Belgili jýrnalıs Berik Ýálı osydan týra úsh jyl buryn Ońtústik Qazaqstan oblysyna memlekettik qyzmetke kelgen bolatyn.
Buqaralyq aqparat quraldarynyń qaınaǵan ortasyna. B. Qurmanǵalı oblys ákimi apparaty basshysynyń orynbasary – oblys ákimi baspasóz qyzmetiniń basshysy qyzmetinde júrip birqatar ıgi isterdiń uıytqysy boldy. Keıin oblystyq ishki saıasat basqarmasyna basshylyqqa aýysty. Munda da memleket pen ulttyń múddesi úshin atqarylyp jatqan aýqymdy isterdiń basy-qasynda júr. Bizge Ońtústik Qazaqstan oblystyq Ishki saıasat jáne din isteri basqarmasynyń basshysy Berik Ýálıuly Qurmanǵalımen suhbattasýdyń sáti tústi. 
 – Berik Ýálıuly, Ońtústik Qazaqstan oblysyna kelgenińizge týra 3 jyl bolypty. Bizdiń óńir ómirińizge aıtarlyqtaı ózgerister engize aldy ma? Jalpy, ózińiz Shymkentten ne úırendińiz? 
– Shymkentten kóp narse úırendim. Áli de úırenerim kóp. Shyny kerek, Shym­kentke alǵashqy kelgenimde áriptesterim men dostarym, týystarym, jana­shyrlarymnyń birazy «onda baryp qaıtesiń, qıyn bolmaı ma, týǵan jeriń emes» degen sıaqty sózderdi kóp aıtty. Qazaqtyń ultaraqtaı jeri ár qazaqtyń týǵan jeri dep esepteımin. Sol sebepti jershildikke salynýdyń, bólip-jarýdyń esh qajeti joq. Osyndaı oımen táýe­kelmen týra úsh jyl buryn keldim. Kelgenime ókinbeımin. Moıyndaý kerek, kóp nárseni úırendim. Ońtústiktiń ózindik jazylmaıtyn zańdylyqtary bar, adamdarmen sóılesý, til tabysý da erekshe. Munyń barlyǵy osyndaǵy qazaqtyń burynǵy salt-dástúrinen ajyramaǵan­dyǵynyń kórinisi ekenin aıǵaqtap turady dep bilemin. Sonymen birge bul jaqtyń halqy adamnyń jan dúnıesin túsinip, kóńil kúıińdi, aıtar sózińdi kózqara­syńnan-aq bilip turady. Shymkentte kóp nárseni meńgerdim. Qudaıǵa shúkir, talaı dos taptym, aǵaıyn arttyrdym. Tipti munda kindigimmen baılandym desem de bolady. Óıtkeni eki birdeı perzentim Shymkentte dúnıege keldi. Kindik qany tamdy. Ulymdy súndetke otyrǵyzdym, toı jasadym. Shymkentte turǵan adam toıǵa baryp, toı jasamasa, naǵyz shymkenttik emes (kúlip aldy). Sol sebepti ózimdi naǵyz shymkenttik bolý synynan óttim dep oılaımyn. 
– Jalpy, osy shymkenttik bolý degendi qalaı túsinesiz? 
– Meniń Erjan Baıtiles deıtin dosym bar. «Egemen Qazaqstan» gazetiniń Qyzylorda oblysyndaǵy menshikti tilshisi. Alǵash osy óńirge kelgenimde, áleýmettik jelide sol dosymnyń «Berik Ýálı týǵan jerin endi tapty» dep pikir jazǵany bar edi. Men oǵan rıasyz kúldim. Shyn máninde, bul – maǵan bergen úlken baǵa. Onyń da ózindik sebebi bar. Óıtkeni osynda aýysyp kelgenimde, týǵan jerimdi bilmeıtin keıbir azamattar «O, elińe ba­rypsyń, elge oralypsyń» dep quttyqtap, habarlasyp jatty. Bul – da men úshin úlken baǵa. Demek, Shymkenttiń halqy pysyq, shıraq, eńbekqor jáne bastaǵan isin aıaǵyna deıin jetkizetin azamattar bolǵannan keıin meni sondaı janǵa uqsatyp jatsa oǵan qýanamyn. Bul sóz alǵashqy kezdegi jurt qorqytqan kóńilimdegi kúdikti seıiltip, boıyma kúsh-jiger syılady. Qoryqpastan qanattanyp, jumys isteýge kiristim. Mine, sonyń jemisi shyǵar, úsh jyldan beri oıǵa alǵan isterimdi júzege asyryp, jumys istep kelemin. 
