Qaýipsizdiktiń aldyn alý – mańyzdy mindet

/uploads/thumbnail/20170708201711652_small.jpg

Elbasy belgilengen 100 naqty qadam boıynsha ár salada jumystar atqarylyp jatyr. Ult jospary elimizdi damytýǵa serpin bere alady. Sondyqtan ony oryndaý barysynda jaýapkershilik kerek.
Osy oraıda Qyzylorda oblysy TJD bastyǵynyń mindetin atqarýshy Murat Emeluly Kelesovpen áńgimemizdiń basy «100 naqty qadamnyń» oryndalý barysy týraly órbidi. 
– Murat Emeluly, endi sizdiń salaǵa moıyn bursaq, tótenshe jaǵdaıdyń aldyn alý – turaqtylyq pen amanshylyqtyń belgisiniń kepili emes pe?
– Rasynda da, solaı. Ótken jyldyń aıa­ǵynda ujym jańa ǵımaratqa qonys aýdardy. Dálirek aıtsaq, 2014 jyldyń qyrkúıek aıynda oblys ákimshiligi tarapynan Tóten­she jaǵdaılar departamentine jalpy kólemi 3029,0 sharshy metr kólemindegi jańa ákim­shilik ǵımarat bólindi. Sonymen qatar jer­gilikti búdjetten tıisti qarajat bólinip, SSANGYONG KYRON avtokólikteri, shal­shyq sý aıdaıtyn motopompa; «HOLMA­T­RO» markaly qutqarý qural jabdyq­tary; konteınerlik tıpti jylý-tútin ka­merasy; azamattyq qorǵanys salasyna qutqarý qu­ral-jabdyqtary; jedel áreket etetin órt sóndirý kóligi, avarıalyq qutqarý kóligi alyndy. Oblys ákimdigi tarapynan zor kóńil bólýshilik tótenshe jaǵdaılar sala­syndaǵy qyzmettiń qarqyndy jumys ja­saýyna negiz boldy. 
Osy rette Qazaqstan Respýblıkasy İshki ister mınıstrliginiń 2015 jylǵy 25 aq­pandaǵy uıymdastyrý nusqaýyna sáıkes, 12-13 naýryzda «Kóktem-2015» Respýblı­ka­lyq oqý-jattyǵý ótti. 2014-2015 jyldyń qys-kóktem mezgilderinde sý tasqynynyń aldyn alýǵa arnalǵan daıyndyq sharalary týraly oblys ákimdiginiń májilisi ótkizilip, onda jergilikti atqarýshy organdarǵa, qala, aýdan ákimderi men sý tasqynynyń aldyn alý maqsatyndaǵy is-sharalardy atqaratyn tıisti mekemelerge tapsyrmalar berildi. «Qyzylorda oblysy aýmaǵynda 2014-2015 jyldardyń qys-kóktem kezeńderindegi Syr­darıa ózenimen keletin artyq sýdy qaýipsiz ótkizýge daıyndyq jumystaryn júzege asyrýǵa arnalǵan is-sharalar jos­paryn» oblys ákimi bekitti. 
Sý tasqynynyń aldyn alý maqsatynda Syrdarıa ózeni boıyndaǵy qorǵanys bóget­teri men sý sharýashylyǵy nysandarynyń jaı-kúıine aldyn ala zertteý jumystary júrgizildi. Qańtar aıynda Syrdarıa óze­nindegi seń júrý kezinde sý alý qaýpi týyn­daǵan nemese sý alǵan kezinde basqarý or­gan­darynyń, avarıalyq-qutqarý qyz­met­teriniń kúshteri men quraldarynyń shuǵyl áreket etýi men is-qımylynyń daıyndyǵyn tek­serý úshin aýdandar men Qyzylorda qala­synda arnaıy taktıkalyq oqý-jattyǵý ót­kizilip, anyqtama daıyndalyp, oblys ákimine jáne QR İİM Tótenshe jaǵdaılar komıtetine joldandy.
