Soltústik Qazaqstan oblysynyń ákimi Qumar Aqsaqalov jumys saparymen Qyzyljar jáne Tımırázev aýdandarynda boldy. Beskól aýylynda óńir basshysy «Radýga» JSHS-niń óndiris ornymen tanysty. Seriktestiktiń iri fılıal jelisi, ózindik ınfraqurylymy bar, onda metaldan, plasıkadan 200-deı halyq tutynatyn taýarlar, sol sıaqty azyq-túlik taǵamdary shyǵarylady.
Qumar Aqsaqalovqa kásiporynnyń óndiristik ǵımarattary kórsetildi. JSHS-niń bas dırektory Dmıtrıı Sharapaevtyń aıtýyna qaraǵanda, kompanıa óz ónimderin Qazaqstanǵa ǵana emes, Reseıdiń Omby, Chelábi jáne Qorǵan oblystaryna eksporttaıdy. Beskól aýylyndaǵy óndiris alańdarynda paketter, plasıkalyq buıymdar, qaldyqtardan plasıka túıirshikterin, metaldan buıymdar shyǵarýǵa arnalǵan sehtar ornalasqan.
«Qubyr óndirisin bastaǵymyz keledi. Qazir ony Reseıden satyp alyp jatyrmyz, bir aıdan keıin ózimizde shyǵaratyn bolamyz. Sonda biz ónimderimizdiń 90 paıyzy qazaqstandyq boldy dep aıta alamyz»,- dedi Dmıtrıı Anatolevıch.
Kásiporyn basshysy memlekettiń qoldaýy arqasynda óndiristi keńeıtip jatqanyn da alǵa tartty. Ótken jyldyń sáıkes merzimimen salystyrǵanda kompanıanyń ónimdiligi 100 paıyzǵa artqan. Qazir munda plasıka men metaldan 200-deı ónim shyǵarylady.
«Kásiporyn uqsatý boıynsha bızneske qoldaý retinde memleketten kómek alyp, ony memleketke salyq túrinde birneshe eselep qaıtardy. Bul óte jaqsy ádis. Prezıdenttiń tapsyrmasy boıynsha shaǵyn jáne orta bıznesti damytýdy 50 paıyzǵa jetkizýimiz kerek. Qazir oblys boıynsha 23 paıyz – bul óte az.Biz uqsatýmen aınalysatyndarǵa shaǵyn jáne orta bıznestiń úlesi kóp bolýy úshin barynsha kómektesemiz. Ol – bizdiń mindetimiz»,- dedi óńir basshysy.
Sodan keıin Qumar Aqsaqalov jergilikti taýar óndirýshilerdiń ónimderimen tanysty. «Dostare New» JSHS oblys ákimine qazaqstandyq betonaralastyrǵysh, árleý stansıasy, jylý jeldetkish, juk kóterý qural-jabdyqtary sıaqty ónimderin kórsetti.
«Bizde jaqsy dızaınerlerimiz jáne birneshe peshimiz bar. Kóbine Astanaǵa jumys isteımiz, sol sıaqty Petropavldyń iri kásiporyndary tapsyrys beredi. Reseımen de yntymaqtastyq ornatamyz», - dedi kompanıa dırektory Orazbek Aqtaev.
«Ahmýtdınov» JK ókilderi óńir basshysyna aǵash jańqalarynan ázirlengen bıootyndardy kórsetti. «Beskól qus fabrıkasy» «Alekrı» jáne «Altaı - SK» qus fabrıkalary ónimderiniń kórmesi de usynyldy. Qyzyljar aýdanynda konserviler de, jartylaı fabrıkattar men janýarlarǵa arnalǵan jemazyq ta, sút ónimderi de shyǵarylady. Mysaly, «Molservıs» JSHS kúnine 17 tonna sút óńdeıdi. Onyń óndiris úrdisimen oblys ákimi jeke tanysty.
«Kásiporyn óńirimizdiń 4 aýdanynan jáne Aqmola oblysynan ákelinetin shıkizatpen jumys isteıdi. Eshqandaı maı paıdalanbaımyz, pálma maıyn múldem kórgen emespiz. Bıyl birinshi toqsanda jaqsy jumys istedik. Shıkizatty 50 paıyzǵa kóbeıtip, soǵan oraı óndiris kólemin de arttyrdyq.Shıkizat jetkilikti, jaz aılarynda artylyp ta qaoady. Ótkizýden qıyndyq joq», - dedi JSHS dırektory Sergeı Chepýrko.