– Sizdiń bastamańyzben Áz-Naýryzdy toǵyz kún boıy toǵyz taqyryppen atap ótý, jańajyldyq shyrshany Táýelsizdik merekesinen buryn ornatpaý, 9-mamyr Jeńis kúniniń sımvoly retinde alabajaq lentanyń ornyna kók baıraǵymyzben tústes lentany qoldaný, blogquryltaı sıaqty sharalar júzege asyp, ótkizilip keledi. Aldaǵy ýaqytta taǵy qandaı tyń bastamalardy júzege asyrý oıyńyzda bar? Jalpy, ońtústikte bolyp jatqan qandaı sharalardy ózge oblystar úshin úlgi retinde usynasyz?
– Birden basyn ashyp alaıyq. Bul jerde barlyǵy meniń ıdeıam deýden aýlaqpyn. Bul atqarylǵan sharalar sol kezdegi birinshi basshy oblys ákimi Asqar Isabekulynyń bastamasymen júzege asty. Bizdiki – tek keńes berý, sol kisiniń oılaryn jetildire túsý. Shyn máninde, oblys basshysynyń erik-jigeri, sony júzege asyrýynyń ar­qasynda ómirge joldama aldy. Aıta keteıik, bárimizde ıdeıa kóp. Bar­ly­ǵymyzda da oıda júrgen tyń bastamalar bar. Kez kelgen keńesshiler, qasynda júrgender ıdeıa bere berýi múmkin. Degenmen, onyń barlyǵynyń júzege asyrylýy qashanda birinshi basshyǵa baılanysty. Sońǵy sheshimdi qabyl­daıtyn da birinshi basshy.
– Qalaı bolǵanda da, siz ıdeıa berdińiz ǵoı...
– Joq, men bulaı desem, asyra silteý bolady. Asqar Myrzahmetov bul keńesti qabyl alyp, ony júregimen sezinýiniń ózi ol kisiniń óziniń bastamasyna jatady. Taǵy aıtarym, kók baıraǵymyzdyń túsindeı lentany ol kisiniń óńirine zorlap taǵa almaımyn ǵoı. Ol kisiniń ózi sanaly túrde durys túsinip, sezinip taqty. Bul da Asqar Isabekuly qoǵamnyń sol sáttegi ahýalyn tamyrshydaı dóp basyp, sony taǵyp shyǵýynyń ózi de onyń baı­qampazdyǵy. Qoǵamdyq pi­kirmen sana­sýynyń belgisi. Mysaly, Elbasy Máskeýge barǵanda, lentaǵa qatysty ustanymyn anyq bildirdi. Kádýilgi alabajaq lentanyń janyna bizdiń kók baıraǵymyzdyń túsindeı lenta qosty. Sol sıaqty oblys basshy­synyń ony taǵyp shyǵýynyń ózi –  qoǵamdyq pikirmen sanasýynyń belgisi.  Al jańaǵy naýryzdy toǵyz kún boıy toǵyz taqyryppen toılaý respýblıka deńgeıinde úlken qoldaýǵa ıe boldy. Elbasynyń óńirimizge kelgen saparynda «Bul úrdisti barlyq óńirlerge taratý kerek» degen sózi bul bastamanyń aıqyn jemisi dep bilemiz. Úlken jeńisi desek te bolady. Iá, bul – zaman talaby. Ózge óńirlerde jal­ǵastyryp, ótkenimizdi jańǵyrtýymyz qajet. Búgingi halyqtyń sanasyna sińirý kerek. 
