رەسەيگە سالىنعان جاڭا سانكسيالار مەن قازاقستانداعى باتىس ينۆەستورلارى

/uploads/thumbnail/20170814113534910_small.jpg

Financial Times گازەتى قازاقستان مۇنايىن رەسەي ارقىلى ەكسپورتتايتىن مۇناي كومپانيالارىنا رەسەيگە سالىنعان جاڭا سانكسيالاردىڭ كەسىرى تيمەيدى دەپ سانايدى. پروگرامميستەردىڭ حالىقارالىق كونكۋرسى ايەلدەر قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە ارنالعان QamCare باعدارلاماسىن جاساعان قازاقستاندىق ءتورت وقۋشى قىزدى ماراپاتتاعان، دەپ جازادى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى ازاتتىق راديوسىنا سىلتەمە جاساپ.

مۇناي باعاسى

مالايزيالىق Star گازەتى "مالايزيا مۇناي ءوندىرۋدى ۇلعايتتى" دەگەن ماقالاسىندا باعانىڭ قۇلدىراۋىن تەجەۋ ماقساتىندا وپەك-كە (مۇناي ءوندىرۋشى ەلدەر ۇيىمى) مۇشە جانە مۇناي ءوندىرۋشى وزگە ەلدەر وكىلدەرى مۇناي ءوندىرۋ كولەمىن ازايتۋ كەلىسىمىن ورىنداۋ جولدارىن تالقىلاعان ابۋ-دابيداعى كەزدەسۋ جايلى جازعان. رەسەي، كۋۆەيت، ساۋد ارابياسى وكىلدەرى مەن وپەك-تىڭ ۆەناداعى شتاب-پاتەرى وكىلدەرىنەن قۇرىلعان پانەلدىك كوميسسيا ۇيىمنىڭ مۇناي ءوندىرۋ قارقىنىن تەجەۋ شەشىمىن قولدايتىنىنا كوز جەتكىزۋ ءۇشىن قازاقستان، يراك، ءباا جانە مالايزيا وكىلدەرىمەن جەكە-جەكە كەزدەسۋ وتكىزگەنى حابارلانادى.

بۇعان دەيىن وپەك ەلدەرى، رەسەي جانە مۇناي ءوندىرۋشى وزگە ەلدەر 2018 جىلعى ناۋرىزدان باستاپ ءوندىرۋ كولەمىن كۇنىنە 1،8 ميلليون باررەلگە ازايتۋدى ۇيعارعان بولاتىن. "ءوندىرۋ كولەمىنە مونيتورينگ جۇرگىزۋ ءۇشىن وپەك پايدالاناتىن اقپارات وپەك-تىڭ ەڭ ءىرى ەلدەرى - يراك پەن ءباا الگى شەشىمدى تولىق ورىنداماي وتىرعانىن كورسەتتى. ال وپەك-كە مۇشە ەمەس قازاقستان مەن مالايزيا كەيىنگى بىرنەشە ايدا ءوندىرۋ كولەمىن ارتتىرعان" دەپ جازادى Star گازەتى.

يراكتىڭ باسرا قالاسى ماڭىنداعى مۇناي كەنىشىندەگى جۇمىسشى.

ۇلىبريتانيالىق Reuters اگەنتتىگى جاريالاعان "وپەك مۇناي ءوندىرۋ كولەمىن ازايتۋ پاكتىسى شارتتارى قاز قالپىندا ورىندالادى دەپ ۇمىتتەنەدى" دەگەن ماقالادا دا مۇناي باعاسىنا قاتىستى احۋال جايلى جازعان. "وپەك ەلدەرى مەن سەرىكتەس ەلدەر ارتىق مۇناي ءوندىرۋ قارقىنىن تەجەي المايدى دەگەن ءقاۋىپتىڭ كەسىرىنەن مۇناي باعاسى بيىل جەتى پايىزعا جۋىق ءتۇسىپ كەتتى" دەپ جازىلعان ماقالادا.

