وسىدان 10 جىل بۇرىن كازينو ورتالىقتارى جاپپاي قالادان تىس قاپشاعايعا كوشىرىلگەندە، كوپشىلىك بورىكتەرىن اسپانعا اتىپ قۋانعان ەدى. الايدا كوپ ۇزاماي-اق قوعامعا «مايل رۋمەن» بىرگە بۋكمەكەر ورتالىقتارى ەنىپ كەتتى. ءبىرىنشىسى زامان تالابىن ەسكەرىپ، كوشتەن قالسا، ەكىنشىسىنىڭ كۇنى ءبىتۋدىڭ ورنىنا، جاڭبىردان كەيىنگى ساڭىراۋقۇلاقتاي قاپتاپ كەتتى. كوشەدە كىمنەن سۇراساڭ دا، «جابۋ قاجەت» دەيتىن بۋكمەكەر ورتالىقتارىنا شىنىمەن دە ۇكىمەت تاراپىنان قىسىم كورسەتىلە مە؟ ولاردىڭ قوعامعا قانداي پايداسى بار؟ «وليمپ» ورتالىعى نەگە وزگەلەردەن قاراعاندا تانىمال؟ مىنە، وسى سەكىلدى ساۋالداردىڭ جاۋابىن بىلگىڭىز كەلسە، ماقالاعا ءمان بەرىڭىزدەر!

بۋكمەكەر قاشاننان بار؟

تاريحي كينولارداعى گلادياتور جەكپە-جەكتەرىن كورگەندە جينالعان جۇرت جاپپاي اقشالارىن تىگىپ جاتقانىن بايقاۋ قيىن ەمەس. ءيا، شىنىمەن دە العاشقى ءباس تىگۋلەر ەجەلگى ريم يمپەرياسىندا پايدا بولعان. دەسە دە، رەسمي مەملەكەتتىڭ ماقۇلداۋىمەن العاشقى بۋكمەكەر ورتالىعى انگليادا 1795 جىلى گارري وگدەن نيۋماركەت قالاسىندا اشىلدى. ونىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى – تەك ات سپورتىنا عانا ءباس تىگۋگە رۇقسات ەتىلەتىن ەدى. ال ءقازىر سپورتتان تىس كينو، ساياسات تا قامتىلادى. مىسالى، «تاقتار ويىنىندا» كىم پاتشا بولادى؟ اقش سايلاۋىندا كىم جەڭىسكە جەتەدى، 2012 جىلى ارماگەددون كورىنەدى مە؟ دەگەندەي سۇراقتاردىڭ بولۋى الداعى ۋاقىتتا ومىرىمىزدەگى ءاربىر قيمىلىمىز ءباس تىگىلۋمەن شەشىلەتىنگە اپاراتىن سەكىلدى.

ال ونلاين تۇردە تىگىلەتىن بۋكمەكەر ورتالىعى 1994 جىلى انتيگۋا جانە باربۋدا مەملەكەتىندە العاش رەت تىركەلسە، كەيىننەن زەرتتەۋلەردىڭ قورىتىندىلارى 2001 جىلى الەمدە 8 ملن ونلاين ويىنشى بار ەكەنىن كورسەتكەندە، ۇكىمەت ولاردى تىكەلەي قاداعالاۋعا ءماجبۇر بولدى.

رەسمي تۇردە قازاقستاندا العاشقى  بۋكمەكەر 2007 جىلدان باستاپ اشىلعان. ال ونىڭ كەڭ قانات جايۋى 2009-دان باستالادى. وعان سەبەپ، سول جىلى جاپپاي كازينو ورتالىقتارى قالادان تىس جەرلەرگە كوشىرىلۋى بولاتىن.