«Osyndaı sehtar kóp bolýǵa tıisti, óndelýi de kóp. Biz mal sharýashylyǵymen aınalysyp, oǵan qoldaý kórsetemiz. Soltústik Qazaqstan oblysynyń osyndaı jerlerinde dástúrli kásipti damytý kerek. Astyq, nan, et, sút – barynsha damytatyn bizdiń basty qundylyqtarymyz»,- dep atap aıtty Qumar Aqsaqalov.
Jumys sapary agrarshylarmen kezdesý arqyly jalǵasty. Búgingi kúni aýdanda 1 KS, 60 JSHS, 247 SHQ men FSH jumys isteıdi. Qazir kóktemgi-dala jumystaryna qyzý ázirlik júrgizilip jatyr. Óńir basshysy astyqtyń sapasy jerdi durys óńdeýge baılanysty ekendigin taǵy da eske saldy. Qumar Aqsaqalov sharýashylyq qyzmetkerleriniń eńbekaqysyn kóbeıtý mindetin qoıdy.
Sapar sońynda óńir basshysy aýdannyń ardagerlerimen kezdesti.
Sodan keıin óńir basshysy Tımırázev aýdanynda «KESS» JSHS-niń kásipornymen tanysty. Kompanıa un úgýmen jáne kebek shyǵarýmen aınalysady. Seriktestik dırektory Isa Allahárovtyń sózine qaraǵanda, ótken jyly 46 myń tonna un úgilgen.
«1-surypty unymyzdyń sapasy óte joǵary, ony «Halal» dep ataýǵa ábden bolady. Óıtkeni oǵan eshqandaı qospa qosylmaıdy. Eshqandaı untaq ta qospaımyz. Suranym kóp»,- deıdi Isa Allahárov.
Fırma ónimi eksportqa baǵdarlanǵan. Olar óz ónimin Aýǵanstanǵa, Monǵolıaǵa, Tájiksten men Ózbekstanǵa jóneltedi. Sońǵy kezde Tájiksten men Ózbekstan naryǵyn joǵaltyp alypty. Oǵan sol elderdiń óz óndirisin iske qosýy sebep bolǵan, endi olar astyq satyp alýǵa ǵana múddeli. Oblys ákimi basqa naryqtardy izdestirýdi usyndy.
«Bizde Iran, Qytaı naryǵy bar. Qalaı bolǵanda da, uqsatý jolymen júrý kerek. Búkil álemde uqsatylǵan ónim qymbat turady. Memleket uqsatýshylarǵa árdaıym kómektesetin bolady. Jaqsy bıznes ókili kúte turyp, az-muz shyǵyndardy azaıtady, sasyn jańa naryq taýyp, sata bastaıdy. Barlyq eksporttaýshylar QQS-ny qaıtarady, ıaǵnı QQS-men óz ónimin shetelge satý tıimdi. Sóıtip olar QQS-ni qaıtaryp alady, sóıtip baǵa ósedi. Bul-tıimdi»,- dedi Qumar Aqsaqalov.
Tımırázev aýdanynyń ákimi Erkin Bazarhanov óńir basshysyn áleýmettik-ekonomıkalyq damý jaǵdaıymen tanystyrdy.
«Bıylǵy mıneraldyq tyńaıtqyshtar jospary – 5982 tonna. Qazir 6882 tonnaǵa kelisim jasaldy. Aldaǵy naýqanda 196 myń gektarǵa - dándi, 39 myń gektarǵa – maıly (ósim 47 paıyz), 28 myń gektarǵa – jemazyqtyq daqyldar sebýdi josparlap otyrmyz»,- dedi aýdan basshysy.
Sapar barysynda oblys ákimi Tımırázev aýdanynyń qaıta óńdeý kásiporyndarynyń basshylarymen, aýyl sharýashylyǵy taýarlaryn óndirýshilermen jáne ardagerlermen kezdesti. Kezdesý kezinde aýdannyń, sol sıaqty oblystyń damý barysy jaıly sóz qozǵaldy.