وسى اپتانىڭ باسىندا مۇناي باعاسى ءبىر جارىم پايىزدان كوپ قۇلدىراپ، U.S. West Texas Intermediate crude ماركالى مۇنايدىڭ ءبىر باررەلى 48،59 دوللارعا، ال Brent crude futures ماركاسىنىڭ باعاسى – 51،9 دوللارعا تۇراقتادى. "وپەك ەلدەرى 2018 جىلى مۇنايعا سۇرانىس كوبەيىپ، كەلەر جىلى باسەكەلەس ەلدەر مۇناي ءوندىرۋ كولەمىن ازايتادى دەپ بولجاعانىمەن، بۇل توپقا كىرەتىن ەلدەردىڭ ءوندىرۋ كولەمىن تاعى ۇلعايتۋى ارتىق وندىرىلگەن مۇناي كولەمى ۇسىنىس كولەمىن شەكتەۋ ارەكەتتەرىنە قاراماستان، نارىقتا ءالى ازايمايتىنىن بايقاتتى" دەپ جازادى Reuters.

جاڭا سانكسيالاردىڭ "قازاقستانعا كەسىرى تيمەيدى"

بريتاندىق Financial Times گازەتى "قازاقستان اقش مۇناي وندىرۋشىلەرىن جاڭا سانكسيالارعا قاتىستى جۇباتىپ جاتىر" دەگەن ماقالاسىندا اقش-تىڭ مۇناي وندىرۋشىلەرىن ولاردىڭ قازاقستانداعى جوبالارى ماسكەۋگە قارسى جاڭا سانكسيالار لەگىنەن زارداپ شەكپەيدى دەپ يلاندىرىپ قويدى، بۇل "ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى رەسەيمەن تىكەلەي بايلانىسى جوق ينۆەستيسيالارعا تىم قاتال شەكتەۋلەردىڭ كەسىرى تيەدى دەگەن قورقىنىشتى ءسال سەيىلتتى" دەپ جازعان.

اڭگىمە بىلتىر قازاقستاندىق تەڭىز مۇناي كەنىشىنە 37 ميلليارد دوللار قۇيۋعا كەلىسكەن امەريكالىق Chevron مەن Exxon Mobil كومپانيالارى جايلى. الگى كەنىشتە وندىرىلگەن مۇناي اۋەلى قارا تەڭىزدەگى پورتقا، كەيىن رەسەي ارقىلى وتەتىن Caspian Pipeline Consortium (CPC) قۇبىرىمەن ەۋروپاعا جەتكىزىلەدى. بۇدان بولەك، مۇناي قۇبىرىنىڭ ءبىر مىڭداي كيلومەترى رەسەي تەرريتورياسى ارقىلى وتەدى ءارى ونىڭ 31 پايىزى رەسەيگە تيەسىلى.بۇعان قوسا، باتىس سانكسيا سالعان رەسەيلىك ەكى كومپانيا - Rosneft پەن Lukoil كومپانيالارىنىڭ الگى جوبادا ۇلەسى بار.

كاسپيي تەڭىزىندەگى قاشاعان كەنىشىنىڭ D جاساندى ارالى.

Financial Times گازەتى قازاقستاننىڭ ەكونوميكا ءمينيسترى تيمۋر سۇلەيمەنوۆتىڭ "ءبىزدىڭ مۇنايىمىزدى تەڭىزگە، مىسالى، نوۆوروسسييسكىگە دەيىن جەتكىزەتىن قۇبىرعا سانكسيانىڭ كەسىرى تيمەيدى" دەگەن ءسوزىن كەلتىرگەن.

رەسەي ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى ماسكەۋ قىرىمدى اننەكسيالاپ العان 2014 جىلدان بەرى باتىس ەلدەرى سالىپ كەلە جاتقان سانكسيالاردىڭ كوزدەگەن نەگىزگى ماقساتتارىنىڭ ءبىرى بولعانىمەن، رەسەيدىڭ ەكسپورت قۇبىرلارىن قارجىلاندىراتىن نەمەسە دەمەيتىن كومپانيالارعا قارسى نىسانالى سانكسيالار سالۋ شەشىمى كوبىنەسە "گازپرومنىڭ" "سولتۇستىك اعىن-2" گاز قۇبىرى جوباسىنا قارسى قابىلدانعان. گەرمانياعا بالتىق تەڭىزى ارقىلى وتەتىن الگى قۇبىر جوباسىن ءىشىنارا Shell، Engie، Wintershall، Uniper جانە OMV كومپانيالارى قارجىلاندىرادى.