«بۋكمەكەر» الەمنىڭ جاعدايى تومەن ەلدەرىندە قىزمەت ەتەدى – دەگەن قاعيدانى كۇندەلىكتى ومىردە ەستىپ جۇرگەنىمىزبەن، الەمنىڭ الپاۋىت ەلدەرى ۇلىبريتانيا، شۆەسيا، جاپونيا، كانادا، سينگاپۋردا ءباس تىگۋ ەكونوميكاعا ولشەۋسىز پايدا تۇسىرەتىن قارجى كوزى دەپ سانالىپ، ءتىپتى ۇكىمەتتىڭ ءوزى جەكە قاداعالايدى. وتكەن 2018 جىلى قازاقستاننىڭ بيۋدجەتىنە بۋكمەكەر ورتالىقتارىنان تۇسكەن قارجى 14.4 ملرد تەڭگەنى (37 ملن دوللار) قۇراعان.

بۋكمەكەرگە قانشا ادام تىگەدى؟

الەمدىك بۋكمەكەر ورتالىقتارىنىڭ مالىمەتىنشە، الەمدەگى 1،05% ءباستى قازاقتار تىگەدى جانە ونلاين ستاۆكادا 247 ەلدىڭ اراسىنان 24 ورىندى يەلەنەدى.  ال ەڭ تانىمال بۋكمەكەر ورتالىعى «وليمپ». ولاردىڭ رەسمي سايتتارىنان بولەك، ۆك جەلىسىندە 185 مىڭنان استام ادام تىركەلگەن. رەسمي سايتتارىندا 750 مىڭداي ازامات تىركەلگەنىمەن، ەڭ بەلسەندى دەگەندەردىڭ سانى 350 مىڭدى قۇرايدى.

جۇرت جاپسىن دەپ شۋلايتىن بۋكمەكەر ورتالىقتارىنا ۇكىمەت تاراپىنان بەلگىلى ءبىر ءىس-شارا قولدانىلا ما؟ ارينە! وتكەن جىلى ءاربىر بۋكمەكەر كاسساسى ايىنا 150 ايلىق كورسەتكىش دەڭگەيىندە، ونلاين بۋكمەكەرلەر 2000 ايلىق كورسەتكىشىندە سالىق تولەسە، بيىلعى جىلدان باستاپ ءار كاسسا اي سايىن 300 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشىن، ونلاين ويىندار 3000 ايلىق كورسەتكىشتى تولەپ قانا قويماي، العاش رەت ءار تىگىلگەن بولجامنان 12% ندس الىنادى. بۇل بۋكمەكەر ورتالىقتارىنا ءتيىمسىز بولعاندىقتان، ساراپشىلاردىڭ ويىنشا الداعى ۋاقىتتا ولاردىڭ قاتارى ازايا تۇسپەك.

جالپى ەلىمىزدە ليسەنزياسى بار 45 بۋكمەكەرلىك ورتالىقتىڭ ءتۇرى بار. ونىڭ ىشىندە ەڭ كوبى «وليمپ». ەڭ العاش 2007 جىلى 15 مامىردا كەلگەن بۇل ورتالىقتىڭ ءدال قازىرگى ساتتە 307 نۇكتەسى بار. ولاردىڭ 91ء-ى الماتىدا، 66-ى استانادا تىركەلگەن. نەگە بۇل بۋكمەكەر ورتالىعى وزگەلەردەن قاراعاندا تانىمال؟ سەبەبى، «وليمپ» ءبىر كۆيتانسيا بويىنشا ماكسيمالدى تۇردە 10 ميلليونعا دەيىنگى ۇتىستى بەرەدى. قالعان بۋكمەكەرلەر تەك 5 ملن تەڭگە عانا ۇتىستى بەرە الادى. سول سەبەپتى «وليمپتىڭ» قالتاسى وزگەلەردەن قاراعاندا بىرنەشە ەسە قالىڭ. بەي            رەسمي مالىمەتتەرگە قۇلاق تۇرسەك، جىلدىق تابىسى 250 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى.

بۋكمەكەردى قالاي توقتاتا الامىز؟

بۋكمەكەردى جابۋ جونىندە ۇسىنىستار قوعامدا ءبىرشاما. ءبىرى تەك جاپپاي جابۋ كەرەك دەسە، ەكىنشىسى قاپشاعاي سىندى تىسقارى جەرگە كوشىرۋ كەرەك دەپ سانايدى.

