Bizdiń elimizde otandyq estrada sahnasynda ónermen ǵana emes, jeke kásipkerlikpen de aınalysyp nápaqasyn taýyp júrgen juldyzdar barshylyq. Biraq «kózden, ne sózden» qoryqqan óner adamdary óziniń jeke bıznesteri týraly ashylyp aıta qoımaıdy. «Uzynqulaqtan estigenim bar edi, bıznesińiz qalaı bolyp jatyr?» dep suraı qalsańyz, «ózimdiki emes, aǵamdiki, kúıeýimdiki, kórshimdiki» dep at tonyn ala qashyp, mańyna jolatpaıtyn ánshiler de joq emes. Degenmen olardyń keıbiri «beıresmı dúnıe edi» dep bar ekenin jasyrmasa da, BAQ kózderine tarap ketpeýin ótinedi. «Meniki bıznes emes, ásheıin usaq-túıek dúnıe» dep «sypaıylyq» tanytatyndar da bar. Biz búgin ónerden bólek kásibi týraly ashyp aıta alǵan ánshiler jaıly sóz qozǵamaqpyz.
Ónerde de ómirde de juptary jarasqan Quralaı men Mıras mýzykanyń qos birdeı janry: klasıka men estradalyq ánderdi naqyshyna keltirip oryndaıtyny belgili. Ótken jyldyń kókteminde qos ánshi «Mıras-Quralaı» atty án ortalyǵyn ashyp, jeke saıttaryn da iske qosqan bolatyn. Búgingi tańda Mıras pen Quralaıdyń qosymsha tabys kóziniń biri - halal haýyz.
- Halyq arasynda «haýyz – jyn-oınaq jaılaǵan jer» degen pikir qalyptasqany belgili. Bizdiń túsinigimizshe, onyń ishinde araq ta ishiledi, temeki de tartylady. Mine, sondaı bolmasyn dep, biz haýyzdy halal standarty boıynsha iske qostyq. Onyń ishi qashanda taza, kelýshilerge barlyq qolaıly jaǵdaı jasalǵan, - deıdi Mıras Qaıyrbekuly.
Estradadaǵy tanymal juldyz Sıvı Mahmýdıdiń bir basynda talaı óner bar. Ol - ánshi, aktrısa, «Aıala» tobynyń prodúseri. 2006 jyly Gollıvýdta, Los-Andjeleste álemdik baıqaýǵa qatysyp, modeldik ónerden de tájirıbe jınaqtaǵan. Búgingi tańda Sıvı - aıaýly jar, asyl ana. Iá, Sıvıdiń shekesi torsyqtaı eki uly bar. Qashanda ónerimen, náziktigimen erekshelenip turatyn ánshi, endi tanymal bıznes-ledı. Toı kóılekter, saltanatty kesh kóılekteri men kúndelikti kóılekter jáne ártúrli áshekeı buıymdar satylatyn qos qabatty dúkenniń ıesi.
- 15-16 jasymnan bastap, bıznespen aınalysyp, onyń qyr-syryn ábden meńgerdim desem bolady. Qazir balalarymmen otyrǵandyqtan tabysymnyń qomaqty bóligi sol dúkennen túsedi, - dep aǵynan jaryldy Sıvı hanym.
MuzLife telearnasynyń basshysy, elge tanymal Erık Tastambekov ótken jyldyń jeltoqsan aıynda Baıan Esentaevamen birige otyryp, «Kofeıná» ashqan bolatyn. Sóıtip 1999 jyldan beri shoý-bıznespen jiti aınalysyp júrgen prodúser ózin bıznesmenderdiń qataryna bir-aq qosty.
- Baıan hanym ekeýmiz túrli kofeınálarda júzdesip, áńgimelesip, bolashaqqa josparlar jasaıtyn «ádetimiz» bar edi. Sońǵy eki-úsh jylda sondaı otyrystarǵa qomaqty qarajat jumsalypty. Sodan ekeýmiz aqyldasa kele, ózimizdiń «kofeınámyzdy» ashaıyq degen ıdeıa keldi, - deıdi Erık myrza.
