«Qamshy» portalynyń poshtasyna tómendegideı maqala kelip tústi. Túrkıalyq BAQ-tan aýdarylǵan maqala Túrik prezıdenti Erdoǵandy DAISH-qa qoldaý bildirip otyr dep aıyptaıdy. Qamshy.kz saıty — erkin oı alańy, ashyq talqy minberi ekenin eskerte otyryp maqalany jarıalaýdy jón taptyq. Kelispeıtin tustaryńyz bolsa, ún qatyńyz qurmetti oqyrman!
Erdoǵan Reseı elshisine qastandyq jasaýshynyń «ál-Nusra» lańkestik tobynyń múshesi emestigin jaqtasa da, Reseı Ankaranyń jıhadshylarmen qalaı aýyz jalasyp otyrǵanyn jaqsy biledi. Máskeýdiń BUU-ǵa usynǵan baıandamasyn eske túsireıik: Túrkıa Ulttyq qaýipsizdiginiń DAISH-tyqtardyń isin úılestirgeni, Erdoǵan otbasynyń DAISH-pen munaı saýdalasýy...
Erdoǵan rejıminiń Reseı ushaǵyn atyp qulatýynan keıin saýda embargo jarıalaǵan Máskeýmen jaqyndasý úshin barynsha yńǵaı tanytqan kezeńde «Ál-Nusralyq» lańkestiń Reseı elshisin atyp óltirýi Ankarada onsyz da astań-kesteńi shyqqan barlyq qatynastardy buzdy.
«Ál-Nusra» terrorshylaryn logıstıkamen qamtamasyz etken, shekarasyn osy jáne osy tektes uıymdarǵa ashyp bergen, sarbazdaryn Túrkıadaǵy emhanalarda emdetken Erdoǵan rejımin ózi ósirgen jylan shaǵyp aldy, sóıtip týra bir qylmys ústinde ustalǵandaı jaǵdaıǵa tap boldy»,- dep jazady basylym.
Elshini óltirgen lańkestiń «Ál-Nusra» uranyn aıtýy ári Aleppoda bolǵan jaıttardy alǵa shyǵarǵanyna qaramastan, Erdoǵan rejımi jurttyń nazaryn «Ál-Nusradan» basqa jaqqa aýdarý úshin baıbalamdap ótirik pen jalaǵa basty. «Ál-Nusramen» baılanysyn ádeıi kórmegensidi.
Alaıda, bul áreketteri rejımge moıynsunǵan BAQ pen toptar arqyly Túrik qoǵamyna ǵana yqpal etkennen basqa iske jaramady. Reseı bolsa, Erdoǵannyń «Qylmysty Gúlen jamaǵaty istedi» degen túsindirmesine «Qylmysty ashý áli aıaqtalmady, artynda kim turǵany áli anyq emes» degen jaýap aıtty. Onsyz da Erdoǵan rejımi kórmegensip otyrǵan radıkal jıhatshylarmen baılanystardy Máskeý jaqsy-aq bilip otyr.
Reseı BUU-ǵa «Túrkıa-IGIL-Ál-Nusra» baılanysy baryn baıandady
Reseı Erdoǵan rejıminiń jıhatshylarmen baılanystaryn resmı baıandama jaǵdaıyna keltirip, Birikke Ulttar uıymynyń Qaýipsizdik Keńesine tıisti shara qoldaný maqsatynda usynǵan bolatyn. Baıandamada Túrik ulttyq qaýipsizdik qyzmetiniń IGIL men Nusraǵa qandaı qarýdy qashan, qandaı joldarmen jetkizgeni jeke-jeke túsindiriledi.
10 Aqpan merziminde berilgen baıandamada bylaı delingen:
«IGIL sarbazdary Túrik ulttyq qaýipsizdik qyzmetiniń kómegimen Reseı men Sovetter Odaǵynan shyqqan elderden Sırıaǵa barǵysy keletin jıhatshylardy úılestirý ári olardyń qaqtyǵystarǵa qatysýyna jaǵdaı jasaý úshin Antalıada jasyryn jeli qurdy.
Osy jeliniń ishinde túbi qyrǵyzstandyq Abdýllah atty bir kisi, kavkazdyq Azmet, tegi Tatar Elnar, Reseı Federasıasynan Ilıas, Adıl Alıev atty ázirbaıjandyq ári tegi Cherkez Nızam bar. Bul kisilerge 1 Sáýir 1978 jyly Tatarstanda týylǵan Reseı azamaty Rýlan Rastámovıch Kaıbýlov (Budan bólek, Barysh Abdýl nemese «Hoja» degen atpen de belgili) jetekshilik jasaıdy. Kaıbýlov otbasymen birge Antalıada ómir súrýde. Turǵylyqty jeri – Túrkıa.
Antalıada múshelikke adam tabý, qurylǵan ýaqytsha baqylaý ortalyǵynyń qadalaǵaýymen bylaı júrgiziledi: Baqylaýdaǵy adam terror aktisine qatysýdy qabyldasa, osy ortalyqtaǵy adamdar sol adamǵa aqysyz quqyqtyq keńes berip, basyna azattyq alýǵa ýáde beredi. Túrik advokat Tahır Tosolar osy kisilerdiń quqyqtyq isterine qaraıdy. Túrkıa azamaty Chechen Sultan Kekýrsaev sheteldikter ustalǵan Antalıadaǵy osy ortalyqqa osy sebepti talaı márte barǵan.