قازاقستاندىق پروگرامميست وقۋشىلار

Mashable ينتەرنەت-بلوگىندا Google كومپانياسىنىڭ باس ديرەكتورى سۋندار پيچايدىڭ پروگرامميستەردىڭ 2017 جىلعى حالىقارالىق كونكۋرسىندا جاساعان مالىمدەمەسىنە قاتىستى كوممەنتاريي جاريالانعان. 10-18 جاس ارالىعىنداعى قىزدار اراسىندا وتكەن وسى بەدەلدى كونكۋرستا گران-پريلەردىڭ ءبىرىن ايەلدەردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتەتىن QamCare باعدارلاماسىن قۇراستىرعانى ءۇشىن بيىل قازاقستاندىق ءتورت وقۋشى قىز الدى. كونكۋرسقا 103 ەلدەن 11 مىڭعا جۋىق پروگرامميست بويجەتكەن قاتىسقان.

جەتكىنشەك قىزدار كوماندالارىنا ارنالعان سوزىندە سۋندار پيچاي "Google كومپانياسىندا، بۇل بيزنەستە ىزدەرگە ورىن دايار" دەدى. الگى مالىمدەمە Google كومپانياسىنىڭ بۇرىنعى ينجەنەر-پروگرامميسى ەرلەر مەن ايەلدەر اراسىندا "بيولوگيالىق ايىرماشىلىق" بار بولعاندىقتان، كومپانيادا ەر ادامدار كوبىرەك دەپ مالىمدەگەن "الۋان تۇرلىلىككە قارسى مانيفەست" جاريالاعاننان سوڭ بىرەر كۇننەن كەيىن جاسالدى. الگى مالىمدەمە جۇرتتىڭ ايىپتاۋى مەن سىنىنا ۇشىراعان بولاتىن.

Mashable بلوگىنىڭ الگى "مانيفەستكە" قاتىستى كوممەنتاريي بەرگەن تاعى ءبىر ماقالاسىندا ايەلدەر مەن ەر ادامدار الاتىن جالاقى اراسىنداعى ۇلكەن الشاقتىق ءۇشىن ءقازىر امەريكالىق Google كومپانياسىن جەرگىلىكتى بيلىك تەكسەرىپ جاتىر دەپ جازعان.

Mashable ينتەرنەت-بلوگىنداعى ماقالادا قازاقستاندىق ءتورت مەكتەپ وقۋشى قىز قۇراستىرعان QamCare باعدارلاماسىنىڭ ۆيدەوپرەزەنتاسياسىنا سىلتەمە بار.

6-7 جاسىندا مۋزىكا ساباعىنان ۇيىنە جالعىز قايتۋىنا تۋرا كەلىپ، قاراڭعى ءتۇسىپ كەتكەندىكتەن، جولدا اداسىپ كەتكەنى تۋرالى اعىلشىن تىلىندە ءوزى اڭگىمەلەپ بەرگەن 9 جاستاعى باياننىڭ باسىنان وتكەن وقيعانى مىسالعا كەلتىرەدى. ءساتىن سالعاندا، جول-جونەكەي ونى كورشى ايەل جولىقتىرىپ، ۇيىندە الاڭداپ وتىرعان اكە-شەشەسىنە ەرتىپ اپارعان.

پرەزەنتاسيادا QamCare باعدارلاماسى ۇيالى تەلەفوندارعا قوسىمشا رەتىندە قالانىڭ قاراڭعى قالتارىستارىندا ۇيگە جول تاۋىپ بارۋعا عانا ەمەس، جوعالىپ كەتكەن ادامدى ىزدەۋگە دە قالاي كومەكتەسەتىنى كورسەتىلگەن. ادامدار جۇمباق كۇيدە جوعالىپ كەتەتىن جاعدايلار قازاقستان عانا ەمەس، كوپ ەلدەردىڭ دە پروبلەماسى. الگى روليكتە جاس قىز-جىگىتتەر مەن بالالاردىڭ اتا-انالارىنىڭ ءاتى-جونى مەن تۇراتىن جەرى تولىق كورسەتىلمەي، ەسىمدەرى عانا اتالادى، ءبىراق ولاردىڭ ءبارى اعىلشىنشا جاتىق سويلەيدى.

قاتىستى ماقالالار