Biraq, bıznesten túsken tabysty qalaı bólip alatyndaryn aıtpaı, «komersıalyq qupıa» dep saýaldan ońaı jaltaryp ketti.
Árıne, «qos kemeni qatar ustaý» ońaı sharýa emes. Qazirgi tańda el arasynda «Chıp-chıp» dep atalyp ketken Asqat Tarǵynov Almatyǵa kóshpeı turǵanda, mashınalardy alyp-satýmen aınalysqan eken. Biraq, ánshige suranys óskennen keıin, Almatyǵa kóship, bıznesin de doǵaryp tastaǵan.
Shaǵyn bolsa da, jeke kásibi bar jigitterdiń taǵy biri - «Jigitter» tobynyń solısi Baǵlan Ábdiraıymov. Ol óziniń er minezine saı, naǵyz erge tán bıznespen aınalysady. «Tulpar erdiń – qanaty» degen senimmen júretin qazaqtar, astyndaǵy attaryn «temir tulparǵa» aıyrbastaǵaly qaı zaman! Sol «tulparǵa» jańa dóńgelek alǵyńyz kelse, Baǵlan myrzaǵa jolyqqanyńyz durys. - Men ózimniń bıznesimdi jańa arnaǵa burmaq nıettemin. Eger buryn dóńgelikterdi kórshi Qytaıdan aldyrtqan bolsam, endi Japonnyń brend dóńgelikterine kóship jatyrmyn, - dep ol óziniń ınstagramm paraqshasyn keıde kásibiniń jarnamasy retinde de paıdalanatynyn jasyrmady.
QR Eńbek sińirgen mádenıet qaıratkeri, ánshi Erlan Kókeevtiń bıznespen aınalysyp júrgenine 6 jyl bolypty. Dál sol jyldary Elbasynyń tapsyrmasymen shaǵyn jáne orta bızneske qoldaý kórsetilip jatqan edi. Sony tıimdi paıdalanǵan Kókeev myrza Almatyda óziniń klýbyn ashqan. Al budan bir jyl buryn Astanaǵa qonys aýdaryp, kásibin de, ıaǵnı, klýbyn Elordaǵa kóshirip alypty.
- Meniń oıymsha, óner adamdaryn tabysqa jeteleıtin – mýza. Al bıznespen aınalysý - tek materıaldyq dúnıe. Aınalysý kerek te shyǵar, sebebi biz materıaldyq ǵalamda ómir súrip jatyrmyz, - degen Erlan myrza óziniń kásipkerlik belsendiligin eshqashan jasyrmaıtynyn alǵa tartty.
- Bıznesi bar, biraq ony jasyryp, aıtpaıtyn áriptesterime qandaı da bir syn jasaýdan aýlaqpyn. Biraq, ózimniń kásibim týraly búkpesiz aıtyp júremin. Sebebi, ony jasyrýdan maǵan keler paıda joq. Kerisinshe, men qashanda jarnamaǵa daıynmyn, - deıdi ol.
Avtokólikke qatysty bıznespen aınalysyp júrgen Búrkit te búgin Kóktóbede úı salýyna baılanysty óziniń kásibin satyp jibergenin aıtady. Desek te, ýaqyttyń tyǵyzdyǵyna baılanysty, ónerli jup tek shyǵarmashylyqqa kóbirek kóńil bólemin sheshipti.
Mine, qazaq estradasyndaǵy án oryndaýmen qatar alyp júrgen kásibi bar jandar týraly aıtarymyz ázirshe osy boldy. Qalaı desek te, kúndelikti toıǵa kirip-shyǵýy bar, konsertter, odan qaldy gastról, án jazdyrý, beınebaıan túsirý sıaqty kóptegen istermen aınalysyp júrip, bıznestiń de tizginin ustaǵan óner adamdarynyń óte eńbekqor ekenine kúmán joq.
Klara ERMAǴAMBETOVA
Baq.kz
