ اكەسى ۆيچ اۋرۋىن جۇقتىرسا دا ءوزىنىڭ 5 بالاسىن جانە قارت اتا-اناسىن اسىرايدى.

سىڭىلىلەر سپيد-تەن قايتىس بولعان 6 جاسار باۋىرىنىڭ جەرلەۋىنە دايىندالۋدا.

بۇل ەلدە ادامنىڭ قۇنى كوك تيىن. ادامداردىڭ كۇندەلىكتى جوعالۋى قالىپتى جاعدايعا اينالعان. ال سىرتقى جاعىنان قاراعاندا جۇڭگو الەمدى اۋزىنا قاراتقان الپاۋىت ەل. ءبىراق ەلدىڭ دامۋى ءۇشىن قاراپايىم ادامدار قۇربان بولىپ جاتىر. دامىعان مەملەكەتتىڭ شىنايى بەت-بەينەسى وسىنداي. ءبىر كەم دۇنيە...