تۇركى الەمىنىڭ 2017 جىلعى مادەني استاناسى اتانعان تۇركىستان قالاسىندا تۇركسوي حالىقارالىق ۇيىمى تۇراقتى كەڭەسىنىڭ 35ء-شى وتىرىسى ءوتتى، دەپ حابارلايدى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى ەگەمەن قازاقستانعا سىلتەمە جاساي وتىرىپ. تۇراقتى كەڭەس وتىرىسىنا حالىقارالىق تۇركى مادەنيەءتى ۇيىمىنىڭ باس حاتشىسى دۇيسەن قاسەيىنوۆ، قازاقستاننىڭ مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى، وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى جانسەيىت تۇيمەبايەۆ، تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ مادەنيەت جانە تۋريزم ءمينيسترى نۋمان كۋرتۋلمۋش، قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ مادەنيەت، اقپارات جانە تۋريزم ءمينيسترى سۇلتانبەك جۇماعۇلوۆ جانە تۇركسوي-عا مۇشە ەلدەردىڭ مادەنيەت مينيسترلىكتەرىءنىڭ وكىلدەرى، مادەنيەت قايراتكەرلەرى مەن تۇركى كەڭەسى، تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەردىڭ پارلامەنتتىك اسسامبلەياسى، حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسى، تۇركى مادەني ميراس قورى سەكىلدى حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
ايتا كەتەتىن بولساق، حالىقارالىق تۇركى مادەنيەتى مەن ونەرىن بىرلەسىپ دامىتۋ (تۇركسوي) ۇيىمىنىڭ باس حاتشىسى بولىپ دۇيسەن قاسەيىنوۆ قايتا سايلاندى. تۇركىستاندا وتكەن تۇركسوي تۇراقتى كەڭەسىنىڭ 35ء-شى وتىرىسىنىڭ مۇشەلەرى داۋىس بەرىپ، ونىڭ كانديداتۋراسى قايتا ءۇش جىلعا سايلاۋ تۋرالى ورتاق شەشىمگە كەلدى
كەڭەستى مادەنيەت جانە سپورت ميءنيسترى ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى جۇرگىزىپ وتىردى. ول ءتۇبى ءبىر تۇركى حالىقتارىنىڭ بىرلىگى مەن ىنتىماعى ودان ءارى نىعايا بەرەتىنىن ايتىپ، الداعى جۇمىستارعا ساتتىلىك تىلەدى. العاشقى بولىپ ءسوز العان حالىقارالىق تۇركى مادەنيەتى ۇيىمىنىڭ باس حاتشىسى دۇيسەن قاسەيىنوۆ تۇركىستاندا جىل اياسىندا وتكەن ءىس-شارالاردى جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىپ وتكىزگەنى ءۇشىن وبلىس اكىمىنە العىسىن ءبىلدىردى.
باسقوسۋدا تۇركى ەلدەرىنىڭ مادەنيەت مينيسترلەرى ءتۇبى ءبىر باۋىرلاردىڭ مادەني-رۋحاني بايلانىسىن نىعايتۋ جولىندا يگىلىكتى ىستەردىڭ كوپتەپ ءوتۋىنە باسىمدىق بەرىلۋ قاجەتتىگىن كوتەءرىپ، رۋحاني قالادا وتكەن مادەني شارالار بويىنشا ءوز پىكىرلەرىن ءبىلءدىرءدى. قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ ءمادەنيەت، اقپارات جانە تۋريزم ءمينيسترى سۇلتانبەك جۇماعۇلوۆ «قازاق دوستارعا وسىنداي ۇلكەن شارۋانى جوعارى دارەجەدە وتكىزگەنى ءۇشىن راحمەت ايتقىم كەلەدى. تۇركسوي – بارلىق تۇركى حالىقتارىنىڭ ورتاق ديالوگ ورتالىعىنا اينالدى. ءتۇبى ءبىر تۋىستاس حالىقتاردىڭ مادەني مۇرا، رۋحانياتىنا ۇلكەن ۇلەس قوساتىنىنا سەنەمىن» دەسە، مولدوۆادان كەلگەن گاگاۋز اۆتونوميالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ مادەنيەت مينيسترلىگىنىڭ باسقارما باسشىسى مارينا سەمەنوۆا «گاگاۋز – شاعىن عانا ەل. تۇركسوي ۇيىمىنىڭ ءبىزدى ەلەپ، ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدى ارداقتاۋعا ۇلەس قوسۋى جۇرەك جىلىتادى. ءبىز تۋىسقان حالىقتار ءۇشىن ءارقاشان قۋانىشتىمىز»، دەدى. وسىنداي جۇرەكجاردى سوزدەر تۇركيا، تۇرىكمەنستان، ازەربايجان مەملەكەءتىنەن كەلگەن اعايىنداردىڭ دا اۋزىنان اقتارىلدى.
جيىندا ءسوز العان وبلىس اكىمى ج.ءتۇيمەبايەۆ تۇركى مادەنيەتىن الەمگە تانىتاتىن حالىقارالىق دەڭگەيدەگى تۇراقتى كەڭەستىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى.
