جۋرناليست سامات نۇرلانبەك ۇلى ءوزىنىڭ Facebook پاراقاسىندا "ۇلتتىق تانىمنان اجىراپ قالعان كەيبىر قازاقستاندىق كينولارىنا شولۋ" اتتى تاقىرىپتا پوست جاريالادى.

"ءقازىر ەرىنبەگەن كينو تۇسىرگىش بولىپ الىپتى. كينو ءتۇسىرۋ سانگە اينالعان با سوندا؟ سانىنەن گورى بىزگە ءمانى، ماعىناسى ماڭىزدى عوي! وتاندىق كينووندىرىسىنە كىشىگىرىم شولۋ جاساپ كورەيىكشى. جالپى قازاق كينو رەجيسسۋراسىنىڭ وزىندىك مەكتەبى قالىپتاسقان با؟ يا،البەتتە ءوز ءداستۇرى،ۇلتتىق بەت بەينەسى بولعان. يا، بولعان!!! ءقازىر شە، كۇن ساناپ ساڭىراۋقۇلاقشا قاپتاپ جاتقان ساپاسىز، سانىندا شەك جوق، داڭعازا كينوسىماقتار جەتىپ ارتىلادى. اتتارى دا، تاقىرىپتارى دا ماڭگۇرتتەنگەن،ءدالدۇرىش،قازاق پسيحولوگياسى مەن دىلىنە سورپاسى قوسىلمايتىن بوس دالباسا دۇنيەلەر. بۇلاي ايتۋدان ەش قورىقپايمىن! ماسەلەن مىنا كينولاردى كينو دەپ ايتۋعا بولا ما،الدە: "بيزنەس پو كازاحسكيي، ورالمان يز پيتەرا، برات يلي براك، سابينكا كەلىنكا، 5 پريچين نە ۆليۋبيتسيا ۆ كازاحا، پوبەگ يز اۋىلا، سكاز و روزوۆوم زايسە، وستوروجنو يا كوروۆا، ۆيرتۋالنايا ليۋبوۆ" تاعى باسقا وسى سەكىلدى نە ۇيرەتەرى جوق، نە وي سالمايتىن، نە ۇلتتىق بوياۋى جوق، نە مەنتاليتەتىمىزگە ساي ەمەس، ايتەۋىر كينو دەپ ايتۋعا ءوز باسىم ۇيالاتىن اڭگۇدىك دۇنيەلەر!!! بۇلارعا كىم باس كوز بولدى، كىم قارجى ءبولدى؟ وتاندىق كينو ءوندىرىسىنىڭ كوركەمدىك كەڭەسى قايدا قاراپ وتىر؟ جالپى كينو، مۋزىكا، ادەبيەت، مادەنيەت ادام بالاسىنا تاربيەلىك ماڭىزى جوعارى، رۋحاني مازمۇنى تەرەڭ دۇنيەلەردى ۇسىنۋى ءتيىس. كينو كورگەندە ادام بالاسى وي تۇيە الاتىن دەڭگەيگە جەتۋ كەرەك. ءبىز شە،قازاق كورەرمەنىنە نە ۇسىنىپ ءجۇرمىز؟ ورالمان يز پيتەرا مەن وستوروجنا يا كوروۆادان قازاق كورەرمەنى نە الادى، نەنى تۇيەدى؟ بۇل كينولار سەنى ىزگىلىككە، ۇلتتى سۇيۋگە، ءتىلىڭدى قۇرمەتتەۋگە ۋاعىزداي ما؟ جوق! يدەولوگيا ولگەن دەيسىزدەر! يدەولوگيا ولسە وندا مەملەكەتتىڭ دە وشكەنى بولىپ ەسەپتەلمەي مە؟ يدەولوگيا ولگەن جوق، ول تەك باسقا ارناعا اۋىسىپ كەتتى! ول ءوز قاعىنان جەرىنىپ ۇلتتىق تانىمعا مۇلدە كەرەعار زاتتارمەن اينالىسىپ كەتتى. ەندى نە ىستەۋ كەرەك! كوركەمدىك كەڭەس كەرەك، كينوعا دا، مۋزىكاعا دا! جەرگە سىيماي، كرەملدە جاتقان لەنين شالدىڭ دا: "يز ۆسەح يسكۋسستۆ دليا ناس ۆاجنەيشيم ياۆلياەتسيا كينو!" دەپ ايتپاپ پە ەدى! دەمەك، كينو ۇلكەن يدەولوگيالىق قۇرال! مۋزىكاعا قازىرشە تيىسپە اق قويايىن! بۇگىنشە كينو توڭىرەگىندە ىشتە قايناپ جاتقان