Blokquryltaıǵa keler bolsaq, muny da árkim ár saqqa júgirtip aıtyp júr. Shyndyǵyna kelgende bul qazir qo­ǵa­mymyzdyń ajyramas bóligine aınaldy. Blogerler, ınternetpen jumys jasaý, ınternet meńgergender, áleýmettik jeliniń belsendileri kóp jaǵdaılarda merzimdi basylymdardyń aqparat taratýyna qaraǵanda aldyńǵy qatarda júredi. Olar da qoǵam múshesi retinde belgili bir deńgeıde qoǵamdyq pikir qalyptastyra alady. Sol sebepti olarmen jıi baılanys júrgizsek, utarymyz kóp. Bizge tıimdi tustary jetip-artylady. Jankúıerlermen jumys jasaýdyń ózi – ishki saıasattyń basty qaǵıdattarynyń biri. Olar da úlken armıa. Máselen, nege biz «Ordabasy» fýtbol klýbynyń oıyndaryn tikeleı efırge shyǵarý kerek dep qyzyl keńirdek bolyp, depýtattarmen aıtysyp júrmiz? Sebebi jankúıeri kóp sport arqyly qalyń eloktoratpen baılanys ornatýdy jón kóremiz. Sol sıaqty blokquryltaı ótkizsek, ony ári qaraı qoǵamǵa qajetti máseleler boıynsha buqaramen baılanys ornatýdyń alańy etip qalyptastyrsaq, utatyn tustarymyz eseleı túsedi degen oıdamyn. 
– Shyny kerek, Siz kóbine shetel oıshyldaryn emes, Alash qaıratkerleriniń  oı-tolǵamdaryn aıtyp júresiz. Alashtyń qos birdeı uly qaıratkerleri Sultanbek Qojanov pen Turar Rysqulovtyń 120 jyldyq mereıtoıyn ótkizýge de ózińiz muryndyq boldyńyz. Tipti áleýmettik jelilerge de Alash ardaqtylarynyń  pikirlerin jarıalap turatynyńyz bar. Munyń syryn tereńirek tarqatyp berseńiz...
– Tarıhta Alash qaıratkerleriniń rólin umyt qaldyrýǵa bolmaıdy. Alda Alash úkimetiniń 100 jyldyq mereıtoıy kele jatyr. Biz Erlan Qarınmen «Amanat» ıntellektýaldy pikirsaıys klýbyn qurǵanda, Alash qaıratkerleriniń qaldyrǵan muralaryn keıingi urpaqqa nasıhattaý, ony qoǵamdyq ómirge engizýge atsalysýdy maqsat tuttyq. Prezıdenttiń de bul turǵyda aıtar sózi bar. Kereı men Jánibekten bastap, Kenesarynyń armany, Alash qaıratkerleriniń oılary, Jeltoqsan qatysýshylarynyń Táýelsizdikke umtylýy, munyń bári –  aınalyp kelgende 1991 jylǵy bizdiń jeke el bolyp kóterilýimizge ákelgen júıeli túrdegi kúrestiń, memleket bolýdyń aıqyn satylary jáne de sonyń jemisi. Sol sebepti muny tarıhtan syzyp tastaı almaımyz. 