«Taza din», «shyn taýhıdti» nasıhattap júrmiz deıtin keı teris aǵymdar asyl dinimizge nuqsan keltirip, búlik shyǵaryp jatqanyn qulaǵymyz estip qana qoımaı, kózimiz de kórdi. Aqtóbe men Almatyda bolǵan teraktiler salafızm-ýahhabızm ıdeologıasymen ýlanǵandardyń isi ekeni bıik minberlerden málimdendi. Elbasy tóraǵalyǵymen ótken Qaýipsizdik keńesiniń sońǵy jedel otyrysynda UQK basshysy V. Jumaqanov almatylyq atqysh R. Kúlikbaevtiń túzeý mekemesinde júrip, salafıttermen baılanysqa túskenin, sonda jat aǵymnyń quryǵyna ilikkenin habarlady.
Al, eldegi túzeý mekemelerin basqarýshy İİM-niń qylmystyq-atqarý júıesi komıteti kolonıalardyń radıkaldar daıyndaıtyn ortalyqqa aınalyp bara jatqany týraly pikirlerdi shyndyqqa janaspaıdy dep otyr. Komıtet tóraǵasynyń orynbasary Meıram Aıýbaev túzeý mekemelerinde ekstremızm, terorızm baptary boıynsha sottalǵandar bolǵanymen, olarmen jeke túsindirý jumystary júrgiziletinin, ol mekemelerde arnaıy mamandar, teologtar da profılaktıkalyq sharalarǵa jumyldyratynyn aıtady.
Osylaısha, qoǵam, qarapaıym azamattar sútteı uıyǵan el tynyshtyǵyn buzýshylar jat ıdeıalarmen qalaı ýlanyp, teris áreketterge, halyqty qan qaqsatar teraktiler jasaýǵa qaıda júrip daıyndalatynyn bilmeı dal.
Osy oraıda, Qamshy.kz redaksıasyna Almaty oblysy Zarechnyı kentindegi túzeý kolonıalardyń birinde, atap aıtqanda, LA-155/14 mekemesinde jazasyn ótep shyqqan azamat habarlasyp, onda teris baǵyttaǵy dinı aǵymdardyń ustanymyn ashyq nasıhattaıtyn, dástúrli ıslam dinine, Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasynyń baǵytyna qaıshy kitaptar men dinı ádebıetterdiń emin-erkin enip jatqanyn, sottalǵandardyń ol kitaptardy oqýyna esh bóget joqtyǵyn aıtyp otyr.
Atyn atamaýdy ótingen ol kolonıadan birqatar kitaptardyń muqabalaryn ózimen birge jyrtyp alyp shyqqanyn aıtady.
Jazasyn ótep shyqqan azamat qazir LA-155/14 mekemesindegi kitaphana Muhammed Abdýl-Ýahhab bastaǵan ýahhabızm ıdeıasyn nasıhattaýshylardyń kitabyna toly dep otyr. Ózinde bar kitap betteriniń sýretterin de qosa usynady.
Abdýlla Abd ar-rahman bın Djıbrın – «Dva svıdetelstva, ıh smysl ı togo chto trebýet kajdoe ız nıh»
Abdýl Azız ar-Raıııs - «Narýshenıa edınobojıa»
Muhammed át-támımı Abdýl Ýahhab «Taýhıd kitábi», aýdarǵan Aqnur Bıshimov
M.H.Al-Kahtanı «Predel jelaıýshego
Dyıaýddın bın Radjab Shıhabýddın – «Ýnıkalnoe posobıe dlá ıshýshego znanıa».
Mýhammad Abdýl Ýahhab – «Ýsýl sálásá», qazaqshasy úsh negiz (trı osnovy), Fond "ıbragım bın abdýlazız al ıbragım.
Mýhammad bın Djamıl Zıný – «Dostoınstva proroka».
Ýahabshyl, jıhadshylardyń ıdeology Mýhammad Bagaýıddınniń «Ýchebnık arabskogo ıazyka» kitaby túpnusqasymen qosa, kserokóshirmeleri jasalyp, 30-40 danadan sottalýshylardyń qolynda júretinin aıtady ol.
Bulardan bólek, buryn sottalǵan jigittiń aıtysynsha, túzeý mekemesinde A4 formatynda kserokóshirme jasalǵan bın Taımıa, bın Kaıım alı Djýzı, bın Baaz, ıbn Ýseımın, Nasıraddın Albanı, t.b. avtorlardyń da kitaptary erkin aınalymda kórinedi.