Jalpy, oblys aýmaǵyndaǵy qorǵanys bógetterin qaıta qalpyna keltirý jumysyna oblystyq búdjetten tıisti qarjy bólinip, ıgerildi. Avarıalyq-qutqarý qyzmetteriniń tehnıkasy men kúsh-quraldary únemi daıyn­dyqta boldy. 2014 jyldyń jeltoqsan aıyn­da jáne 2015 jyldyń aqpan aıynda Syrdarıa ózeniniń jaǵdaıyn baqylaý maqsatynda oblys ákimi orynbasarynyń basshylyǵymen oblystyq sý sharýashylyǵy qyzmetteri basshylary, Departament bas­tyǵymen «Qazáýequtqarý» AQ MI-8 tik­ushaǵymen monıtorıń jasaldy. 2014 jyly maýsym aıynda Ázirbaıjan Respýblıkasy Tótenshe jaǵdaılar mınıstrliginiń uıym­dastyrýymen Gabala qalasynda ótken «Jas qutqarýshy» İİ halyqaralyq balalar men jasóspirimder jarysyna oblys komandasy qatysyp, 24 komanda ishinen 3 oryndy ıemdendi. Bıylǵy jyly da osy quramda daıyndyq qarqyndy júrgizilip, Qazaqstan Respýblıkasy İshki ister mınıstrligi Tótenshe jaǵdaılar komıtetiniń «Jartasty qala – Astana» oqý-jattyǵý polıgonynda «Qazqutqarý-2015» 20-halyqaralyq jıyn-semınarynda Qyzylorda qalasynan qatys­qan «Jas qutqarýshylar» komandasy 2 oryn­dy ıelenip qaıtty. 2014 jyly qyr­kúıek aıynda «Neptýn -2014» respýblıkalyq oqý-ádistemelik jıyny oblysta ótti. Osy jarysqa respýblıkadan 14 komanda jáne Reseıden TJM Baıqońyr qalasynan da komanda qatysty. 
Aǵymdaǵy jyldyń İ toqsanynda oblys kóleminde 987 avarıalyq qutqarý jumys­tary júrgizilip, 3233 adam jáne 1247 tehnıka jumyldyryldy. Avarıalyq-qutqarý ju­mys­tarynda 790 adam qutqaryldy, zardap shekken 166 adamǵa alǵashqy medısınalyq kómek kórsetildi. Tótenshe jaǵdaılar aý­ma­ǵynan 351 adam jáne 137 tehnıka kóshirildi. 50 máıit shyǵaryldy. 2015 jyldyń İ toq­sanynda tirkelgen tótenshe jaǵdaı sany – 13, zardap shekken adam sany – 15, qaıtys bolǵan adam sany – 12. «112» arnaıy tele­fonyna halyqtan túsken qońyraýlarǵa jasalǵan taldaý boıynsha 2014 jyldyń İ toqsanynda orta eseppen 801 qońyraý túsken («101» - 3; «102»-52;«103»-63;qutqarý jumystary boıynsha – 144;anyqtama bo­ıyn­sha – 51; basqa da qońyraýlar – 488). Ha­lyqty qulaqtandyrý maqsatynda «Ksell», «Bılaın», «Altel» operatorlary ar­qyly oblys halqyna «da­byldy esker­týler», «oblys avtojoldarynda avtokólik­terdiń qozǵalysyna shekteý qoıý» týraly 935 134 abonentke SMS habar­lamalaryn taratý uıymdastyryldy. 
