جاسىل ەكونوميكا – جاي عانا ۇران ەمەس، ينفراقۇرىلىم، ەكسپورت، جاڭا تەحنولوگيا. ءقازىر شەتەلدىك ساراپشىلار ەنەرگەتيكا نارىعىن بولاشاقتا كىم باسقاراتىنى تۋرالى پىكىر الماستىرۋدا. ال قازاقستاندا بۇل سالاعا قاتىستى قانداي وزگەرىستەر بار؟

كوپتەن بەرى قازاقستان مۇناي، كومىر سەكىلدى كلاسسيكالىق شيكىزات كوزدەرىمەن تانىمال. بۇل – شىندىق. ەلدەگى ەنەرگەتيكا كوزى نەگىزىنەن ءداستۇرلى شيكىزات كوزىنە نەگىزدەلگەن. 2025 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بەلگىلەنگەن قۋاتتىلىقتىڭ قۇرىلىمىندا 13،8 گۆت كومىر ستانسيالارىنا، 6،8 گۆت — گاز ستانسيالارىنا، 2،5 گۆت — ءىرى گەس-كە، ال جاڭارتىلاتىن كوزدىڭ ۇلەسى 3،6 گۆت قۇرادى.

2025 جىلى قازاقستاننىڭ جالپى ەلەكتر ەنەرگياسىن وندىرۋدەگى "تازا" گەنەراسيانىڭ ۇلەسى ءبىر جىل بۇرىنعى 6،43% - عا قاراعاندا 7% - عا دەيىن ءوستى. سول كەزەڭدە توعىز جاڭا جەك نىسانى ىسكە قوسىلدى جانە جاڭارتىلاتىن ەنەرگيانىڭ جالپى بەلگىلەنگەن قۋاتى شامامەن 3،5 گۆت-قا جەتتى. جاسىل ەكونوميكا ەندى عانا دامي باستاعان ەل ءۇشىن بۇل ايتارلىقتاي جاقسى كورسەتكىش. 

ەكونوميكانىڭ جاڭا ارحيتەكتۋراسى

جاسىل ەكونوميكانىڭ دامۋى تەك كۇن پانەلدەرى مەن جەل ديىرمەندەرىنە دەيىن ازايتۋدان تۇرادى دەۋ قاتە پىكىر. شىن مانىندە جاسىل ەكونوميكا دەگەن الدەقايدا كەڭ ۇعىم. بۇل ەلەكتر جەلىلەرىن جاڭعىرتۋ، ەنەرگيا جيناقتاۋشىلار، جاڭا ونەركاسىپتىك كووپەراسيا، جاسىل قارجىلاندىرۋ جانە سىرتقى نارىقتارعا شىعۋ ەندى شيكىزاتپەن عانا ەمەس، سونىمەن قاتار جاڭا ەرەجەلەر بويىنشا وندىرىلگەن ەلەكتر ەنەرگياسىمەن دە بايلانىستى. 
مىسالى، قۋاتتىلىعى 2640 مۆت ەكىباستۇز گرەس-3 قۇرىلىسى بويىنشا قۋاتتىلىعى 700 مۆت كۋرچاتوۆتا كومىر ستانسياسىن سالۋعا شارت جاسالدى. ءقازىر كوكشەتاۋ، سەمەي جانە وسكەمەندە جەو جوبالارى ىسكە اسىرىلۋدا. اعىمداعى جىلى 9 ەنەرگوبلوكتى، 55 قازاندىقتى جانە 51 تۋربينانى كۇردەلى جوندەۋ جوسپارلانعان، بۇل ەل بويىنشا جەو توزۋىن 61% - دان 59% - عا دەيىن تومەندەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

2026 جىلعى ناۋرىزدا قازاقستاندا ازىربايجانمەن جانە وزبەكستانمەن جاسىل ەنەرگيا ءوندىرۋ جانە بەرۋ سالاسىنداعى ستراتەگيالىق ارىپتەستىك تۋرالى كەلىسىم راتيفيكاسيالاندى. جوبانىڭ ءمانى قازاقستان مەن وزبەكستاننان ءازىربايجانعا كاسپيي ءتۇبى بويىنشا جوعارى ۆولتتى تەرەڭ سۋ كابەلى ارقىلى ەلەكتر ەنەرگياسىن بەرۋ، سودان كەيىن مارشرۋتتى ەۋروپالىق نارىققا شىعاتىن كەڭ دالىزگە بىرىكتىرۋ بولىپ تابىلادى. سونىمەن قاتار، ەكى حالىقارالىق بانك دايىندىق كەزەڭىنە گرانتتىق قارجىلاندىرۋدى ۇسىنۋعا دايىن ەكەندىگىن راستادى. ال 2025 جىلدىڭ 1 شىلدەسىندە ءۇش ەلدىڭ جۇيەلىك وپەراتورلارى Green Corridor Alliance بىرلەسكەن كاسىپورنىن قۇردى.

وسىلايشا، قازاقستان شيكىزات ءوندىرۋشىنىڭ عانا ەمەس، سونىمەن قاتار جاسىل ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ترانسشەكارالىق ساۋداسىنىڭ قاتىسۋشىسىنىڭ دا جاڭا ءرولىن سىناپ جاتىر دەپ ايتۋعا بولادى.