– تۇركى حالىقتارى جاھاندانۋ زامانىندا الپاۋىت ەلدەرگە جۇتىلىپ كەتپەي، ۇلتتىق كودىن، وزىندىك ەرەكشەلىكتەرىن، مادەنيەتى، رۋحانياتى مەن مەملەكەتتىلىگىن ساقتاپ قالۋ ءۇشىن ءوزارا ىنتىماقتاستىعىن نىعايتىپ، بىرلىگىن بەكەمدەي ءتۇسۋى كەرەك. وسىنى ەسكەرسەك، «تۇركىستان – تۇركى الەمىنىڭ مادەني استاناسى» جىلى ەلباسىنىڭ رۋحاني جاڭعىرۋ جونىندەگى باستاماسىمەن ۇيلەسىپ، ماڭگىلىك ەل مۇراتتارىمەن ۇندەسىپ جاتىر. ءبىز وسىناۋ ماڭىزدى شارانى بارىنشا جوعارى دەڭگەيدە وتكىزۋگە بار كۇش-جىگەرىمىز بەن ىنتا-ىقىلاسىمىزدى سالدىق. وسى مارتەبەلى مىندەتتى جوعارى دەڭگەيدە اتقارۋ ماقساتىندا تۇركسوي حالىقارالىق ۇيىمى، قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى، وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمدىگى تاراپىنان جوسپارلى دا جۇيەلى جۇمىستار جۇرگىزىلدى، – دەدى وبلىس اكىمى.
بۇدان بولەك، ايماق باسشىسى ءتۇركى الەمىنىڭ 2017 جىلعى مادەني استاناسى اياسىندا تۇركىستان مەن شىمكەنت قالالارىندا ۇلى دالانى ءدۇءبىرگە بولەگەن، تۇركى تۇتاستىعىن تەرەڭدەتە تۇسەتىن ءمانى مەن مازمۇنى استاسقان اۋقىمدى 40-تان استام شارا ۇيىمداستىرىلعانىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن قاتار جانسەيىت قانسەيىت ۇلى 2020 جىلى شىمكەنت قالاسى تمد ەلدەرىنىڭ مادەني استاناسى بولىپ جاريالانعانىن ايتىپ، بارشا تۇركى حالقىن اتالمىش ءىس-شارانىڭ ءقادىرلى قوناعى بولۋعا شاقىردى.
كەڭەس وتىرىسىن قورىتىندىلاعان تۇركسوي ۇيىمىنىڭ باس حاتشىسى دۇيسەن قاسەيىنوۆ «بيىلعى جىلدىڭ ەرەكشەلىگى بىلىكتى ساراپشىلاردىڭ، مينيسترلىك وكىلدەرىنىڭ ايتۋىنشا، تۇركىستانداعى مادەني استانا جىلى وتە كەرەمەت ءوتتى. ەندىگى جىلى استانا بولىپ بەلگىلەنگەن كاستانومۋ تۇركيانىڭ مادەني-تاريحي قالاسى سانالادى. كەڭەستىڭ كەلەسى وتىرىسى سوندا وتەدى. سونىمەن قاتار ءبىز كەلەسى جىلدى قىرعىزستاننىڭ كورنەكتى جازۋشىسى شىڭعىس ايتماتوۆتىڭ، ازەربايجاننىڭ بەلگىلى سازگەرى كارا كارايەۆتىڭ 100 جىلدىعى مەن قازاقتىڭ كەرەمەت اقىنى ماعجان جۇمابايەۆتىڭ جىلى دەپ جاريالادىق. العاش رەت ءبىر جىلدا ءۇش تۇلعانىڭ جىلىن جاريالاپ وتىرمىز. ال، جالپى تۇركى دۇنيەسىندە مۇنداي تاريحي تۇلعالار وتە كوپ»، دەدى.
جيىن سوڭىندا ازەربايجان، تۇرىكمەنستان، تۇركيا، وزبەكستان، قىرعىزستان مەملەكەتتەرى مەن رەسەي فەدەراسياسىنىڭ تاتارستان، باشقۇرتستان، ساحا-ياكۋتيا، تىۆا رەسپۋبليكالارى جانە قىرىمنان ارنايى كەلگەن ونەر ۇجىمدارىنىڭ اندەرى مەن بيلەرى گالا-كونسەرتتە ورىندالدى.
«تۇركىستان – تۇركى الەمىنىڭ مادەني استاناسى» جىلىنىڭ سالتاناتتى جابىلۋىنا ارنالعان گالا-كونسەرت سوڭى مەرەكەلىك وتشاشۋعا ۇلاستى. سونىمەن تۇركىستاندا وتكەن تۇراقتى كەڭەستىڭ 35ء-شى وتىرىسىندا 2018 جىلعى مادەني استاناسى ءمارتەبەسىن تۇركيانىڭ كونە، تاريحي قالالارىنىڭ ءبىرى كاستانومۋ جەڭىپ الدى. ال، حالىقارالىق تۇركى مادەنيەتى ۇيىمىنىڭ باس حاتشىسى دۇيسەن قاسەيىنوۆ كەلەسى مەرزىمگە قايتادان سايلاندى. ءبىزدىڭ بايقاعانىمىز، تۇرىك الەمىنىڭ رۋحاني كوسەمى قوجا احمەت ءياساۋيدىڭ ءاز دەنەسى ماڭگى دامىلداعان كيەلى قالا قاي-قايسىنا دا ىستىق ەكەن. تۇركىستان دەگەندە مارتەبەسى اسقاقتاپ، ءبىر كوتەرىلىپ قالادى.
باقتيار تايجان
