Qazaqstandaǵy ǵylym salasy tehnologıa men praktıkanyń toǵysynda jumys isteıtin jas zertteýshilermen tanymal bolyp keledi. Jas ǵalymdar tek teorıamen shektelmeıdi jáne naqty ómirde qoldanýǵa bolatyn sheshimder jasaýǵa tyrysady. Búgingi tańda el ǵalymdarynyń shamamen 46% - y jas urpaq ókilderi ekeni belgili bolyp otyr.
Olar halyqaralyq jýrnaldarda jarıalanady, patentter alady jáne ǵylymı jobalarǵa qatysady. Sonymen qatar, olardyń jumysy zerthanalardan asyp túsedi jáne ekonomıka men qoǵamnyń bir bóligine aınalady. Elde osy orta damıtyn 425-ke jýyq ǵylymı uıym jumys isteıdi.
Aıdarhan men Súleımen Kaımovtar – ınjenerlik jáne aqparattyq tehnologıalarda ózderin tanyta bilgen aǵaıyndylar. Aıdarhan kıberqaýipsizdikke mamandanǵan, 40-tan astam jarıalanymdary jáne birneshe halyqaralyq patentteri bar. Onyń jumysy elden tys jerde keltirilgen jáne ol ózi halyqaralyq konferensıalarǵa únemi qatysady. Súleımen ónerkásipte, bilim berýde jáne ekologıalyq jobalarda qoldanylatyn ıntellektýaldy júıeler men qoldanbaly tehnologıalardy damytady. Ol zertteýlerdi jas mamandardy oqytýmen biriktirip, tájirıbeni ǵalymdardyń jańa urpaqtaryna jetkizedi.
Nazerke Berdiqul qurylys materıaldary men ınjenerlik júıelerde jumys isteıdi. Ol hımıalyq qospalardy qoldaný arqyly betonnyń qasıetterin jaqsartý joldaryn zertteıdi jáne qurylys úshin ekologıalyq taza jańa materıaldardy ázirleıdi. Onyń jumysy ınfraqurylymdyq jobalarda jáne qalalardyń turaqty damýynda tikeleı qoldanylady. 2023 jyly Nazerke "TMD-nyń Úzdik jas ǵalymy" halyqaralyq syılyǵyn aldy, sondaı-aq óziniń damýyna patent aldy.
Máýlen Bekturǵanov ınjenerıa salasynda jumys isteıdi jáne bıonıkalyq protezder jasaıdy. Ol óziniń jeke kompanıasyn quryp, Qazaqstanda alǵashqy protezdik qolyn jasady. Bul sheshim mundaı tehnologıalardy analogtarǵa birneshe ese qol jetimdi jáne arzan etýge múmkindik beredi.
Dana Moljigit óz jobalarynda ǵylymdy, dızaındy jáne ekologıany biriktiredi. Ol zattardyń arhıtektýrasy men dızaıny týraly dástúrli ıdeıany qaıta qaraý úshin bıologıalyq materıaldardy paıdalanady. Onyń jumysy tabıǵatqa zıan tıgizbeıdi, sonymen birge ǵylymnyń qalaı ádemi jáne praktıkalyq bolatynyn kórsetedi.
Muhıt Qulmaǵanbetov medısınalyq tehnologıalardy damytyp, kóz torynyń aýrýlaryn dıagnostıkalaý boıynsha startap qurdy. Onyń damýy jasqa baılanysty aýrýlardy erte satysynda, aýyr prosedýralarsyz jáne qymbat jabdyqtarsyz anyqtaýǵa múmkindik beredi. Joba ǵalymǵa halyqaralyq deńgeıde tanyldy – 2025 jyly ol ICT Startup Award-Hardware and Device sanatynda Hong Kong ICT Awards syılyǵyn aldy.
Jas ǵalymdar úshin ǵylym – bul jańa nárselerdi qurý jáne ashý, óz jumysynyń nátıjelerin kórý jáne eldiń damýyna áser etý múmkindigi. Kóbisi belsendi qoǵamdyq ómir súrmeýdi jón kóredi, biraq olardyń jetistikteri Google Scholar, ResearchGate, ORCID jáne ýnıversıtet betteri arqyly qol jetimdi.
Ǵalymdardyń jas býyny jańa ıdeıalar ákeledi, ınovasıalar engizedi jáne zertteýlerge praktıkalyq qoldanýdy izdeıdi. Olardyń jumysy tehnologıalardy, ekonomıkany jáne kúndelikti ómirdi biriktirip, ǵylymdy eldiń damýy men Qazaqstannyń halyqaralyq bedelin nyǵaıtý quralyna aınaldyrady.
