قورجىمبايەۆتار وتباسى وتاناسىنان ايرىلعالى 5 جىل بولدى. سول كۇنى بولعان جانتۇرشىگەرلىك وقيعا ارتىندا اڭىراپ قالعان بالالاردىڭ ءالى ەسىندە، دەپ جازادى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى قازاقپاراتقا سىلتەمە جاساپ.
سۆەتلانا تۇرعانبايەۆا الماتى شەتىندەگى جالعىز ءۇيىن سوت ورىنداۋشىلارىنان قورعايمىن دەپ ءوزىن-وزى ورتەپ جىبەرگەن بولاتىن. ايەلىنىڭ ارتىنان سوت پەن پروكۋراتۋرانىڭ تابالدىرىعىن توزدىرىپ ءجۇرىپ 4 جىلدان سوڭ اۋىر ناۋقاستان كۇيەۋى زەيىش قورجىمبايەۆ تا كوز جۇمادى.
بۇل اتىشۋلى ىستەن سوڭ سۋديا دا، نوتاريۋس تا ءىستى بولدى. سوت ورىنداۋشىسىنا قاتىستى ءىس اشىلدى.
سودان بەرى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قاتەلىگىنىڭ كەسىرىنەن ءۇيى جوق، كۇيى جوق جەتىمدەر ءالى ۇيلەرىن زاڭداستىرا الماي كەلەدى.
جاسى جەتپەي وتباسىنىڭ بارلىق تاۋقىمەتىن ارقالاعان وتباسىنىڭ تۇڭعىشى اينۇر وماربايەۆا 5 جىلدا نە وزگەرگەنىن ايتىپ بەردى.
– ەسكى جارانىڭ اۋزىن تىرناعىم كەلمەيدى، ارينە. ءبىراق قوعام مۇنداي وقيعالاردى ءبىلۋى ءتيىس. وقيعا قالاي بولدى؟
– 2012 جىلى مامىردا الاتاۋ اۋداندىق سوتىنىڭ ۇكىمىن ورىنداۋ ءۇشىن ۇيىمىزگە سوت ورىنداۋشىسى ەلتوقوۆ، ۇيگە تالاسقان ماساقوۆ ميللەتحان، پوليسيا، ءورت سوندىرۋشىلەر بريگاداسى كەلدى. ءبىز سويلەسىپ جاتقان كەزدە مامام ارتىمىزدا تۇرعان. 1-2 ساعاتتاي تۇردىق. ساعات 5-كە تامان مامامىزدىڭ شىدامى تاۋسىلىپ ۇستىنە بەنزين قۇيىپ، سىرىڭكە الىپ شىقتى. سول كەزدە ەلتوقوۆ اناما قاراي جۇگىرەدى. «تاتە جاعا المايسىز، ال جاعىڭىزشى» دەپ. انام قولىنداعى سىرىڭكەنى جاعىپ جىبەردى. انالار قاشىپ كەتتى. انام ورتەنىپ كەتتى. ءورت سوندىرۋشىلەر سۋ شاشىپ ۇلگەردى. ۇلارداي شۋلاپ ءبىز دە شامامىز كەلگەنشە سوندىردىك. ەشكىم جەدەل جاردەم شاقىرعان جوق. ءوزىمىز شاقىردىق. جەدەل جاردەم كەلىپ، انامىزدى جانساقتاۋ بولىمىنە الىپ كەتتى. 3 كۇن جاتىپ كوماعا كەتتى. 29 مامىردا انامىز قايتىس بولىپ كەتتى. سودان بەرى ەلتوقوۆ تا، ماساقوۆ تا كەلگەن جوق
– ءقازىر سودان بەرى 5 جىل ءوتتى. وسى ۋاقىت ارالىعىندا نە وزگەردى؟ ءۇيدى قايتارا الدىڭىزدار ما؟
– ءۇي ازىرگە ەشكىمدىكى ەمەس. اۋادا تۇر. ءبىزدىڭ ءالى «پروپيسكامىز» جوق. سول ۇيدە تۇرىپ جاتىرمىز. اكىمدىك تەك انىقتاما بەرەدى. ءبىراق ول ءبىر جاپىراق قاعاز حقكو-دا جارامسىز. ءبارى كۇلەدى مىناۋ نە قاعاز دەپ. ۇنەمى ءتولقۇجات اۋىستىرعاندا 16 مىڭ ايىپپۇل تولەيمىز. ۇنەمى بىرەۋلەرگە جالىنىپ جۇرەمىز، بالالارىمىزدى مەكتەپكە، بالاباقشاعا بەرسەك تە قينالامىز. بوسانار الدىندا بەرىلەتىن جاردەماقىنى دا بىرەۋدىڭ ۇيىنە تۇرىپ، 16 مىڭ ايىپپۇل تولەپ راسىمدەدىك. وتباسىندا 5 بالامىز. مەن - تۇڭعىشىمىن. مەنەن كەيىن سامات، قايرات، گۇلنۇر، ەڭ كىشىسى الىشەر. ۇلداردىڭ الدى ۇيلەنىپ جاتىر. انام ولاردىڭ نەمەرەسىن كورە الماي كەتتى. ءقازىر ءبارىمىز سول ۇيدە تۇرىپ جاتىرمىز. باسقا ءۇيىمىز جوق، ايتەۋىر كۇن كەشىپ جاتقان جايىمىز بار. ۇيگە گاز كىرگىزە المايمىز، قۇجات جوق. ەلەكتر ەنەرگياسىنا دا 40-50 مىڭنان تولەپ كەلدىك. اكىمگە بارىپ سويلەسكەن سوڭ 10 مىڭ تەڭگە تولەپ وتىرمىز. مىنە 5 جىل بولدى. 14 ناۋرىزدا اكەم قايتىس بولدى. ول دەمىكپەمەن اۋىراتىن. مىنا سوت قۋدالاۋى ول كىسىنىڭ دە تۇبىنە جەتتى. 4 جىل بويى توزدىرماعان تابالدىرىعى جوق. اكەم تىرىسىندە دە جازعانبىز. 1 قوراپ قاعاز تۇر. بارىندە شاعىمىمىزدى قاناعاتتاندىرماعان.