Osy ýaqytta oblysta 72 órt oqıǵasy oryn alyp, 4 adam qaza bolyp, 6 adam zardap shekken. Órt oqıǵasy ár túrli nysandarda, jeke úılerde oryn aldy. Merzim ishinde 144 nysanǵa jáne 17 687 jeke turǵyn úıdiń órt qaýipsizdigine tekserý júrgizildi. Órt qaýipsizdigi qaǵıdasy talabyn buzǵan 6 jeke tulǵaǵa eskertý jasalyp, 14 jeke tulǵaǵa, 70 laýazymdy tulǵaǵa aqshalaı aıyppul sa­lyndy. Elbasynyń 2014 jylǵy 27 aqpan­daǵy «Qazaqstan Respýblıkasynda kásip­kerlik qyzmet úshin jaǵdaıdy jaqsartý jónindegi túbegeıli sharalar týraly» №757 Jarlyǵyn basshylyqqa alyp, oblys kó­leminde shaǵyn jáne orta kásipkerlik sýb­ek­tilerine tekserý jumystary toqtatyldy. Osyǵan baılanysty, kúndelikti jumys orynda kásipkerlerdiń Qazaqstan Respýb­lıkasynyń 2014 jylǵy 11 sáýirdegi №188-V «Azamattyq qorǵaý týraly» Zańy, QR Úki­metiniń 2011 jylǵy 30 jeltoqsandaǵy №1682 qaýlysymen bekitilgen «Órt qaýip­sizdigi qaǵıdalary», Qazaqstan Respýblıkasy Úki­metiniń 2009 jylǵy 16 qańtardaǵy №14 Qaýlysymen bekitilgen «Órt qaýipsizdigine qoıylatyn jalpy talaptar» tehnıkalyq reglamenti talaptarynyń saqtalýyna nazar aýdarýy qajet. Sondyqtan da buqaralyq aqparat quraldary arqyly tótenshe jaǵ­daı­dyń aldyn alý jumysy jalǵasýda. Depar­tament tarapynan 2013 jyldan beri aı saıyn «Syr qutqarýshysy» jýrnaly ja­ryq­qa shyǵyp keledi.
– Endi Qyzylorda oblysy Tótenshe jaǵdaılar departamentiniń 2015 jylǵy İ  jartyjyldyǵynda azamattyq qorǵaý sala­synda atqarylǵan jumystary jáne 2015 jyldyń İİ jartyjyldyǵynda alǵa qoıyl­ǵan maqsattarǵa toqtalsańyz. 
– Aqparattyq-saraptamalyq jumysty jandandyrý maqsatynda Qaýipsizdik pas­porty, tabıǵı jáne tehnogendik sıpattaǵy tótenshe jaǵdaılardyń qaýip-qater kata­logy, oblystyń sý aıdyndarynyń pasporty daıyndaldy jáne olarǵa ózgerister engi­zil­di. Pasport jáne katalog aqparattar deregin jınaqtaý bankisiniń negizin quraıdy jáne oblys aýmaǵynda týyndaýy múmkin tabıǵı jáne tehnogendik sıpattardy sarap­taýǵa jáne qaýip-qaterdi anyqtaýǵa múmkindik beredi.
Jyl basynan beri Qyzylorda obly­sy, Qyzylorda qalasy jáne aýdan­dardaǵy tótenshe jaǵdaılardyń aldyn alý jáne olardy joıý komısıalarynyń 36, onyń ishinde: oblys­tyq TJK-4 otyrysy (onyń 2-i kezekten tys), 32-qalalyq, aýdandyq TJK otyrys­tary, 3 selektorlyq májilisi ótkizildi. 2014 jyly esepti merzimde TJK 6 otyrysy ótkizildi. Bıylǵy jylǵy esepti merzimde oblystyq TJK kelesi máseleler:
Qosalqy basqarý pýnktteriniń, qorǵa­nys qurylystarynyń jáne azamattyq qor­ǵa­nystyń jeke qorǵaný quraldaryn jınaq­taýdyń jaı-kúıi; Oblys aýmaǵyndaǵy órt qaýipsizdigi; Aral aýdanynda oryn alǵan tótenshe jaǵdaı jáne Jańaqorǵan aýdanyn­daǵy Qyrash sý qoımasynyń jóndeý ju­mystary; Qys mezgilinde oblystyń sý aıdyndarynda azamattardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý; Kongo-Qyrym gemorro­gıalyq qyzbasynyń aldyn alýǵa baıla­nysty dárileý (dezıınseksıalaý) zalal­syzdandyrý jumystaryn uıymdastyrý; 2014-2015 jyldardyń jeltoqsan-qańtar aılarynda Shıeli aýdany aýmaǵynda sý tasqyny saldarynan oryn alǵan tótenshe jaǵdaı shyǵyndaryn óteý; Syrdarıa ózeni qorǵanys bógetteri men jaǵalaýda ornalas­qan eldi mekenderdi sý basý qaýpiniń aldyn alý; Jazǵy mezgilde oblystyń sý aıdyn­darynda azamattardyń qaýipsizdigin qamta­ma­syz etý sharalary týraly máseleleri qaraldy. 