100 jyl ótse de, aty ańyzǵa aınalǵan osy tulǵalardyń sózderi qazir de óz qunyn túsirgen emes. Son­dyqtan munyń barlyǵyn biz sanaly túrde túsinip, túısinip, qazirgi urpaqqa jetkizip otyrýymyz paryz. Alashtyń 95 jyldyǵyn atap ótkende, úlken kon­ferensıa uıym­dastyrdyq. Al ózińiz aıtyp ketkendeı qaıratkerlerimiz Turar Rysqulov pen Sultanbek Qojanovtyń 120 jyldyǵyn atap ótýge de erekshe mán berdik. Bul ataýly kúndi oblystyq «Ońtústik Qazaqstan» gazetiniń 90 jyldyǵymen sabaqtastyryp ótkizý de osy ıdeıadan týyndaǵan. Ol óz údesinen shyqty, joǵary deńgeıde uıymdasty­ryldy. Munyń barlyǵy ońtústikke kelgende ǵana týyndaǵan, paıda bolǵan ıdeıalar emes, bul –  júıeli túrde jýrnalısıka salasynda jáne «Nur Otan» partıasynda júrgende, «Amanat» ıntellektýaldy pikirsaıys klýbyn júrgizip júrgendegi oılarymyzdyń zańdy jalǵasy. Bizde kóbine shetel qaırat­kerleriniń sózine silteme jasap sóıleý sánge aınalǵan. Bizdiń ózimizdiń memleketimizde rýhymyzǵa jaqyn Alash qaıratkerleriniń sózin kúndelikti turmysta paıdalanyp, ony kúndelikti jumysymyzǵa endirý úrdisin jańǵyrtý qajet dep oılaımyn. Ózińiz aıtqandaı, meniń áleýmettik jelilerge salyp júrgen alash ardaqtylarynyń oıly sózderin maǵan bireý ákelip, jınap bermeıdi. Ony qaı kezde neni jarıalaý kerek, qaı sóz búgingi qoǵamǵa jaqyn deıtin dúnıelerdi ákelip, halyqqa aýyq-aýyq salyp turýdy, halyqqa oı tastaýdy ózime daǵdyǵa aı­naldyrǵanmyn. Búginde ınternet jelisi damyǵan. Bul dáıeksózderdiń bireýge bolmasa bireýge paıdasy tıetinine senemin. Onyń ústine bizde eki birdeı mereıtoı kele jatyr. Onyń biri – Alash ardaqtysy, alashtyń kósemi Álıhan Bókeıhannyń 150 jyldyǵy men Alash úkimetiniń qu­rylǵanyna 100 jyl tolýy. Osy aıtýly  merekelerge oraı «Alash aıtqan asyl sóz» atty Alash qaırat­kerleriniń ádemi dáıeksózderin jınaq etip shyǵarýdy josparlap otyrmyz. Qasyma Alashty zerttep júrgen eki jas jýrnalıs-ǵalymdy tarttym. Olarmen birlesip, demeýshilerdiń esebinen kitap shyǵaryp, mereıtoıǵa tartý retinde usynsaq dep otyrmyz. Bul da bizdiń Alashqa qosqan úlesimiz bolsyn. Úkimetke barlyǵyn artyp qoıýǵa bolmaıdy, óz Otanyn, Alashyn súıetin jan qolynan kelgenshe óz úlesin qosyp jatsa, nur ústine nur. Óz úlesińdi qos degen oıdan týyndaǵan ǵoı. 
– Ózińiz basqaryp otyrǵan ishki saıasat salasynyń mańyzy sońǵy jyldarda arta tústi. Ásirese, ultaralyq jáne dinaralyq qatynastar máselesinde. Dál qazirgi ýa­qyt­ta oblystaǵy ıdeologıa salasynda qan­daı jaýapty júktemeler men mindetter tur?