– سىزدەرگە قاتىستى ءۇيدى بوساتۋ تۋرالى ۇكىم شىعارعان سۋديانىڭ ءوزى ءقازىر ءىستى بولىپ جاتىر. بۇل سوتتان نە كۇتەسىزدەر؟
– تەك قانا ادىلدىك ورناسىن. انامنىڭ ولىمىنە اكەلگەن ۇكىمدى شىعارعان سۋديا جازالانسىن. بىزگە ادال ەڭبەگىمىزبەن ساتىپ العان ءۇيىمىزدى قايتارىپ بەرسىن. ارتقا قاراي ەشتەڭە قايتارا المايسىڭ. جامان تۇستەگى ادامدار سياقتى ءومىر سۇردىك. ەندى ەس جيىپ، ۇيلەنىپ، كەلىندەر ءتۇسىپ جاتىر. قالايدا ءبىز وسى ءۇيدى بەرمەيمىز. انام 57 جاسىندا، اكەم 61 جاسىندا وسى ءۇي ءۇشىن جانىن قيىپ كەتتى. ءبىز دە كۇرەسەتىن بولامىز.
– سۇحباتىڭىزعا راحمەت. ادىلدىك ورنايدى دەگەن ءۇمىتىمىزدى ۇزبەيىك!
ايتا كەتۋ كەرەك، قايعىلى وقيعا 2012 جىلى بولعان ەدى. 5 بالانىڭ اناسى، 57 جاستاعى ايەل سۆەتلانا تۇرعامبايەۆا ءۇيىن تارتىپ الۋعا كەلگەن سوت ورىنداۋشىلارىنىڭ، كورشىلەرىنىڭ، وتباسىنىڭ الدىندا بەنزين قۇيىپ، ءوزىن ءوزى ورتەپ جىبەرگەن بولاتىن. دەنەسىنىڭ 85 پايىزىن كۇيىك شالعان ايەل اۋرۋحانادا ءۇش كۇننەن سوڭ قايتىس بولدى.
قورجىمبايەۆتار وتباسى بۇل ءۇيدى 2010 جىلى 6 ساۋىردە مىڭبايەۆا بايان دەگەن كەلىنشەكتەن ساتىپ العان. الدىڭعى قوجايىنى ونى ازاماتتىق نەكەدەگى كۇيەۋى قايتىس بولعاندا مۇرا رەتىندە راسىمدەپ العان ەكەن. مىڭبايەۆانىڭ نەكەسىن الاتاۋ اۋدانىنىڭ سۋدياسى ءومىرزاق سەرىموۆ 2009 جىلى زاڭدى دەپ تاپقان. ءبىر جىلدان سوڭ قايتىس بولعان ەر ادامنىڭ ءىنىسى ماساقوۆ ميللەتحان «مەن جالعىز مۇراگەرمىن» دەپ ارىزدانا باستايدى.
سودان سوڭ سۋديا سەرىموۆ ءوزىنىڭ نەكەنى زاڭدى دەپ تاپقان شەشىمىن جوققا شىعارادى. سونىڭ كەسىرىنەن مىڭبايەۆا زاڭدى مۇراگەر بولماعاندىقتان، قورجىمبايەۆتاردىڭ ساتىپ الۋ تۋرالى شارتى دا زاڭسىز دەپ تانىلادى.
ءۇيدىڭ بۇرىنعى يەسى مەن مىڭبايەۆانىڭ نەكەسىن زاڭدى دەپ تاپقان، كەيىن ءوزىنىڭ شەشىمىن قايتىپ العان الاتاۋ اۋدانىنىڭ سۋدياسى ءومىرزاق سەرىموۆ قايعىلى وقيعادان سوڭ 2 ايدان كەيىن جۇمىسىنا جارامسىز دەپ قىزمەتىنەن شەتتەتىلەدى.
ءقازىر الاتاۋ اۋدانىنىڭ بۇرىنعى سۋدياسى ءومىرزاق سەرىموۆ ق ر قك 350-بابىنىڭ 2ء-بولىمى، 307-بابىنىڭ 4ء-بولىمى بويىنشا ءوزىنىڭ وكىلەتتىگىن اسىرا پايدالانىپ، كورىنەۋ ادىلەتسىز شەشىم شىعارعانى ءۇشىن ايىپتالىپ وتىر. ءىس الاتاۋ اۋداندىق سوتىندا قارالىپ جاتىر.