– Komıtettiń jospary sheńberinde maq­satty ındıkatorǵa qol jetkizý jumystaryna toqtalsańyz: 
– Derekke júginer bolsaq, tirkelgen tótenshe jaǵdaılar sany – 54, bul kórsetkish 2014 jyldyń sáıkes merzimimen salys­tyr­ǵanda 18,5 % kóbeıgen. Tótenshe jaǵdaı­larda zardap shekken adamdar sany – 37, bul kórsetkish 2014 jyldyń esepti merzimimen salystyrǵanda 63,7 % tómendedi. Tótenshe jaǵdaılarda qaıtys bolǵan adamdar sany – 33, bul kórsetkish 2014 jyldyń esepti merzimimen salystyrǵanda 17,5 % azaıdy. Oblys aýmaǵyndaǵy sý aıdyndarynda 17 tabıǵı sıpattaǵy tótenshe jaǵdaılar (sýda­ǵy zardap shekkender) kórsetkishi 2014 jyl­dyń sáıkes merzimimen salystarǵanda 11,7% kóbeıgen. Zardap shekkender – 21 adam, bul kórsetkish 2014 jyldyń sáıkes merzimimen salystyrǵanda 23,8% artty. Úgit nasıhat jumystarynyń júrgizilýine qaramastan kóp­shiligi sýǵa túsýge, sýda demalýǵa áli qu­mar, onyń aqyry qaıǵyly oqıǵaǵa sebep bolýda. 
Zertteý jumystarynyń nátıjesi bo­ıyn­sha anyqtalǵan 30 asa qaýipti kezek kút­tirmeıtin ýchastokterdi qalpyna keltirýge oblystyq búdjetten 236,9 mln teńge qar­jy bólindi. Qaýipsizdikti qamtamasyz etý maq­satynda Jańaqorǵan aýdanyndaǵy «Kól­toǵan» sý qoımasynyń qorǵanys bóge­tin qaıta nyǵaıtyp, temirbetonmen bekitýge jáne 8 shaqyrym lotok kanalyn salý boıynsha jumystar atqarylýda. 
– Avarıalyq-qutqarý jumystaryn júr­gizýde de eshqandaı másele joq shyǵar. 
