«بەس سەكۋند»  تەورياسىنىڭ شىندىق ەكەنى دالەلدەندى دەپ حابارلايدى qamshy.kz. بەس سەۋند تەورياسى بويىنشا جەرگە نەمەسە ەدەنگە تۇسكەن تاعامدى اتالعان ۋاقىت ىشىندە كوتەرىپ ۇلگەرسەڭىز ونى جەي بەرۋگە ابدەن بولادى ەكەن. ونىڭ سەبەبىنبىلاي دەپ تۇسىندىرىلەدى: 5 سەكۋند ىشىندە ميكروبتار تاعامعا جينالىپ ۇلگەرمەيدى. بۇل تۋرالى Independent گازەتى عىلىمي ماقالا جاريالاعان.

بۇل تەوريانىڭ نەگىزىندە مىنا ماسەلە جاتىر ەكەن:

ايتالىق كوپ ادامدار تاماق جەۋ بارىسىندا جەرگە نەمەسە ەدەنگە تاماقتارىن ءتۇسىرىپ جاتادى، الايدا ونى قايتادان كوتەرىپ جەمەيدى. سەبەبى ونى كىرلەپ، لاستانىپ قالدى دەپ ويلايدى. ال عالىمدار وسى ماسەلەگە بايلانىستى ءوز كوزقاراستارىن بىلاي بىلدىرەدى: 5 سەكۋند ىشىندە ەدەنگە نە جەرگە قۇلاعان اس ميكروب جيناپ ۇلگەرمەيدى، ۇلگەرسە دە وتە از كولەمدە جينايدى. 5 سەكۋند ىشىندە جيناعان ميكروبتاردى ادامنىڭ اسقازانى قورىتىپ ۇلگەرەدى ەكەن.   ۇلىبريتانيادا بەرمينگەمدە استوندىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى ەنتوني حيلتون وسى تەوريامەن تولىقتاي كەلىسىپ وتىر.

ارينە، لاس ەكەنى تۇرىنەن اق كورىنىپ تۇرعان تاعامدى جەۋ دۇرىس ەمەس. الايدا، تاعامنىڭ لاستانعاندىعى بىلىنبەسە، وندا ءار سەكۋند سايىن ميكروبتاردىڭ كوبەيەتىندىگىن ەسكەرسەك، تەز ارادا الىپ ۇلگەرۋ كەرەك.  دەسەك تە، ميكروبتار جەرگە تۇسكەن تاعامعا جۇعىسا المايدى دەگەن ءسوز ەمەس. جەرگە تۇسكەن نارسەنى جەۋدىڭ ءقاۋىپتى ەكەنىن دە ەسكەرۋ قاجەت. 2000 ادامنىڭ اراسىندا جۇرگىزىلگەن ساۋالناما بويىنشا 79%ادام  جەرگە تۇسكەن تاماقتى كوتەرىپ جەي بەرۋدەن كەتارى ەمەس ەكەندىكتەرىن، ەش جيىركەنىشسىز قابىلدايتىندىقتارىن جەتكىزگەن.