«Kolonıa kitaphanasy men medresedegi dinı kitaptardyń 80 paıyzǵa jýyǵy salafılerdiń baspahanalary men qorlarynan basyp shyǵarylǵan. İshinde zaıyrly memlekettik júıe – shaıtannyń jolyna teńelip, jıhadqa shaqyratyn mátinder jeterlik. Al, múftıat, Din isteri komıtetiniń maquldaýynan ótken, saraptama jasalǵan kitaptar kórinbeıtin jerlerge qoıylady, sottalǵandar myna ekstremıstik kitaptardy oqıdy», - deıdi sottalǵan azamat.
Onyń aıtýynsha, túrme jamaǵatyna ımamdyq etken, medresede ustaz bolǵandar men kitaphana jaýaptylary da ekstremızm, terorızm úshin sottalǵandar, túrli terakt josparlaǵan, Aýǵanstandaǵy ýahhabılerge qarjylyq kómek kórsetkender men «Djýndýl Halıfat» uıymyna múshe bolǵandar eken. Sonyń saldarynan 900-den astam sottalǵannyń úsh júzge jýyǵy salafıttik jolda kórinedi. Bir ǵana túzeý mekemesinde osyndaı jaǵdaı oryn alyp jatsa, el aýmaǵyndaǵy túzeý mekemelerinde jazasyn ótep jatqan 30 myńnan astam arnaıy kontıngenttiń jaǵdaıyn elestetýdiń ózi qorqynyshty.
«Meshitten, memlekettik organdardan kelip, ýaǵyz, túsindirý júrgizgen mamandardyń dárisine bas shulǵyp, únsiz qatysady. UQK qyzmetkerlerinen qoryqqandyqtan, ashyq qarsylyq kórsetpeıdi», - deıdi ol jat aǵymdaǵy sottalǵandar týraly.
Kolonıa ákimshiligi sottalǵandardyń namaz oqýyna, oraza ustaýyna tyıym salmaıtyn kórinedi.
«Túrme, kolonıa degender búgin ýahhabılerdiń medresesine aınaldy. Ol jerde eshteńege alańdamaı 24 saǵan Quran, hadıs jattaýǵa, sonymen qatar, salafılik senimdi sanaǵa ábden sińirýge múmkindik bar. 2013-2015 jyldar aralyǵynda onda sottalǵandar jamaǵatpen juma namazyn oqyǵanyn kózim kórdi. Shamamen 300 shaqty adam jınalatyn. Onda jalpy bos ýaqyt kóp, sottalǵandar aptasyna 2 saǵat qana jumysqa tartylady. Qalǵan ýaqytta óz bilgenderin 
isteıdi. Seksıalarda namaz oqylady. Ana «vorovskoı» túsiniktegi sottalǵandardyń da kóbi ýahhabı bop ketken», - deıdi buryn sotty bolǵan azamat. Ol byltyr kúzde kolonıadaǵy medreseniń jabylǵanyn aıtty. Alaıda, «medresedegi kitaptar kolonıanyń kitaphanasyna kóshirilgen» deıdi.
Buryn sottalǵan azamat aıtyp otyrǵan dinı kitaptarǵa qatysty pikir bildirgen dintanýshy Dosaı Kenjetaı ol ádebıetterdiń el aýmaǵynda taralýyna zańmen tyıym salynbaǵanyn, sondyqtan da, qaıda bolsyn, kimniń bolsyn oqýyna múmkindik bar ekenin aıtady.
«Negizi ol kitaptarǵa tyıym salynbaǵan. Nege dep surasaq, tıisti oryndar ol úshin salafızm aǵymyna tyıym salynýy kerektigin, sol kezde kitaptaryna da shekteý qoıylatynyn aıtady. Men ekspert retinde bul kitaptardyń respýblıka aýmaǵynda taraýy qaýipti ekeni týraly qorytyndy jasap bergenmin kezinde. Aınalyp kelgende, negizgi kemshilik quqyqtyq turǵydan tyıym salynbaýda bolyp otyr», - deıdi dintanýshy.
Daıyndaǵan Darhan Muqantegi
Eskertý: Maqalany kóshirip basý, fotomaterıaldardy paıdalaný úshin redaksıanyń ruqsaty kerek.