• بۋكمەكەر ورتالىقتارىن جابۋ. الەمدىك تاجىريبەلەرگە قاراساق، بۋكمەكەرلىك كەڭسەلەر جۇمىسىن جاسامايتىن ەلدەر بار. اسىرەسە كوممۋنيستىك ۆەتنام، جۇڭگو سىندى ەلدەردە زاڭمەن شەكتەلسە، اراب الەمىندە ءباس تىگۋ قاسيەتتى قۇرانمەن تىيىم سالىنعان. سول سەكىلدى يزرايلدىڭ قاعيداسىندا دا ءباس ارقىلى اقشا ۇتۋ ادامدى تابىسقا جەتەلەمەيدى دەپ سانايدى. دەگەنمەن، بۋكمەكەر ورتالىقتارىن جاباتىن بولساق، ءىرىلى-ۇساقتى قالالاردا كۇزەتشى، كاسسير، داياشى ت.ب قىزمەتكەرلەر ءوز جۇمىستارىنان ايىرىلادى. بۇل تاياقتى كەزىندە كورشىلەس قىرعىز ەلى باستان وتكەرگەن.
• بۋكمەكەر ورتالىقتارىن قالادان تىس جەرگە كوشىرۋ. اقش-تىڭ نيەۆادا، اتلانتيك-سيتي سىندى جەرلەرىندە، وڭتۇستىك كورەيانىڭ قالادان تىس كانۆون قالاسىندا عانا ارنايى ءباس تىگۋگە رۇقسات ەتىلسە، ەلىمىزدىڭ پارلامەنتىندە دە وسى ۇسىنىس 2017 جىلدان بەرى ۇنەمى ايتىلىپ كەلەدى. ودان تىس بۋكمەكەر ورتالىقتارىن وقۋ ورىندارىنان، مەشىتتەردەن الىس جەرلەرگە ىعىستىرۋ ماسەلەسى دە قوزعالۋدا
• جاس مولشەرىن كوبەيتۋ. پسيحولوگتاردىڭ پايىمداۋىنشا جاس ازاماتتار، وقۋشىلاردىڭ ازارتتىق ويىندارعا دەگەن ىقىلاسى تەز اۋادى. ەلىمىزدە بۋكمەكەر ورتالىقتارىندا كوبىنەسە ستۋدەنت جاستار كوپ باراتىندىقتان، زاڭنامانى 21 جاس دەپ ەمەس، 25 جاسقا دەيىن ۇزارتىلۋى مۇمكىن.
• سايتقا جسن ارقىلى تىركەلۋ. كامەلەتكە جاسى تولماعاندار سايتقا تىركەلە الماۋى ءتيىس. ەگەر وسى تالاپتار بۇزىلعان جاعدايدا، ليسەنزيادان تارتىپ الۋ ت.ب قاتاڭ ءىس-شارالاردى قولدانسا، بۋكمەكەر ورتالىقتارىنىڭ دا كولەڭكەلى ءتۇستارى ازايۋشى ەدى...

قانات بايۇزاقوۆ          

قىزىقتى فاكت: «استانانىڭ» اتقارۋشى ديرەكتورى پول ەشۋورتي 2005 جىلى رەسەيلىك چەمپيوناتتا "رۋبينگە" قارسى ويىندا "كەلىسىلگەن كەزدەسۋگە" كونبەي، فۋتبولشىلاردى سپورتتاعى ادالدىققا شاقىرعان ەكەن. سالدارىنان جەڭىلۋگە ءتيىس بولعان "روستوۆ" 1:1 ەسەبىمەن تەڭ ويناپ، ەشۋورتيدى باس باپكەرلىكتەن قۋعان.

قىزىقتى فاكت: رەسەيدەگى الەم چەمپيوناتى بۋكمەكەرگە ەڭ كوپ اقشا تىگىلگەن تۋرنير رەتىندە ەستە قالدى. دەرەكتەرگە سۇيەنسەك، 250 ملرد رۋبل بۋكمەكەردىڭ قالتاسىنا قۇيىلعان.