قازاقستاننىڭ ەلەكتر جەلىسىن بىرىكتىرۋ: ەلىمىزدەگى ەنەرگەتيكالىق ارحيتەكتۋرا قانداي وزگەرىسكە ۇشىرادى؟

/uploads/thumbnail/20260420002043852_big.webp فوتو: اشىق دەرەككوز

باتىس ايماقتاردى ينتەگراسيالاۋ جانە جەلىلەردى جاڭارتۋ تەڭگەرىمسىزدىكتى قالاي جويۋعا جانە ەلدىڭ ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىگىن كۇشەيتۋگە ءتيىس.

قازاقستان ءوز ەنەرگەتيكاسىنىڭ نەگىزگى وسالدىقتارىنىڭ ءبىرى – ۇزاق جىلدار بويى ەلدىڭ ءبىرتۇتاس ەلەكتر ەنەرگەتيكالىق جۇيەسىنەن تىس جۇمىس ىستەگەن باتىس وڭىرلەرىنىڭ وقشاۋلانۋىن جويۋعا كىرىستى. جەلىلەردى بىرىكتىرۋ ستراتەگيالىق مۇناي-گاز كلاستەرىن ەلەكترمەن جابدىقتاۋ سەنىمدىلىگىن ارتتىرىپ قانا قويماي، سونىمەن قاتار ەنەرگيانى پروفيسيتتىك سولتۇستىك پەن تاپشى وڭتۇستىك اراسىندا يكەمدى قايتا بولۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن قۋاتتى ءبولۋ لوگيكاسىن وزگەرتۋى كەرەك. نەلىكتەن بۇل ينفراقۇرىلىمدىق جوبا ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىك پەن تۇراقتى ءوسۋدىڭ نەگىزى رەتىندە قاراستىرىلادى.

ۇزاق جىلدار بويى قازاقستاننىڭ ەنەرگوجۇيەسى بىركەلكى دامىماعان. تاريحي تۇرعىدان العاندا، باتىس ايماق ەلدىڭ ءبىرىڭعاي ەلەكتر ەنەرگەتيكالىق جۇيەسىنەن (بەج) وقشاۋلانعان تۇردە جۇمىس ىستەدى. شىن مانىندە، مۇناي-گاز ونەركاسىبىنىڭ لوكوموتيۆى جانە ۇلتتىق ەكونوميكا دونورى بولىپ تابىلاتىن ۇلكەن ايماق "ەنەرگەتيكالىق ارال" بولدى. ق ر ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ رەسمي وكىلى-مينيستردىڭ كەڭەسشىسى اسەل سەرىكپايەۆا ەلىمىزدىڭ ەنەرگەتيكالىق جۇيەسىن دامىتۋدىڭ نەگىزگى باعىتتارى تۋرالى ايتىپ بەردى.

"مۇنداي ارحيتەكتۋرا ۇلكەن قاۋىپ-قاتەرگە دۋشار بولدى. جەرگىلىكتى گەنەراسيالاۋشى كوزدەردەگى شتاتتان تىس جاعدايلار نەمەسە اۆاريالار جاعدايىندا باتىس وبلىستار قازاقستاننىڭ باسقا وڭىرلەرىنەن جەدەل رەزەرۆتىك قۋات الا المادى. بۇل حالىق ءۇشىن دە، ستراتەگيالىق ماڭىزدى ونەركاسىپتىك كاسىپورىندار ءۇشىن دە ەلەكترمەن جابدىقتاۋداعى ۇزىلىستەرگە تىكەلەي ءقاۋىپ ءتوندىردى، بۇل ەلەۋلى ەكونوميكالىق شىعىندارعا الىپ كەلدى"، - دەپ اتاپ ءوتتى اسەل سەرىكپايەۆا.

بۇگىندە ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى جۇيەلىك وپەراتورمەن بىرلەسىپ وسى تاريحي ماسەلەنى شەشۋدە. ينفراقۇرىلىمدىق دامۋدىڭ نەگىزگى باعىتى باتىس ايماقتى قازاقستان بەج نەگىزگى بولىگىمەن بىرىكتىرۋ بولدى.

"وسى ستراتەگيالىق مىندەتتى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ۇزىندىعى 600 شاقىرىمنان اساتىن جاڭا ەلەكتر بەرۋ جەلىسىنىڭ اۋقىمدى قۇرىلىسى جۇرگىزىلۋدە. ينفراقۇرىلىم رەسپۋبليكا اۋماعى بويىنشا تولىعىمەن وتەدى. جوبانى اياقتاۋ 2027 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىنا جوسپارلانعان"، - دەپ اتاپ ءوتتى ۆەدومستۆو وكىلى.

ەنەرگيا جۇيەسىنىڭ ينتەگراسياسى قوس ەكونوميكالىق جانە تەحنولوگيالىق اسەر بەرەدى.

"بىرىنشىدەن، باتىس وبلىستارى بۇكىل ەلدىڭ رەزەرۆتەرىنە قول جەتكىزۋ ەسەبىنەن ءجۇز پايىز ەنەرگەتيكالىق تاۋەلسىزدىك پەن ەلەكترمەن جابدىقتاۋ سەنىمدىلىگىنە يە بولادى. ەكىنشىدەن، قازاقستاننىڭ نەگىزگى بولىگى باتىس قۋاتتارىنا قول جەتكىزە الادى. ينتەگراسيا ەنەرگيا تاپشىلىعى سولتۇستىك جانە وڭتۇستىك ايماقتارداعى تەڭگەرىمسىزدىكتەردى وتەۋ ءۇشىن باتىستان مانيەۆرلىك گاز گەنەراسياسىن ءتيىمدى تاسىمالداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى"، - دەپ ءتۇسىندىردى سەرىكپايەۆا.

باتىس ايماقتى ورتالىقپەن بىرىكتىرۋ-ەلدىڭ بۇكىل ەنەرگەتيكالىق قۇرىلىمىن نىعايتۋدىڭ جاھاندىق جوسپارىنىڭ بولىگى.

"جاڭا ەلەكتر ستانسيالارىن سالۋ تۇتىنۋشىعا ەنەرگيا جەتكىزۋ ءۇشىن زاماناۋي ماگيسترالدار جاساماي-اق ماعىناسىن جوعالتادى. سوندىقتان ەلىمىزدىڭ باستى ەنەرگەتيكالىق ارناسى – "سولتۇستىك–وڭتۇستىك" ءترانزيتى قاتار كەڭەيىپ كەلەدى. وسى ءدالىزدىڭ وڭتۇستىك بولىگىن جاڭعىرتۋ 2027 جىلدىڭ جازىنا قاراي جەلىلەردىڭ وتكىزۋ قابىلەتىن ەداۋىر ارتتىرادى. بۇل رەسپۋبليكانىڭ وڭتۇستىگىندەگى جاڭا گاز ستانسيالارىن ءقاۋىپسىز بىرىكتىرۋگە جول اشادى. بولاشاقتا "سولتۇستىك-وڭتۇستىك" ءوسى بويىنشا ەنەرگيا اعىنىن بۇرىن - سوڭدى بولماعان 2000 مەگاۆاتتقا دەيىن ارتتىراتىن، وڭتۇستىك مەگاپوليستەردەگى ەنەرگيا تاپشىلىعى ماسەلەسىن تۇپكىلىكتى شەشەتىن اسا قۋاتتى تۇراقتى توك جەلىسىن سالۋ جوسپارلانۋدا"، - دەپ اتاپ ءوتتى ول.

 

قاتىستى ماقالالار