وڭىرلىك ۇيلەستىرۋ كەڭەسى بيىلعى جىلدىڭ باسىنان بەرى الماتىدا 154 بيزنەس-جوسپارىن ماقۇلداعان. جىل سوڭىنا دەيىن كاسىپكەرلەرگە بارلىعى 4،4 ملرد تەڭگە بولىنەدى. بۇل قاراجات گرانت، سۋبسيديالاۋ جانە قارىزدى كەپىلدەندىرۋ تۇرىندە بەرىلەدى دەپ حابارلايدى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى.
الماتى قالاسى كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ جوبالاردى سۇيەمەلدەۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى الما تۇرلىبايەۆا «بيزنەستىڭ جول كارتاسى – 2020» باعدارلاماسى اياسىندا كورسەتىلەتىن قولداۋدى ءتۇسىندىرىپ ءوتتى.
«ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر كوممەرسيالىق نەسيەنى 19-24% جوعارى مولشەرلەمەمەن بەرەدى. ال «بيزنەستىڭ جول كارتاسى – 2020» ءبىرىڭعاي باعدارلاماسى اياسىندا قارىزدىڭ سىياقى مولشەرلەمەسى – 7-10%. قالعان سومانىڭ بارلىعى دا مەملەكەت ەسەبىنەن تولەنەدى. وڭىرلىك ۇيلەستىرۋ كەڭەسىنىڭ 60% بيزنەس-قوعامداستىق وكىلدەرىنەن تۇرادى، سونىمەن قاتار جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاننىڭ وكىلدەرى دە بار. بيزنەس-جوبالار ءار اپتا سايىن قارالادى. بيزنەس جوسپارداڭى جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋ مەن قالا بيۋدجەتىن تولىقتىرۋ كريتەرييىنە باسا نازار اۋدارىلادى. ال الماتى قالاسىندا بۇل باعدارلاما بويىنشا قاراجات 100% يگەرىلىپ كەلەدى»، – دەپ ءتۇسىندىردى الما تۇرلىبايەۆا.
وڭىرلىك پالاتا وكىلىنىڭ ايتۋىنشا الماتى قالاسىندا بيزنەستى قولداۋعا ارنالعان بىرنەشە باعدارلاما قاتار قولدانىلادى. ولاردىڭ ىشىندە رەسپۋبليكالىق باعدارلامالار دا، وڭىرلىكتەر دە بار. مىسالى «الماتى–تۋريزم» باعدارلاماسىمەن بيىلعى جىلى 5 جوباعا 398 ملن تەڭگە قاراجات ءبولىندى. ال «الماتى يننوۆاسيا» باعدارلاماسىمەن جالپى 90 ملن تەڭگەنى 2 جوبا الدى. سونداي-اق «جىبەك جولى» باعدارلاماسى دا ءساتتى جۇزەگە اسىرىلىپ كەلەدى. ساۋدانى دامىتۋ ءۇشىن 66 جوباعا جالپى 4 ملرد تەڭگە قاراجات بەرىلدى. «الماتى ءونىم» ارقىلى 8 جوبا جالپى 429 ملن تەڭگە الدى.
مەملەكەتتىك قولداۋ كورسەتىلگەن كومپانيالاردىڭ ءبىرى – الماتى قالاسىندا ورنالاسقان «سين-كاز» ج ش س. ەلىمىزدە 19 جىلدان بەرى جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان كومپانيا تومات جاساۋ پەن كوكونىس كونسەرۆىلەۋدەن ۇزدىك كاسىپورىن رەتىندە تانىلدى. بۇگىندە كاسىپورىن ءونىرىستىڭ جەلىنى جاڭارتۋدى قولعا العان.
«سين–كاز» ج ش س ساپا جونىندەگى مەنەدجەرى جانار راحىمبەكوۆانىڭ ايتۋىنشا ءوندىرىستى اۆتوماتتاندىرۋ، جاڭعىرتۋ جانە كەڭەيتۋگە ارنالعان بيزنەس-جوسپار اياسىندا 618،5 ملن تەڭگە ينۆەستيسيا تارتىلعان. بۇگىندە بۇل سومانىڭ 418 ملن تەڭگەسى يگەرىلگەن. ونىڭ ىشىندە 71 ملن تەڭگە سۋبسيديا رەتىندە مەملەكەتتەن بەرىلگەن. وسى قولداۋدىڭ ارقاسىندا جاڭادان ەكى سەح اشىلدى.
