Nurǵabyl Jeńisbekuly – 1989jyly 19naýryzda Alataýdyń baýyryndaǵy Tekes aýdanynda ómirge kelgen. QHR-dyń Kúıtún qalasyndaǵy "Aqyndar ınstıtýtynyń" túlegi. Óleńderi respýblıkamyzda jáne Qytaı, Mońǵolıa elderindegi basylymdarda jarıalanǵan. Qazaqstan táýelsizdiginiń 25jyldyǵyna arnalǵan "Azattyǵym - ǵajap kúnim" atty aqyndar antologıasyna óleńderi endi. Ár kezeńde ótken aqyndar aıtysy men jazba aqyndar músháırasynyń birneshe dúrkin jeńimpazy.
Tún, Aqpan, Aı nury. . .
Bir elesti eske saldy-aý qaıǵyly,
Tún,
Aqpan,
Aı nury. . .
Seniń meni umytqanyń qaı kúni,
Meniń seni umtqanym qaı kúni? !
Tún,
Aqpan,
Aı nury
Sebelegen únsizdiktiń jańbyry.
Qarańqyǵa súńgigen jol. . .
Muńly baq,
Qaıǵyly edi barlyǵy.
Tún,
Aqpan,
Aı nury,
Aı nurymen tamyrlanǵan qar gúli.
Qar gúliniń qaýyzyna jazylǵan
Kóz jasymnyń taǵdyry.
Tún,
Aqpan,
Aı nury. . .
Kúz
Júıtkip júzgen altyn tústes balyq-kún,
Kirpigimmen qarmaq salyp jalyqtym.
Taǵyda bir kúz kelipti-aý ólkeme,
Qaıtqan qazdyń qanatynan jaýyp muń.
Samal yrǵap ótken edi shóp basyn,
Sar japyraq uzyldy, áne,
(toqtashy ! . . . )
Jıren qulyn sekildi eken ol da bir,
Jeli arqannan úzip qashqan noqtasyn.
Bul habardy saı ishine jaıdy shyq,
Doń basynda otyr ulyp aı-kúshik.
Jalǵyz dosym-jarly baıǵuz óksiıdi
Ájimińniń erneýinen qaıǵy iship.
Bul tabıǵat myń sarǵaıar, myń kóktep,
Jastyǵymdy taba alam ba izdep tek? !
Osylaı dep
Qubylaǵa duǵa oqıym,
Kóz jasymdy taspıyq qyp Tizbektep. . .
Ekinshi qus joly
Aq qaıyńdar jylap jatqan ólkege,
Myń san jasy qulap jatqan ólkege,
Qımastyqpen qosh aıtysyp qıqýlap,
Qustar qaıtyp bara jatty
Órtene!
Qıqýynan qulap muńy qıaqty,
Jerbetine jeti kókten kúı aqty.
Tuzdyń sońǵy bulqynysy sıaqty,
Kúzdiń sońǵy kúrsinisi sıaqty! . . .
Qustar qaıtyp bara jatty. . .
(ol anyq. )
bir armanǵa myń úmitpen jol alyp.
Kezdesip biz turdyq únsiz ekeýmiz,
Japyraqtyń ókinishin oranyp.
Bir jaranyń betin tyrnap kómilgen,
Qaıtyp qustar bara jatty kógimnen.
– Kóktemdi izdep bara jatyr! -dediń sen,
– Kúzden qashyp bara jatyr. . . -dedim men !. . .
Túńilý
Búgin taǵy soqyr qaıǵy, soqyr muń,
Saǵan ǵashyq bolǵanyma ókindim.
Kókjıekti kirpigime kilkitip,
Kóz jasymdy otqa jaǵyp otyrmyn.
Qybylanyń etip alǵan gúlin meń,
Saǵynyshtyń ısi ańqıdy ińirden.
Burymyńdaı bop órilgen oıyma,
Asylam da ólip alam búgin men.
Asylam da alam ólip, sene ber,
Baıǵuzdardyń zaryna orap kómedi el.
Arshyp al sen kóz jasynan beıýaqtyń,
Júz jyldan soń izdep kelseń
Meni eger. . . . . .
Jıren bulaq
Jıren bulaq. . .
Kóshirip tańdy,
İńirden aǵyp bastalǵan.
Tolqyny boıap toty-bulttardy,
Arnasyn salǵan aspannan!