– Ózderińiz bilesizder, jyl basynan bastap ishki saıasat pen din ister basqarmasy birikti. Bul da bizge úlken jaýapkershilik júkteıdi. Atqaryp jatqan jumysymyzǵa qosymsha júktemeler kóbeıdi. Din salasymen jumysty uran­datyp júrgizýge bolmaıdy. Onyń óziniń erekshelikteri bar. Ony baspasózge jar salyp aıtatyn jerleri de, aıtpaı júrgizetin tustary da bar. Sol sebepti bul baǵyttaǵy jumystar óz deńgeıinde, júıeli túrde atqarylýda. Muny biz múmkindiginshe qazirgi zamanǵa saı ınternetpen baı­lanystyryp, áleýmettik jeliler arqyly jáne shaǵyn beınerolıkter men baǵdarlamalar sanyn kóbeıtý, árkelki taqyryptardaǵy shaǵyn materıaldardy túzý arqyly jetildirip jatyrmyz. Din salasy – qoǵamdyq óńirdegi asa názik te mańyzdy salanyń biri. Sondyqtan muny joǵaryda aıtqandaı qashanda kún tártibindegi mańyzdy másele retinde nazardan tysqary qaldyrmaı, baqylaýda ustaımyz. Sonyń bir aıǵaǵy, keshe «Dinı turaqtylyq – el damýynyń kepili» atty eki kúnge sozylǵan Respýblıkalyq ǵy­lymı-praktıkalyq konferensıa uıym­dastyryldy. Oǵan bizdiń oblystyń ǵana emes, Respýblıkalyq aqparattyq toptyń múshelerin, belgili ǵalymdardy, din­tanýshylardy shaqyrdyq. Din komıtetiniń tóraǵasy Ǵalym Shoıkınniń ózi keldi. Birlesip jumys júrgizip kelemiz. Jıynǵa basqa oblystardaǵy din isteri bas­qarmasynyń basshylary da keldi. Ár oblystyń bastamashyl ortalyqtarynyń dırektorlary da qatysty. Bul da – úlken jumystardyń bir parasy. Sondyqtan bul baǵyttaǵy jumystardy toqtatpaımyz. Ary qaraı jalǵasyn taýyp, jetildirile beredi.
– Elimizge belgili saıasatkerler men jýrnalıserdiń basyn qosyp, semınar-trenıngter ótkizip júrsiz. Jalpy, syrttan kelgen qonaqtar bizdiń óńir jaıly qandaı pikirde? Kózqarasy qalaı?
– Eń bastysy, Elbasynyń «Shym­kentti úshinshi qalaǵa, úlken megapolıske aınaldyrý kerek» degen tapsyrmasy bar. Iaǵnı ortalyq tek Astana men Almaty bolmaý kerek, Shymkent te sol úlken qalalar qataryna tartylyp, soǵan qaraı boı túzeýi kerek. Onyń basty qaǵı­dattarynyń biri osynda elge tanymal, iri, beldi, bedeldi saıasattaný­shylar men ǵalymdar, qoǵam qaırat­kerleri, jazý­shylar men zıaly qaýym ókilderin osy óńirge tartyp, olardy jergilikti halyq­pen etene aralastyrý, olardyń oılaryn ortaǵa salý bolatyn. Osyndaı údeden týǵan oı óz jemisin berip te keledi. Óńirimizde joǵaryda aıtyp ótken belgili tulǵalarmen respýblıkalyq deńgeıde ártúrli taqyryptaǵy se­mınarlar, halyq­aralyq konferensıalar uıymdasty­ryldy. Bul belgili dárejede kórinip, óz nátıjesin berip te jatyr. Onyń dáleli, olar «biz ne shyqsa da, Shymkentten shyǵady» degen sózdi jaǵymsyz maǵynada túsinip, «Ońtústikti tek jaman habarlar ordasy» dep oılaıtynbyz, sondaı pikirde edik. Mine, kóptegen ıgi ister atqarylyp jatyr eken» dep, kóńilderi marqaıyp, Ońtústik halqyna bas ıip qaıtady. Sonymen birge jergilikti jýrnalıser men ǵalymdar da olarmen aralasý arqyly tájirıbelerimen  almasady. Sondyqtan bul jıyndar eki jaqqa da paıdasyn tıgizip jatyr. Biz úsh jylda durys baǵytta ózgermesek, budan utylyp jatqan joqpyz. Qanshama jýrnalıser, din qyzmet­kereleri saıa­sattanýshylar, aqyn-jazýshylar, qoǵam qaıratkerleri aı saıyn bolmasa da, bir jarym aıda kelip, úlken semınarlar, konferensıalarǵa qatysady. Aıta ketý kerek, jergilikti jerden belgili tulǵalarǵa suranys bar. 
– Bıyl elimizde tórt birdeı dataly mereke respýblıka deńgeıinde atalyp ótip jatyr. Bizdiń oblys aıtýly mereıtoılarǵa qandaı úles qosyp keledi? 