«ءوندىرىستى اۆتوماتتاندىرۋ مەن جەتىلدىرۋگە ارنالعان جوبا اياسىندا كوكنىس سالاتى مەن سويا تۇزدىعىن دايىندايتىن جاڭا 2 سەح اشتىق. قازاقستاندا سويا تۇزدىعى شىعارىلمايدى. ەل نارىعىندا يمپورتتىق تۇزدىق بار. ال ءبىزدىڭ كومپانيا ايىنا شامامەن 30 مىڭ سويا تۇزدىعىن وندىرۋدە. قازىرگى تاڭدا 3 ءتۇرلى تۇزدىق شىعارىلادى»، – دەپ حابارلادى «سين–كاز» وكىلى.
كومپانيا وكىلىنىڭ ايتۋىنشا سويا تۇزدىعىن دايىنداۋ ءۇشىن شيكىزات قىتايدان جەتكىزىلەدى. ال سالات جابۋ ءۇشىن جەرگىلىكتى شارۋالاردىڭ ونىمدەرى پايدالانىلادى. بىلتىرعى جىلى 500-600 توننا سالات جابۋ جوسپارلانسا، بيىل بۇل جوسپار ەكى ەسەگە ۇلعايعان.
«ءبىزدىڭ ونىمدەرىمىز ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرلەرىنە تارايدى. سونىمەن قاتار بازارلاردا، دۇكەندەردە دە تابۋعا بولادى. ەاەو اياسىندا وتەتىن بارلىق كورمەلەرگە قاتىسىپ كەلەمىز. نەگىزگى ەكسپورتقا شىعاتىن ەل رەسەي، سونداي-اق قىرعىزستان، اۋعانستان ەلدەرىمەن سەرىكتەستىك قاتىناستامىز. جالپى شىعارىلعان ءونىمنىڭ 20% الماتى قالاسى مەن وبلىسىنا تارايدى»، – دەپ حابارلادى كومپانيانىڭ ساپا جونىندەگى مەنەدجەرى جانار راحىمبەكوۆا.
كومپانيا جىل سوڭىنا دەيىن رەسەي مەن قىرعىزستانعا جەتكىزىلەتىن ءونىم كولەمىن 500 تونناعا دەيىن جەتكىزۋدى كوزدەپ وتىر.
«ءبىز ونىمدەرىمىزدى ەاەو اۋماعىندا وتەتىن كوپتەگەن كورمەگە شىعارۋعا تىرىسامىز. رەسەيدە ءونىمنىڭ بەلگىلەنگەن باعاسىن تومەندەتۋگە تىرىسامىز، سەبەبى باسەكەلەستىك جوعارى. ءبىراق ءبىزدىڭ ءونىمىمىزدىڭ ءدامىن تاتقاننان كەيىن ۇناتاتىندارى قانشاما. جالپى كورشىلەس ەلدە قازاقستاندىق ءونىمدى ساپاسى جوعارى دەپ قابىلدايدى. بۇگىندە رەسەيدىڭ ءبىرقاتار قالالارىنا، ونىڭ ىشىندە ماسكەۋگە دە جەتكىزەمىز. سونداي-اق ءبىز كەچۋپتار مەن سالاتتاردى ماسكەۋدەگى «Foodcity» بازارىنا شىعارۋعا كەلىسىم جاساپ جاتىرمىز. الداعى ۋاقىتتا تاجىكستانعا دا ەكسپورتتاۋعا نيەتتىمىز»، – دەيدى «سين-كاز» ج ش س وتكىزۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى تاير تۋتادزە.
كومپانيا وكىلى ەلەكتر قۋاتى مەن سۋعا قويىلاتىن تاريف وتە جوعارى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ەلەكتر قۋاتى مەن سۋدى ۇزدىكسىز پايدالاناتىن ءوندىرىس ءۇشىن ءتاريفتىڭ رەتتەلگەنى ماڭىزدى. بۇل قىزمەتتەردەگى باعانى رەتتەۋ بيزنەس ءۇشىن ايتارلىقتاي كومەك بولار ەكەنىن جاسىرمادى.