Aınalyp ásem saǵymǵa kóbik,
Tamshylaryńnan tań úzip.
Jastyǵymdy meniń jalynǵa kómip,
Barasyń qaıda aǵyzyp?
Jıren bulaǵym _ erke bastaýym,
Ernińe táńir kúlki úısin.
Aqynnyń muńshyl órtep asqaryn,
Kókjıekterde kilkısiń.
Iyrymdenip uıyp san suraq turar,
Jol ashsadaǵy myń syrǵa.
Sol jıren bulaq
Tamshy bop tunar,
Qarashyǵymnyń ýsynda.
Osylaı bizge bir kúı uqtyrǵan,
Aman bol uly taǵylym.
Jeti qat kókke nil quıyp turǵan,
Kókjasyl qylyp tamyryn _
Eı, jıren bulaǵym
Búgin til berdim,
Aqıqatyńnyń aıyt bárin:
Gúldirlep shapqan qulyn túnderdiń
Ǵumyrymdy iship jatqanyn ! ! !
Jıren bulaǵym...
Jıren bulaǵym ... ...
İńir elegıasy
Qozy jon qyr,
Keshkilik sol turaǵym ! . . .
... ... ...
Kókjıekti uıytyp bota muńǵa,
Qyzyl sharap-ińirdi toltyramyn,
Qyzdyń beli sekildi bókálimá.
Qyz kirpikti shanshylyp sezim qaıǵy...
Sharap ısi shashylǵan keń ólkede,
Óleń oqyp beremin óziń jaıly,
Aı betinde qap qoıǵan kóleńkeńe.
Baıǵuzdardyń batysqa uzap áni,
Men otyram baıaǵy serigim muń.
Onan ary kókjıek qyzarady,
Taby qalyp qoıǵandaı erinińniń.
İńir óship,
Ymyrtqa kóship aǵyn,
Dóńgeleıdi,
Aı kókte tunyp tolyq.
Jolyń nurly bolsyn dep otyramyn,
Kóz jasymdy aspanǵa ilip qoıyp! ! !
Qozy jon qyr _
Keshkilik sol turaǵym. . .
Eles
Tún.
Janaryńa aı jasyryp, ot ilip,
Osy baqta biz ekeýmiz qosylyp
Qushaqtasyp
Óbisetin kún qaıda,
Japyraqtyń alaqanyna otyryp.
Kirpikteriń tún qushaqtap, ekeýmiz
Eljiresip tabysqanda, kókem biz. . .
Jalǵyzdyqpen jabyrqaıtyn jas tógip,
Jasyl erni dir-dir etip sheten-qyz.
Bal kúlkińdi shashyp tastap kóp baqqa,
Jatýshy edik jasyl shópte _ kók taqta.
Endi búgin eles izdep otyrmyn,
Eski baqqa enip kirgen soqpaqta.
Ekeýimiz tún jamylyp qosylyp,
Japyraqtyń alaqanyna otyryp
Qushaqtasyp
Óbisetin kún qaıda,
Keýdemizde ińkárlyqtyń oty ulyp? !
Nur tún qaıda,
Kúlkiń qaıda,
Qysyr muń,
Bári de joq, bári de ólgen, tusyndym !
. . . Qarǵalardyń qanatyna jabysyp,
Qara túnniń qıqymdary ushyp júr ! ! ! . . .
Bári de ólgen,
Bári de joq,
Tusyndym. . .
Ertek
Taǵdyr bolǵan osyndaı. . .
Jany qýań
Jaraly bir júregin bózge oratyp,
Qyzyl ińir tamshylap tamyrynan,
Ymyryt qyzy kóz jumǵan
Kez bolatyn ! . . .
Beket ishi
Jóńkilip júrgen teńiz,
Kep jatyr, ketip jatyr. . . Túk uqpaımyn.
Tek qana qulaǵyma sińgen lebiz:
«Men seni umytpaımyn ! » . . .
Týrap ótip tosynen dala-beldiń,
Senen alys bastalmaq sapar búgin.
Sen ǵanasyń túsingen, qara joldyń
Qara qanjar sekildi qataldyǵyn.
Ystyq-ystyq jasyńdy qushaǵyma
Qulattyń kep, mendegi muń órtendi.
Mahabbattyń aınalyp mysalyna,
Osylaısha túgeıtin
Bul ertegi ! . . .