– İshki saıasat basqarmasy Assambleıa­nyń 20 jyldyǵy, Uly Jeńistiń 70 jyldyǵy Konstıtýsıanyń 20 jyldyǵy jáne Qazaq handyǵynyń qurylǵanyna 550 jyl tolýyna oraı atalyp ótetin mereke­lerdi ótken jyldan bastap arnaıy josparǵa engizgen bolatyn. Jyl basynan beri josparǵa saı is-sharalar uıymdas­tyrylyp keledi. Ony saty-satysymen aıtar bolsaq, Assambleıanyń 20 jyldyǵyna oraı «Biz soqqan ortaq úı» atty 3D formatta anımasıalyq fılm túsirdik. Ony halyq jaqsy qabyldady jáne ol qazir respýblıkalyq telear­nalardan kórsetilýde. Mundaǵy maqsat ulttyń birligin, olardyń memleket aıasynda toptasýyn jas býyn kózimen qabyldaý bolatyn. Kórer­menderden qoldaý taptyq. Jeńistiń 70 jyldyǵyna oraı «Maıdangerler» atty qysqame­trajdy fılm túsirildi. Qazirgi tańda bul fılm de respýblıkalyq telearnalardyń birinen keıin birinde kórsetilip júr. Demek, sapaly dúnıe bolǵany. Taralyp jatqanynyń ózi – alǵa qoıǵan maqsat-múddemizdi óz nátıjesinde oryn­daǵa­nymyzdyń belgisi. Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵana oraı Shymkenttegi OQMPI-men birigip, joǵary deńgeıde úlken ǵylymı-konferensıa ótkizdik. Aldaǵy ýaqytta Konstıtýsıa­nyń 20 jyldyǵyna da arnaıy is-sharalary­myz bar. 
– Áleýmettik jeliniń óte belsendi qoldanýshysy ekenińizdi bilemiz. Onda aqparattar júkteýge qalaı ýaqyt tabasyz jáne sheneýnikter áleýmettik jeliniń tıimdiligin durys paıdalana alyp júr me?
– Áriptesterim áleýmettik jelini men sıaqty paıdalanyp júr dep oılamaımyn (kúlip aldy). Bul áleýmettik jelini ózimniń qyzmetimdi ne bir ózimdi jar­namalaý ne bolmasa qandaı da bir basqa sebep, baǵytta paıdalanbaımyn. Ózimniń búgingi atqaryp jatqan jumysyma saı paıdalanamyn. Sol baǵytta jumys jasaýǵa tyrysamyn jáne sol oıdan shyǵyp jatyrmyn dep oılaımyn. Má­selen, aqparatty kim birinshi berse, ózge aqparat quraldary, áleýmettik jeli paıdalanýshylary soǵan silteme jasaı otyryp, elge taratady. Onyń ústine oqıǵa ornynda otyryp, jedel túrde shynaıy aqparat jiberseńiz, aqpar shynaıy kúıinde burmalanbaı tara­tylady. Oblys ákimi apparaty bas­shysynyń orynbasary – ári baspasóz qyzmetiniń jetekshisi bolǵanymda, osy máselege basa nazar aýdardym. Oqıǵa ornynan aqparat berýge tyrystym. Óıtkeni sol aqparattan respýblıkalyq aqparat agenttikteri maǵan silteme ja­saýmen shyǵyp jatty. Bul da jumys isteýdiń bir tásili. İshki saıasat salasyndaǵy jumys da burynǵy jumysymmen úndesip jatyr. Sondyqtan bul baǵytta da áleýmettik jeliniń paıdasy zor. Qazir «Fasebook», «Twitter», «Instragram» sekildi áleýmettik jelilerdiń turaqty qol­danýshysymyn. Muny kúndelikti ju­mysyma úılestirip, úndestirip paı­dalanýǵa tyrysyp jatyrmyn. Al «endi qalaı ýaqyt tabasyz?» degenge kelsem, bir-aq aýyz sóz­ben jaýap bereıin. Hanǵa da, qaraǵa da beriletin 24 saǵat bar. Sol 24 saǵatty kim qalaı paıdalanady, árkimniń ózine baıla­nys­ty. Árkim sol 24 saǵattyń qojaıyny. 