2015 jyldyń Kyrkúıeginde Evropa men Orta Azıadan kelgen myńnan asa IGIL sarbazy Gazıantep shekarasyn paıdalanyp, Túrkıadan Sırıaǵa aparyldy.
2014 Naýryzynda Túrkıa Qaýipsizdik Uıymy basshysy Hakan Fıdan Lıbıa azamaty Mehdı ál-Haratı úılestirgen bir top IGIL-dikterdiń Sırıaǵa ótýine jaǵdaı jasady. Jaýyngerler Lıbıadan teńiz arqyly Sırıaǵa aparyldy.
2015 jyldyń Jeltoqsan aıynyń sońynan bastap Túrik ulttyq qaýipsizdik qyzmeti IGIL lańkesterin Sırıadan Túrkıaǵa, ol jerden Iemenge jetkizý úshin túrik áskerı ushaqtaryn qoldanýda. Balama retinde teńiz jolyn paıdalanyp, lańkesterdi Aden portyna jetkizýde.
Barsha biletindeı, jaralanǵan IGIL lańkesterin Túrkıa óz jerine ákelip emdetýde. Bir ǵana Ǵaızantepte 2014 jyly joq degende 700 IGIL lańkesi emdelip, saýyǵyp shyqqan».
Pýtın kóp nárse biledi
Ankarany barynsha tyǵyryqqa tiregen Máskeýdiń Erdoǵan rejımine qatysty biletin bir ǵana nársesi IGIL-dikter men «ÁL-Nusra» sekildi ózge de terrorlyq uıymdardyń jumystaryn úılestirip bergeni emes. Budan bólek, Erdoǵannyń kúıeý balasy Berat Albaıraktyń radıkaldarmen saýda qatynastary da Reseıdiń BUU-ǵa usynǵan baıandamasynda oryn alǵan. IGIL-diń qarjy kózderine qatysty 2015 jyldyń 2 jeltoqsanynda baspasóz máslıhatyn uıymdastyrǵan Reseı IGIL-di jeńý úshin zańsyz munaı saýda joldarynyń jáne ınfroqurylymyn joıý kerektigin aıtyp, bylaı deý arqyly Erdoǵandy meńzedi: Sırıadan zańsyz jolmen satylǵan munaıdyń negizgi barǵan orny Túrkıa. Reseı BUU-ǵa usynǵan baıandamada jáne qoǵamdyq pikirge usynǵan túsindirmede bylaı dedi:
Bizdegi qol jetkizgen málimetter boıynsha IGIL aımaqtarynan Túrkıaǵa jasalǵan zańsyz munaı saýdasyna Túrkıanyń joǵarǵy deńgeıdegi saıası elıtasy, prezıdent Erdoǵan men otbasy aralasqan. Aımaqta kórshi elderden munaı urlaǵan túrik elıtalary men bandalardan qurylǵan ortaq komanda jumys isteýde. Myńdaǵan tankerden ındýstrıaldy sıpatta óte úlken mólsherde munaı qubyrlar arqyly Túrkıaǵa jetkizilýde. IGIL-diń baqylaýyndaǵy aımaqtardan Túrkıaǵa kirgizilgen munaıdyń bir bóligi ishki naryqqa shyǵarylýda. Munaıdyń bir bóligi kemelerge tıelip, Túrkıa shekarasynan shetke shyǵarylýda. Reseı operasıalarynyń nátıjesinde terrorısterdiń tabysy jarty esege azaıdy.
Berat Albaıraktan bastap Erdoǵan otbasynyń osy zańsyz munaı saýdasyna tikeleı qatysy bar. Qarasha aıynda Túrkıa shekarasynda 16 myń 260 munaı tankeri baıqaldy. Tankerdi júrgizýshilerdiń keıbiri júzin urylar sekildi betperdemen jaýyp alǵan. Ǵaryshtan túsirilgen kórinister tankerlerdiń shekaradan ótkennen keıin Túrkıada jolyn jalǵastyrǵanyn baıqatty.
Reseı sóz etilgen baıandamada budan bólek «Túrkıa ulttyq qaýipsizdik júk ólikteri isine silteme jasap, Túrkıanyń sarbazdarǵa qarý jibergenin anyqtaǵan jýrnalıserdi túrmege toǵytty» degen jerin basa kórsetti.
NÁTIJE: «ÁL-NUSRA» ERDOǴANNYŃ BASYN JALMAP TYNADY
BUU baıandamasyna deıin barǵan óte nyq faktilermen tyǵyryqqa tirelgen Erdoǵan ishki qoǵamdyq pikirdi baqylaýynda ustaý ári Ál-Kaıdamen qatysyn búrkemeleý úshin ashyq túrde manıpýlıasıa jasaýda. Budan bólek, halyqaralyq qaýymdastyq negizi Túrkıada nendeı jaǵdaılar oryn alyp jatqanyn jaqsy biledi. «Zaytung»-ta parodıalyq habarǵa taqyryp bolǵanyndaı «Erdoǵan Reseıge, «Saılaý jáshigine baraıyq, qandyqol qylmyskerdiń qaı uıymnan ekenine halyq ózi baılam jasasyn» deýi» bir sáttik másele bolsa da bul áreketter álemde kúlki-mazaqqa sebep bolǵannan basqa iske jaramaýda. Jıhatshylarǵa jiberilgen qarýlardy serıa nómirlerine deıin biletin halyqaralyq qaýymdastyq ótirik málimdemelerdiń de saıası turǵydan qandaı maǵynany bildiretinin jaqsy biledi.
Nurjan Qaldybekuly
Derekkózi: aktifhaber.com