ويلارىمدى توگەيىن. كەيىپكەر ماسەلەسى، كينوعا دا، ادەبيەتكە دە بىردەي ورتاق! ادەبيەت ءقازىر كەيىپكەر ىزدەۋدەن شارشادى! سەبەبى، كەيىپكەر جوق دەگەن الدامشى ەلەس قوعامدى ءالى كەزىپ ءجۇر. تاعى قايتالاپ ايتامىن، كەيىپكەر ىزدەپ اۋرە سارساڭعا تۇسپەڭىزدەر! كەيىپكەر بار، ول سەنىڭ قاسىڭدا وتىرۋى بەك مۇمكىن! سەن ونى كۇندە كورىپ، كۇندە ارالاسىپ، ءبىراق ونىڭ ىشكى جاندۇنيەسىن سەزىنبەۋىڭ مۇمكىن! ءبىراق سول ادام ناعىز بۇگىنگىنىڭ ادەبيەتىندە كورىنىس تابۋى قاجەت! تەك ونى كورە ءبىل! ادەبيەتتى تىلگە تيەك ەتىپ وتىرعان سەبەبىم، وسى ۋاقىتقا دەيىن جازىلعان مىڭ رومان، مىڭ پوۆەستتتەر، سوندا قازىرگى رەجيسسەرلەردى شابىتتاندىرمادى ما؟ قۇداي اۋ، اسپاننان ءتۇس رەجيسسەر! قازاق ادەبيەتىنىڭ 1960- 1990 جىلدارى جارىق كورگەن شىعارمالارى بولسىن، ودان ارعىسى، نەمەسە كەيىنگى تۋىندىلارى بولسىن ءارقايسىسى كينوعا سۇرانىپ تۇر عوي! تەك سونى وقى، قازاق ادەبيەتىنىڭ ۇردىسىنەن حاباردار بول! سىرتتان، شەتەلدەن تاقىرىپ ىزدەمە! مىنە، رەجيسسەردىڭ وقىعاندىعى وسى جەردەن بىلىنەدى! كەز كەلگەن رەجيسسەر مەنىڭشە، ءوز ۇلتتىق ادەبيەتى مەن ونىڭ قازىرگى قۇبىلىستارى مەن ۇردىسىنەن حاباردار، قۇلاعدار بولۋى مىنددەتتى دەپ ويلايمىن...

ءبىر كۇن بولسا دا ەلىمىزدىڭ ءىرى قالالارىنداعى ۇلكەن كينوتەاترلارىنداعى رەپەتۋار، افيشالارىنا نازار اۋدارىڭىزشى. گولليۆۋد پەن ەۆروپا كينولارىنىڭ كولەڭكەسىندە ەلىمىزدە جىلىنا ءبىر رەت تۇسىرىلەتىن كينولار سىعالاپ، جاۋتەڭدەپ تۇرادى. سول كينوعا بارۋ كورسەتكىشى كوڭىلدى كونشىتپەيدى. سەبەبىن، جاڭا عانا ءتۇسىندىردىم. تاقىرىبى ءنارسىز، ۇلتتىق تانىمنان ادا، داڭعازالىققا ۇرىنعان كينو دەگەن اتى بار دۇنيەلەر! جاستارىمىز قازاقستاندىق كينولاردى كورمەيدى دەگەن جەكسۇرىن ستاستيستيكا قايدان شىعادى؟ بىرىنشىدەن، سول تاۋەلسىزدىگىمىزبەن تۇيدەي قۇرداس ۇرپاقتىڭ تالعامى 25 جىلدا قالاي قالىپتاستى! جاۋاپ بىرەۋ اق، باتىستىڭ اعىل تەگىل جاعىمسىز ءنوپىرىنىڭ ىقپالىمەن قالىپتاستى. وعان كىنالى كىم، امەريكا ما ؟ جوق، ءوزىمىز! سول تاسقىنعا قارسى تۇرا المادىق، سول نوپىردەن قورعانىسىمىزدى قالاي المادىق! ەندى كەش پە؟ جوق، سوققى العان بوكسشى ەسىن جيىپ، اياعىنا نىق تۇرىپ، قايتا ۇرىسقا كىرەتىنى سەكىلدى ءبىزدىڭ دە ەسىمىزدى جيۋمىز وتە پايدالى بولار ەدى! ول ءۇشىن، يدوەلوگيالىق مەحانيزمنىڭ مايىن اۋىستىرىپ، ول جاقسى جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن وعان رۋحاني ءنارى جوعارى، ۇلتتىق ۋىزعا باي ماي قۇيۋ كەرەك".