– Memleket basshysynyń 5 ınstıtýt­tyq reformasyndaǵy 94-qadamynda «Aqparatqa qoljetimdilik týraly zańdy ázirleý, ol memlekettik organdar ıeligindegi tek memlekettik qupıa men zańmen qor­ǵalatyn basqa da aqparattardan ózge kez kelgen aqparattyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etedi» delingen. Óńirimizde bıliktiń, mem­lekettik organnyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etý baǵytynda nendeı sharalar qolǵa alyndy? 
– Elbasy 5 ınstıtýttyq reformany jarıalaǵannan soń eldiń bári nasıhat jumystaryn bastap ketti. Al bizdiń oblys osy kezde taǵy da birinshi bolyp elimizge tanymal jýrnalıserdiń basyn qosyp, aqparattyq qamtý boıynsha 100 naqty qadam aıasynda jýrnalıser forýmyn ótkizdi. Oǵan Almaty, Astana, Taraz qalalary men Qyzylorda, Shyǵys Qazaqstan oblystarynan áriptesterimiz keldi. Aqparattyq qamtýdyń ashyqtyǵy jóninde súbeli áńgimeler aıtyldy. Sonyń nátıjesi retinde oblysta «Ońtústik» aqparat ortalyǵyn ashtyq. Bul Astana­daǵy ortalyq kommýnı­kasıalar qyzmetiniń bizdiń oblystaǵy fılıaly ispettes. Munda túzilgen kestege saı kún saıyn memlekettik mekemeler men basqarma basshylary, aýdan ákimderi atqaryp jatqan jumystarynyń esebin berip, brıfıń ótkizedi. Munda budan basqa ártúrli aýmaqtyq de­partamenttiń basshylary da kelip, esep beredi. Nátı­jesinde, qazir oblysta at­qarylyp jatqan jumystyń barlyǵynan buqaralyq aqparat quraldary arqyly halyq qulaǵdar bolyp otyr. Bul istelinip jatqan jumystyń naqty kórinisi. Jýyrda «barlyq oblystarda Ońtústik Qazaqstan oblysyndaǵydaı aqparat ortalyqtary ashylsyn» degen mátinde Astanadan hat keldi. Árıne, bul mátin ózge óńirlerge jiberilgen soń bizdiń oblysqa da túsip qalǵan ǵoı. Endi basqa oblystaǵy árip­tester habarlasyp, ortalyqty qalaı ashqa­nymyzdy surap jatyr. Iaǵnı munda da birinshi bolyp bizdiń oblys aqparat ortalyǵyn ashty, aqparattyń qoljetim­diligin arttyrdy. 
– Búginde oblys ákiminiń baspasóz qyzmetinde edáýir ilgerileýshilik bar ekeni ras. Jalpy memlekettik organdardyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etýde zamanaýı baspasóz qyzmeti qandaı bolýy kerek dep oılaısyz?
