«قازاقستان» ۇلتتىق تەلەارناسىنان «الاشتىڭ اماناتى» تاريحي دەرەكتى ءفيلمى كورسەتىلدى دەپ حابارلايدى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى.

ءاربىر الاش ازاماتى ۇعىنۋى، بويىنا قاستەرلى تۇمارداي تاعۋى ءتيىس «ءبىرتۇتاس الاش يدەياسىن» الاشتانۋشى عالىم تۇرسىن جۇرتباي ءتۇسىندىردى.

ەسكە سالساق، 

1917 جىلى شىلدە-تامىز ايلارىنىڭ ءولىاراسىندا جالپىقازاقتىق ءى قۇرىلتاي شاقىرىلىپ، «الاش» پارتياسى تاريح ساحناسىنا شىقتى. «الاش»  پارتياسىنىڭ ۇلتتىق ۇستانىمى بەس ءتۇرلى تۇجىرىمعا نەگىزدەلدى.

ءبىرىنشى ۇستانىم: جەر، جەر جانە جەر. جەرسىز وتان جوق. ءاليحان بوكەيحانوۆتىڭ ۇيعارىمى بويىنشا: «قازاقتىڭ بايىرعى جەرىن قاشان قازاقتار ءوز بەتىنشە عىلىم مەن تەحنيكاعا سۇيەنىپ تولىق يگەرمەيىنشە، جەر جەكە مەنشىككە دە، قونىستانۋشىلارعا دا بەرىلمەيدى».

ياعني، بۇل ۇستانىم: جەر – وتان، ال وتاندى ساتۋعا دا، جەكە مەنشىككە اينالدىرۋعا دا بولمايدى. سول جەر ءۇشىن ءار قازاقتىڭ نامىسى جىرتىلىپ، ول جەرگە ءار قازاقتىڭ تەرى مەن قانى توگىلگەن – دەگەن تۇجىرىمعا سايادى.

ەكىنشى ۇستانىم: جەردىڭ استىنداعى، ۇستىندەگى، اسپانىنداعى بارلىق يگىلىك قازاق مەملەكەتىنە قىزمەت ەتۋى كەرەك. ءا.بوكەيحانوۆتىڭ ايتۋىنشا: «ونىڭ ءار ءبىر ءتۇيىر تاسى ءار قازاقتىڭ وڭىرىنە تۇيمە بولىپ قادالۋ كەرەك» بولاتىن.

ياعني، بۇل – ءوز جەرىنىڭ يگىلىگىن – اۋەلى ءوز ەلى يگىلىگىنە اينالدىرسىن، ودان اسسا عانا جاتقا سالاۋات – دەگەن ەمەۋىرىندى تانىتادى. جەردىڭ استىنا، ۇستىنە، اسپانىنا يەلىك ەتە الماساڭ – ىرىقتىڭ كەتكەنى سول ەمەس پە؟!.

ءۇشىنشى ۇستانىم: ءا.بوكەيحانوۆتىڭ جوباسى بويىنشا، «قازاقتىڭ جەرىندە وندىرىلگەن «ءبىر ۋىس ءجۇن سول مەملەكەتتىڭ ازاماتتارىنىڭ ۇستىنە توقىما بولىپ كيىلۋى» كەرەك، ياعني، تولىقتاي ەكونوميكالىق تاۋەلسىزدىك پەن بىرلىككە قول جەتكىزۋگە ۇمتىلۋى ءتيىس ەدى.

 ابايدىڭ: «بىرلىك – اقىلعا بىرلىك، مالعا بىرلىك ەمەس. مالىڭدى بەرىپ وتىرساڭ: اتاسى باسقا، ءدىنى باسقا، كۇنى باسقالار دا جالدانىپ تىرلىك قىلادى. بىرلىك ساتىلسا – انتۇرعاندىقتىڭ باسى وسى. اعايىن الماي بىرلىك قىلسا كەرەك»، – دەگەندەگى بىرلىك – وسى ەكونوميكالىق بىرلىك.

ءتورتىنشى نىسانا: قازاق مەملەكەتىندە مەملەكەت قۇرۋشى ۇلتتىڭ ءتىل، ءدىن، ءدىل ۇستەمدىگى بولۋى كەرەك، ياعني، ح.دوسمۇحامەدوۆتىڭ پايىمداۋىنا جۇگىنسەك، «ۇلتتىق مادەنيەت ۇستەمدىگى ساقتالۋى» ءتيىس بولاتىن. بۇل – ا.بايتۇرسىنوۆتى «ۇلت ۇستازى» اتاندىرعان ۇلى ۇستانىمنىڭ قورىتىندى تۇجىرىمى.

بەسىنشى، تۇپكى ماقسات: تاۋەلسىز عىلىمعا، ۇلتتىق سالت، داستۇرگە نەگىزدەلگەن زاڭعا سۇيەنە وتىرىپ، جاپونيانىڭ ۇلگىسىندەگى ۇلتتىق-دەموكراتيالىق مەملەكەت قۇرۋ.