Ymyryt qyzy kóz jumǵan kez bolatyn... ...
Ańsaý
Oralar ma ekem balashaǵyma,
Qulpyrar me ekem dalasha myna.
Qyp _ qyzyl sharap usynshy maǵan,
Toltyryp gúldiń qaýashaǵyna! . . .
Shaıyrsha shalqyp tebireneıin,
Erke bókáldán erin emeıin.
Ertegi bolǵan erke kókemdi,
Erkeletkendeı emireneıin.
Kóz jasy tamǵan kóbelekterdiń,
Gúly sharap qoı kóne bókterdiń.
Kóne bókterde kún kóre bermeı,
Kók beldi tastap nege ketkenmin.
Jol ashamyn dep bolashaǵyma,
Aqymaq basym adasady da.
Ózimdi órteıin
Sharap usynshy,
Toltyryp gúldiń qaýashaǵyna? !. . .
Túnniń taban izderi
Ymyryt-qyzdy baýyzdaǵan. . .
Qadyrlemeı qaıyran jaryn,
Tún keledi terezeme,
Qolyna alyp aı-qanjaryn.
Janaryna juldyz tolyp,
Jalǵyzdyq tur ómirge asyq. . .
Ómir jáıli oılady tún
Sham nurynan shólin basyp!
Oılady tún,
Oılandy tún. . .
Búrlegende kún ıisi,
Qaldy sóıtip terezemde
Kóleńkeniń jymıysy. . . . . .
Aı jáne Lı Baı
Týǵan jerdiń jýsanynyń otyn ap
Janý-baqyt.
Buıyrypty osy baq !
Áıtsedaǵy buıyrmapty, tulpardyń
Tuıaǵynan tóńkerilgen topyraq.
Jany jomaryt shaıyrym-aý. . .
Qaı kúzdiń
Elesimen janaryńnan qaıǵy úzdiń.
Otyrdyń ǵoı qolyńdaǵy bókálǵa,
Shomyldyryp tún-burymyn aı-qyzdyń.
Jaǵympazsha jaltaqtamaı sen múlde,
Qamyn oılap týǵan jerdiń, eldiń de.
Sulýyńnyń sarǵaıyńqy óńine,
Saǵynyshyńnan boıaý seýip berdiń be? !
Qus qaıtqanda qıqýlasa
Qaz áni,
Ol shaıyrdyń bizge jazǵan ǵazaly.
Men túsinem, aıǵa ǵashyq aqynnyń
Sulýlyqtan bolatynyn ajaly.
– Káne, sahı! sharbatyńnan quı,
İship. . .
Saǵyndym! -dep,-týǵan jerdiń ıisin.
Keń keýdesi aı ǵashyǵyn emirentip,
Kórpe-kólde tabysty bir
Suıysyp ! . . .
Týǵan jerdiń jýsanynyń otyn ap
Janý – Baqyt.
Buıyrypty osy baq!
Áıtsedaǵy buıyrmapty, tulpardyń
tuıaǵynan tóńkerilgen topyraq !!!...
Estelik
– Kezim edi ol meniń es biletin,
Ertegi taý,
Qystaýy _ eski, jetim.
Qyzyl ıek ińirdiń saqalynan
Baıǵuz úni tamshylap. . .
Kesh kiretin! . . .
Jibergen samaıyna aq shashyp ýaqyt,
Bastaıdy atam áńgime
Asyl aqyq.
Jýsan keship kelemiz ekeýimiz,
Adym saıyn shegirtke shashyratyp.
«Ol qystaýda bar deısiń qaısy qyzyq,-
Kúrsinedi kárıá aıtyp-úzip _
Qara taýdyń basynda
Kúzettegi
Arqar menen turatyn aı suzysyp!
Ekeýiniń qarap ap múıizine,
Apań oıý basatyn kıizine. . . »-
Solaı aıtyp taǵy da kúrsinedi
Keýdesinen bir muńly kúı úzile.
Júzine ajym tastaǵan qashyp ýaqyt,
Bastaıdy atam áńgime
Asyl aqyq.
Jýsan keship kelemiz,
Ekeýimiz
Adym saıyn Shegirtke shashyratyp! . . . .
Kezim edi ol meniń es biletin. . . . . .
daıyndaǵan: Bulǵyn Sýsar