– Avarıalyq-qutqarý qyzmetterimen oblys aýmaǵynda oryn alǵan tótenshe jaǵ­daılarda 1419 avarıalyq-qutqarý jumys­tary júrgizilip, 2281 jeke quram jáne 653 tehnıka birligi jumyldyryldy. Avarıalyq-qutqarý jumystary kezinde 261 adam (onyń ishinde – 98 bala) qutqaryldy, 107 zardap shekkenderge (onyń ishinde – 14 bala) alǵash­qy medısınalyq kómek kórsetildi. Tótenshe jaǵdaılar aýmaǵynan 164 adam kóshirildi, qar basqan aýmaqtardan jáne avarıalyq jaǵdaılarda 34 avtokólikter evakýasıa­lan­dy, týyndaǵan tótenshe jaǵdaılar kezinde qaza bolǵan adamdardyń 38 máıitteri shy­ǵaryldy. Respýblıkalyq mańyzdy joldar­dyń qaýipti ýchaskelerinde kúre joldyq medısınalyq qutqarý beketteri táýlik bo­ıyna kezekshilikti júzege asyrady, oblys aýmaǵynda zardap shekken halyqqa jedel medısınalyq jáne psıhologıalyq kómek kórsetý úshin 3 kúre joldyq medısınalyq qutqarý beketteri qyzmet atqarýda. Oblys ákiminiń 2015 jylǵy 20 aqpandaǵy № 39 «Oblystyq azamattyq qorǵaý qyzmetterin qurý týraly» sheshimimen 15 oblystyq Azamattyq qorǵaý qyzmetteri quryldy jáne olardyń Erejeleri bekitildi. Oblys boıyn­sha 1 respýblıkalyq komandalyq-shtabtyq oqý-jattyǵý, 8 nysandy jattyǵýlar, 73 koman­dalyq-shtabtyq jattyǵýlar, 304 «Balalardy qorǵaý kúni», 54 arnaıy-taktı­kalyq jattyǵýlar, 80 seısmıkalyq jat­tyǵýlar, 920 avarıalyq jaǵdaılar boıynsha jat­tyǵýlar ótkizildi. Departamenttiń pozı­tıv­tik ımıjin qurý maqsatynda buqaralyq aqparat quraldar arqyly 2040 maqala jarıalandy, 194 telebaǵdarlamalar kór­setildi, 1216 radıobaǵdarlamalar daıyndal­dy, QR İİM TJK veb-saıtynda 89 maqala jaryqqa shyqty. 2013 jyldan bastap, de­partamenttiń vedimistik «Syr qutqarý­shy» jýrnaly jaryqqa shyqty. Apta saıyn departamenttiń saıty (dchs-kyzylorda.kz) tolyqtyrylady jáne jańartylady.
 2015 jyldyń İİ jartyjyldyǵynda Departamenttiń negizgi jáne alǵa qoıǵan maqsattary azamattyq qorǵaý salasynda memlekettik saıasatty júrgizý maqsatynda Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń qaýly­lary, QR İİM jáne TJK buıryqtary­nyń talaptaryn júzege asyrý; 2015-2016 jyldyń sý tasqyny kezeńine daıyndalý maqsatynda Syrdarıa ózeniniń qorǵanys bógetterin nyǵaıtý jáne sý qoımalaryna kúrdeli ju­mys­tardy júrgizý, tótenshe jaǵ­daı­lar týyndaǵan jaǵdaıda zardap shekender men qaıtys bolǵandardyń sanyn, materıal­dyq shyǵynnyń kólemin azaıtýǵa baǵyt­talǵan aldyn alý jumystaryn jandandyrý, depar­tament qyzmetkerleriniń quqyqtyq saýat­tylyǵyn jáne mádenıetin kóterý, jeke jáne zańdy tulǵalardyń ótinishterin ýa­qytyly jáne sapaly qaraýdy qamtamasyz etý, departament qyzmetkerleriniń tara­py­nan sybaılas jemqorlyq quqyqbuzýshy­lyqtardy boldyrmaýdy qamtamasyz etý sıaqty basqa da mindetter tur. Sondyqtan Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń qaý­ly­laryn, Qazaqstan Respýblıkasy İshki ister mınıstrligi jáne Tótenshe jaǵdaılar ko­mıtetiniń buıryqtary men tapsyrmalaryn oryndaý maqsatynda oblystyq azamattyq qorǵaý júıesin tıimdi úılestire otyryp, oblys ákimdiginiń jáne azamattyq qorǵaý qyzmetteriniń qoldaýymen azamattyq qorǵaý salasyndaǵy mindetterdi tolyq jáne sapaly oryndaý – basty mindet. 

Qatysty Maqalalar