– 15 jyl telearnada jumys istedim. 4 birdeı telearnada júrgizýshi boldym. Qatardaǵy jýrnalıs boldym, jańa­lyqtar qyzmetin basqardym. Tilshi, reporterlyqty da atqardym. Sol kezderde jumys ba­rysynda kóptegen memlekettik meke­melerdiń baspasóz qyzmetterine habar­lasatynbyz. Sonda olardyń jumys­taryna qarnym ashatyn. Jibi túzý aqparat ala almaımyz, alǵan kúnniń ózinde kesh qolǵa túsedi. Al aqparat degen kútip turmaıdy ǵoı. Keshki jańalyqqa berý kerek, saǵat 19.00-de efırge shyǵarý qajet. Ol qyzmette otyrǵandar jýrnalıs emes, televı­denıeniń óziniń erek­she­likterine saı aqparat berý tásilderin túsinbeıdi. Arada baılanys az. Sony óz basymnan keshirip kórdim. Sondyqtan oblysqa kelgenimde, birinshi kezekte aqparattyń qoljetim­diligine, aqparattyń halyqqa shynaıy túrde tez jetýine atsalystym. Máselen, bolǵan oqıǵa erteńdi kútip turmaıdy, aqparat keshikken saıyn ol túrli baǵytta tarap ketýi múmkin. Biz osyny qyzmet­kerlerge, mekeme basshylaryna aıtyp túsindirip, nátı­jesinde oblystaǵy bolǵan oqıǵanyń teris baǵytta tarap ketpeýine jumystar júrgizdik, mindettedik. Jýrnalıserge jaýap beretin mamannyń sol máseleni tolyq biletin maman bolýyn nemese mekeme basshysynyń óziniń jaýap berýin qadaǵaladyq. Sonyń arqasynda ashyq­tyqqa qol jetkizdik. Baspasóz qyzmetiniń de bedeli artyp, memlekettik qyzmettiń ashyqtyǵyn qamtamasyz etýde zamanaýı jaǵdaıǵa jettik dep aıtsaq, esh qate­lespeımiz. Bizdiń oblystyń tájirıbesi basqa oblystarǵa úlgi boldy da. Qy­zylorda Jambyl, Almaty, Shyǵys Qazaqstan oblystary syndy kóptegen óńirler osyndaı júıege kóshti. Oǵan kýá bolyp ta jatyrmyz. Meniń burynǵy kóptegen áriptesterim baspasóz hatshy­lyǵyna aýysty. Sol sebepti budan qoǵam utty. Memlekettik organdardyń ashyq­tyǵy artty. Endi aldaǵy ýaqytta bul ju­mysty jetildire berý kerek dep oılaımyn. 
– Qazaq qoǵamyna ımıjmeıkerler endi-endi qadam basyp keledi. Sizdi de jurt «Myrzahmetovtyń ımıjmeıkeri» dep aıtyp júr. Atqarylǵan jumys aýqymdy, biraq ony kórsete bilý de óner. Myrzahme­tovtyń saıası portretin qalyptastyrýǵa ózindik úles qosqanyńyzdy eshkim joqqa shyǵara almaıdy. Bul jumys Sizge qıynǵa soqqan joq pa? 
– Jaqynda ǵana bir saıttan oqyp qaldym. «Saıası ımıj qalyptastyrý –  bıznestegi jarnamadan da kúrdeli dúnıe» dep jazylǵan sózge «durys aıtylǵan» degen pikirler keltirilipti. «Ońtústiktegi jańalyqtardy Bekeń osy post arqyly tanystyryp otyrdy» degen de pikir bar. Maǵan jurttyń «Myrzahmetovtyń ımıjmeıkeri» dep at qoıyp, aıdar taq­qanyna bir jaǵynan asyra aıtqandyq dep bilemin. Ol kisi mensiz de respýblıkaǵa tanymal beldi saıasatker. Alty jarym jyl oblys basqardy, onyń aldynda da elshi, mınıstr boldy. Óziniń eńbegi, burynǵy jınaǵan bedeliniń arqasynda úlken saıası mekemeniń basshylyǵyna baryp jaıǵasty.
– Degenmen de, jurt báribir siz ekeýińizdi baılanystyryp jatady ǵoı...
– Iá, baılanystyryp jatady. Biraq bul artyq sóz dep oılaımyn. Óıtkeni ár nárseniń ózindik orny bar. «Myrzah­metovtyń saıası bedelin kóterýge úles qosyp jatyr» dep ol kisiniń qasyna meni qossa, shyny kerek qýanamyn. Árıne, septigimniń tıgenine. Biraq ol kisiniń bedelin túbegeıli kótergen men emespin. Ol kisiniń óziniń orny bar. Qalyptasqan fıgýra, myqty talapshyl, memleketshil tulǵa. Onyń aldaǵy ýaqyttaǵy jumysy da aýqymdy, jaýapkershiligi de artty. Elbasy senim bildirdi. Sol senimnen shyǵyp, burynǵy jınaǵan bedeline taǵy qosymsha bedel arttyratynyna esh kúmánim joq.
– Suhbatyńyzǵa raqmet! 
Áńgimelesken G. QALMYRZA,
 Ońtústik Qazaqstan oblysy